24. Ôn hòa lương thiện là tình cảnh của tâm hồn kiên định; nó đối với bất cứ tình cảnh nào, không phân biệt giàu nghèo thì cũng đều lấy lòng dạ hiền hòa chấp nhận, không chút khó chịu.

(Thánh John Climacus)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

3. QUAN NHỎ NÓI LỚN

Tuần kiểm là võ quan cấp thấp nhất trong huyện.

Nhưng có một tuần kiểm khác tâng bốc với vợ rằng:

- “Chức quan này của ta là cấp đặc biệt, có thể nói là ngang hàng với quan tuần phủ đại nhân của tỉnh”.

Một hôm, tuần phủ đi qua đường, vợ lặng lẽ đi theo sau lưng tuần kiểm để quan sát, thì thấy ông ta quỳ phục xuống đất để nghênh tiếp quan lớn, đến nỗi muốn nhúc nhích cũng không dám nhúc nhích. Trở về nhà vợ nổi cơn tam bành nói với chồng:

- “Ông lừa tôi?”

Tuần kiểm nói:

- “Bà hiểu cái khỉ mốc gì! Quỳ xuống trên đất là một loại lễ nghi tôn kính người, giả như ta đi đến trong phủ của quan tuần phủ tỉnh, thì ông ta cũng sẽ quỳ xuống để nghênh tiếp ta vậy !”

(Nhất Tiếu)

Suy tư 3:

Lễ nghi tiếp đón thì có nhiều cách:

- Tiếp đón nguyên thủ các quốc gia thì trãi thảm đỏ từ trên máy bay cho đến phòng họp báo và có dàn nhạc tò ti tò te và bắn súng đại bác chào mừng.

- Tiếp đón các vị nhỏ chức hơn thì có xe đưa đón, có văn nghệ giúp vui...

- Tiếp đón các vị nhỏ hơn nữa thì một vài tràng pháo tay.v.v...

Trên thế gian này chưa có vị cấp trên nào quỳ phủ phục xuống đất để tiếp đón phục vụ cấp dưới thấp nhất của mình. Nhưng chỉ có một Đức Chúa Giê-su Ki-tô –Đấng cứu thế của nhân loại, là vua trên các vua, chúa trên các chúa, mà lại cúi xuống rửa chân và phục vụ các đệ tử của mình (Ga 13, 1-15), đó là một lễ nghi tiếp đón và phục vụ của đầy khiên tốn, yêu thương và nhân lành của Đức Chúa Giê-su.

Vậy mà, có một vài người Ki-tô hữu tiếp đón Đức Chúa Giê-su cách lạnh nhạt và vô lễ: họ đi rước lễ với bộ áo quần của buổi dạ tiệc hở trước bày sau; họ đi rước lễ với thái độ không cung kính như đi lãnh cái bánh bít-quy...

Ai cũng chuẩn bị phòng khách đẹp để đón tiếp khách quý, nhưng hỏi có mấy người ý thức rằng mình đang chuẩn bị đón tiếp vị vua cả trời đất vào trong tâm hồn mình, để chuẩn bị cho tốt đẹp? Nếu có người góp ý, thì họ nói rằng: "Anh biết cái mốc khỉ gì, Chúa đâu cần lễ nghi bên ngoài..."

Có bên trong mới bày ra bên ngoài chứ ! Ha ha ha...

Đúng là quan nhỏ nói lớn.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

16 Chiều đến, các môn đệ xuống bờ Biển Hồ, 17 rồi xuống thuyền đi về phía Ca-phác-na-um bên kia Biển Hồ. Trời đã tối mà Đức Giê-su chưa đến với các ông. 18 Biển động, vì gió thổi mạnh. 19 Khi đã chèo được chừng năm hoặc sáu cây số, các ông thấy Đức Giê-su đi trên mặt Biển Hồ và đang tới gần thuyền. Các ông hoảng sợ. 20 Nhưng Người bảo các ông : “Thầy đây mà, đừng sợ !” 21 Các ông muốn rước Người lên thuyền, nhưng ngay lúc đó thuyền đã tới bờ, nơi các ông định đến.

Đó là Lời Chúa

 

CHÚA PHỤC SINH ĐỔI ĐỜI MÌNH


Chúng ta tin Chúa Phục Sinh. Vậy niềm tin đó biến đổi cuộc đời ta ra sao? Phúc Âm tuần này cho thấy: gặp Chúa Phục Sinh, hai môn đệ được biến đổi lòng trí, mắt nhìn và chân bước. Họ được đổi đời.

1. lòng bừng cháy. Chúa Giêsu phục sinh giải thích Kinh Thánh đã biến đổi lòng hai môn đệ từ chán nản thất vọng thành bừng cháy hy vọng, từ sợ hãi thành can đảm, từ hoang mang chậm tin thành xác tín mạnh mẽ. Lời Chúa luôn soi sáng và biến đổi tâm hồn. Bao lần chúng ta đi lễ, nghe Lời Chúa lòng chúng ta ra sao? Có chú ý lắng nghe bằng cả đôi tai và trái tim chưa?

2. mắt nhận ra. Hai môn đệ mắt mờ mặt méo, buồn bã thất thểu trên đường về quê. Nhưng rồi, khi Chúa bẻ bánh thì mắt họ mở ra và nhận ra Chúa Phục Sinh. Khi nhận ra Chúa, họ thay đổi tâm trạng và hướng đi của người môn đệ. Nhận ra thật là quan trọng. Nhiều khi Chúa vẫn ở rất gần: trong Thánh lễ, trong Lời Chúa, trong một người thân, một biến cố, điều quan trọng là mắt ta có nhận ra không!

3. chân bước nhanh. Khi lòng đã bừng cháy và mắt nhận ra Chúa, hai môn đệ hân hoan hớn hở lên đường về Giêrusalem loan báo Tin Mừng. Người gặp Chúa Phục Sinh thì không thể ngồi yên. Tin Chúa Phục Sinh không chỉ để lòng mình vui, nhưng để lên đường sống khác: yêu thương hơn trong gia đình, chu toàn hơn trong bổn phận, quảng đại hơn với tha nhân, hăng hái hơn trong sứ vụ làm chứng cho Chúa.

Chúa Phục Sinh vẫn đang đồng hành với chúng ta mỗi ngày. Điều quan trọng là ta ta có nhận ra Chúa và để cho Ngài biến đổi đời mình hay không. Ngài luôn hiện diện sống động qua Lời Chúa và Thánh Thể trong mỗi Thánh Lễ hàng ngày. Xin Chúa Phục Sinh thực sự biến đổi toàn diện lòng trí, cách nhìn và lối sống của mỗi chúng ta. Amen.


NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

 

SỰ THẬT LÀM "BẬT NGỬA"…

VÀ THIÊN CHÚA KHÔNG ĐÁNH NGÃ

CHÚA NHẬT III PHỤC SINH NĂM A

Chúng ta đang bàn về bối cảnh của bài đọc I, trích sách Công vụ Tông đồ. Khi thánh Phêrô và các Tông đồ rao giảng về Chúa Giêsu, Đấng vừa bị "anh em đã dùng tay những kẻ độc ác mà hành hạ rồi giết đi" (bài đọc I), là thời gian ngay sau hai đại lễ liền kề: Vượt qua và Ngũ tuần.

Vì thế, Giêrusalem đang "sôi lên" vì lượng người tràn ngập. Những người hành hương này đến từ Nam chí Bắc trong nước. Có cả những ngoại kiều nhân dịp về dự lễ, họ cũng sẽ thăm quê hương.

Trước đây, họ đã từng được nghe về Chúa Giêsu. Biết đâu trong số này, có cả những người đã từng nhìn thấy Chúa Giêsu trên đường quê của họ khi Ngài đi rao giảng và chữa lành qua khắp phố phường.

Rồi… bỗng dưng... như một cú đánh vào lòng người. Bất thình lình họ bàng hoàng nghe tin: "Ông Giêsu đã bị xử tử". Lý do ông phải chết chủ yếu được loan đi qua giới lãnh đạo tôn giáo: Ông là kẻ "làm loạn". Một "tiên tri giả". Một tay "chống hoàng đế". Và hơn thế, một kẻ "chống Thiên Chúa", kẻ "phạm thượng", kẻ "ngông cuồng đòi phá Đền thờ"... Ông ta đáng phải loại trừ.

Nhưng bây giờ, họ lại được nghe từ chính các Tông đồ, những người đã sống với Chúa Giêsu mỗi ngày. Và điều họ nghe thì hoàn toàn khác: Chúa Giêsu không phải một kẻ phá hoại, nhưng là Đấng được Thiên Chúa chứng thực. Không phải một tội nhân, nhưng là Đấng Thánh, Đấng Công Chính.

Thánh Phêrô và các Tông đồ không úp mở. Không né tránh. Không nói cho vừa tai. Nhưng nói một sự thật làm chấn động cả tâm trí lẫn lương tâm: "Chính anh em đã đóng đinh Ngài… nhưng Thiên Chúa đã làm cho Ngài sống lại". Lời rao giảng "chát chúa" này đủ để đảo lộn mọi cách hiểu trước đây.

Và sự thật hoàn toàn trái ngược ấy đủ làm "bật ngửa" cả một đám đông. Không phải chỉ ngạc nhiên, mà là một cơn rúng động nội tâm: "Ai nói thật?". "Có phải chúng ta đã bị lừa dối hay dẫn dắt sai?"...

Tất cả khiến họ phải thay đổi toàn bộ cái nhìn về Thiên Chúa, về lịch sử, và cả về chính mình. Không "bật ngửa" sao được…

I. NHƯNG ĐIỀU KỲ LẠ: SỰ THẬT ẤY KHÔNG ĐẾN ĐỂ KẾT ÁN.

Nếu là con người, có lẽ chúng ta sẽ nói: "Các anh đã giết Ngài. Giờ phải trả giá!". "Các anh sai rồi. Giờ phải chịu hậu quả!". Nhưng Thiên Chúa thì không. Ngay trong lời giảng của thánh Phêrô, sau khi vạch ra sự thật đau đớn: "Chính anh em đã đóng đinh Ngài...", cánh cửa vẫn mở.

Lời thật ấy không phải là bản án, mà là lời mời gọi hoán cải. Không phải là trừng phạt, mà là cơ hội bắt đầu lại. Thiên Chúa không dùng sự thật để đè bẹp con người. Thiên Chúa dùng sự thật để đánh thức con người.

II. EMMAUS: MỘT KHUÔN MẪU CỦA THIÊN CHÚA.

Hai môn đệ trên đường Emmaus cũng đang "sai": Họ hiểu sai về Đấng Mêsia. Họ thất vọng. Họ bỏ cuộc. Họ quay lưng với cộng đoàn.

Nếu Chúa muốn "sửa sai" bằng quyền lực, chỉ cần hiện ra trong vinh quang là đủ. Nhưng không. Chúa đến như một người đồng hành. Chúa hỏi han. Chúa lắng nghe. Chúa kiên nhẫn giải thích. Chúa không hề áp đặt. Không trách móc. Không làm họ xấu hổ.

Thế là từng chút một: Lời Chúa làm lòng họ bừng cháy. Tấm bánh bẻ ra mở mắt họ. Họ nhận ra Chúa. Nhận ra không vì bị ép buộc, mà vì được dẫn dắt.

III. THIÊN CHÚA CỦA CHÚNG TA: CÓ THỂ TRỪNG PHẠT, NHƯNG CHỌN YÊU THƯƠNG.

Đây là điều làm nên vẻ đẹp và cũng là "cú sốc" lớn nhất của Tin Mừng: Chúng ta có một Thiên Chúa không hành xử theo kiểu con người. Chúa có quyền trừng phạt, lại chọn tha thứ. Chúa có thể kết án, lại chọn cứu độ. Chúa có thể vạch tội để loại trừ. Nhưng Chúa làm ngược lai: vạch tội để cứu chữa.

Vì thế, có thể nói một cách rất mạnh mẽ: Không có thác ghềnh nào có thể ngăn dòng chảy yêu thương của Thiên Chúa. Tội lỗi không ngăn được. Sự hiểu lầm không ngăn được. Sự cứng lòng không ngăn được. Ngay cả cái chết cũng không ngăn được.

Dòng chảy ấy đi qua Thập Giá, bừng lên trong Phục Sinh và vẫn tiếp tục chảy trong đời mỗi người chúng ta hôm nay.

IV. NHƯNG VẤN ĐỀ KHÔNG NẰM Ở THIÊN CHÚA… MÀ Ở CON NGƯỜI. Có hai con đường rất rõ trong Phụng vụ hôm nay:

1. Con đường của hai môn đệ Emmau:

Sai. Nhưng để Chúa dẫn dắt.

Buồn. Nhưng mở lòng.

Không hiểu. Nhưng chịu lắng nghe

Và cuối cùng: họ được biến đổi.

2. Con đường của một số lãnh đạo Do thái.

Cũng được nghe; Cũng được soi sáng; Thậm chí có thể đã nhận ra điều gì đó. Nhưng họ không chấp nhận. Họ dập tắt. Họ khép lòng.

Và... họ không thay đổi. Không phải vì thiếu ánh sáng. Mà vì họ từ chối ánh sáng.

V. SỨ ĐIỆP CHO CHÚNG TA HÔM NAY.

Giữa đời sống hôm nay, mỗi người chúng ta cũng đứng trước những "sự thật làm bật ngửa": Một biến cố làm ta vỡ mộng. Một lời nhắc khiến ta giật mình. Một lần đọc Lời Chúa mà thấy "nhói lòng". Đó không phải là lúc để sợ, nhưng là lúc để tự hỏi: "Chúa đang đánh thức tôi điều gì?".

Và từ đây, chúng ta được đề nghị hai điều để sống:

1. Hãy để Chúa huấn luyện mình như hai môn đệ Emmaus:

Qua Lời Chúa để lòng được sưởi ấm.

Qua Thánh Thể để mắt được mở ra.

Đừng chỉ "nghe cho biết"... mà hãy để Lời Chúa chạm vào lòng mình.

2. Đừng cứng đầu trước ánh sáng:

Đây là điều nguy hiểm nhất: Không phải là sai… mà là biết mình sai mà không chịu đổi. Không phải là yếu đuối… mà là cố chấp dù đã thấy ánh sáng.

Khi đó, không phải Thiên Chúa đóng cửa. Chính chúng ta đóng lòng.

VI. KẾT.

Giữa một thế giới đầy tiếng nói, đầy thông tin, đầy những "sự thật nửa vời", chúng ta thật có phúc:

Vì chúng ta có một Thiên Chúa không mệt mỏi nói với chúng ta sự thật, nhưng luôn nói bằng tình yêu. Không phải để làm ta gục ngã, nhưng luôn để làm ta đứng dậy. Không phải để kết án, nhưng luôn để cứu.

Và nếu hôm nay, có một điều gì đó trong lòng ta đang "bị chạm", đang "bị đánh động", xin hãy đừng sợ. Vì rất có thể, đó chính là lúc Chúa đang đi bên ta trên con đường Emmaus của đời mình.

Hãy nhớ: Trong đời, có những sự thật rúng động làm "bật ngửa"... Nhưng Thiên Chúa không bao giờ đánh ngã con người.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

HOÁ RA LÀ NGÀI

“Các ông hoảng sợ”.

Trong “When All Hell Breaks Loose”, tạm dịch, “Khi Tất Cả Đổ Vỡ”, Steven J. Lawson viết: “Có thể bạn đang ở trong một cơn bão. Chúa có mục đích khi dẫn bạn vào đó. Hãy hướng mắt về Ngài!”.

Kính thưa Anh Chị em,

“Các ông hoảng sợ”. Giữa ‘biển trong đêm’, khi tất cả đổ vỡ, các môn đệ chao đảo không chỉ bởi bão tố, nhưng trước một sự hiện diện chưa được nhận biết. Chỉ khi Chúa Giêsu cất tiếng, họ mới chợt hiểu: ‘hoá ra là Ngài’.

Vậy điều gì đã xảy ra với các môn đệ? Giữa ‘biển trong đêm’, gió nổi sóng gào, thuyền chao đảo; họ bị cuốn vào chính những gì đang đổ vỡ trước mắt. Khi mọi sự dồn dập, họ quay khỏi Thầy để chống chọi giữa những hỗn mang. Chính trong khoảnh khắc ấy, khi nỗi kinh hoàng chiếm trọn tâm hồn, họ không còn nhận ra ai đang đến gần; đến nỗi, như các Tin Mừng khác kể lại, họ tưởng chỉ là một bóng ma. Họ không chỉ không nhận ra Ngài, họ còn đặt tên sai cho Ngài. “Chúng ta chỉ thấy điều mình đã sẵn sàng để thấy!” - Walter Lippmann.

Chính lúc ấy, Chúa Giêsu cất tiếng: “Thầy đây mà, đừng sợ!”. Trong nguyên ngữ Gioan, egō eimi - “Ta là”; công thức mặc khải vang vọng từ Xuất Hành, nơi Thiên Chúa tiết lộ danh tính, và trong truyền thống Latinh được diễn đạt là Ego sum. Đó không chỉ là lời nhận diện, nhưng là một sự hiện diện tự xưng, không cần được chứng minh; không chỉ là lời trấn an, nhưng là một mặc khải: Ngài tự nói ra căn tính của mình. Từ đó, nỗi sợ bắt đầu tan biến, không phải vì bão đã yên, nhưng vì họ nhận ra ai đang ở trước mặt. Điều họ tưởng là đe doạ, ‘hoá ra là Ngài’ - Thầy của mình.

Đó cũng là trải nghiệm vượt những ‘biển trong đêm’ của Hội Thánh sơ khai. Khi các tín hữu bắt đầu kêu trách nhau, khi sự kỳ thị xé rách cộng đoàn; chính trong những đổ vỡ ấy, họ không dừng lại nơi xung đột, nhưng quay về với Chúa Phục Sinh. Từ đó, các phó tế đầu tiên được thiết lập, trật tự dần được tái ổn định, giông bão lắng xuống - bài đọc một. Điều đã xảy ra với họ cũng là điều xảy ra nơi chúng ta: không phải vì không có sóng gió, nhưng vì biết quay về với Chúa trong nguyện cầu. “Xin đổ tình thương xuống chúng con, lạy Chúa, như chúng con hằng trông cậy nơi Ngài!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Chính Chúa Giêsu đã đi qua những ‘biển trong đêm’: cám dỗ, rình rập, và cuối cùng là thập giá. Nhưng trong tất cả, Ngài không quay khỏi Cha; Ngài nhận ra Cha ngay giữa bóng tối và trao phó chính mình: “Lạy Cha, con phó thác hồn con trong tay Cha”. Đó cũng là nơi đời sống chúng ta chạm tới: không phải khi sóng gió qua đi, nhưng ngay giữa những điều chưa sáng tỏ. Không phải vì chúng ta giữ được mình, nhưng vì có một tương quan giữ chúng ta lại; để giữa những ‘biển trong đêm’, chúng ta không còn bị cuốn đi, nhưng dần nhận ra một sự hiện diện không hề xa - ‘hoá ra là Ngài’, “đấng gần chúng ta hơn chính chúng ta gần mình!” - Augustinô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi mọi sự xem ra đổ vỡ, xin cho con đừng gọi Ngài bằng một cái tên sai!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

CHÚA NHẬT 3 PHỤC SINH

Tin mừng : Lc 24, 13-16.

“Họ nhận ra Chúa khi Ngài bẻ bánh”.

Anh chị em thân mến,

Nội dung của bài Tin Mừng hôm nay chúng ta đều biết rõ, và thường nghe nhắc nhở tới trong mùa phục sinh, đó là câu chuyện của hai môn đệ trên đường đi về làng Em-mau. Cả hai ông không nhận ra Đức Chúa Giê-su đang cùng đồng hành với mình, nhưng chỉ nhận ra Ngài khi Ngài lập lại một cử chỉ rất quen thuộc đó là bẻ bánh, rồi trao cho các ông ăn. Trong tâm tình “bẻ bánh” ấy, tôi xin chia sẻ tâm tình sau đây:

1. Bẻ bánh là dấu hiệu của bác ái

Cuộc sống của một con người có rất nhiều lần bẻ bánh, và những lần bẻ bánh ấy cũng có rất nhiều ý nghĩa:

- Bẻ bánh để ăn, là để nuôi mình,

- Bẻ bánh để phân phát cho mọi người, là để nhân rộng thêm tình bác ái.

- Bẻ bánh để chia sẻ với người nghèo khó, là để chia sẻ với Đức Chúa Giê-su khổ đau trên con người của họ.

Và cũng có lúc chúng ta bẻ bánh để quăng cho chó ăn hơn là cho người nghèo, đây là một hành vi bẻ bánh khinh thường Thiên Chúa và coi thường nhân phẩm của anh em chị em.

Bẻ bánh cần phải đi đôi với một tâm tình yêu mến và phục vụ như Đức Chúa Giê-su đã làm với các môn đệ, Ngài yêu thương các môn đệ đến cùng: rửa chân cho họ và ban Mình và Máu thánh của Ngài cho họ.

2. Bẻ bánh là dấu hiệu Hiệp Nhất

Có những người vừa bẻ bánh vừa chỉ trích nhau trên bàn ăn, họ coi việc ăn uống là dịp để cãi cọ nhau; có người vừa bẻ bánh vừa làm áp phe buôn bán, họ coi việc bẻ bánh (ăn uống) là cơ hội để phát tài; lại có người coi việc bẻ bánh là chuyện riêng tư, nên không thấy họ cùng đồng bàn với người khác, đối với họ sự hiệp nhất chỉ là chuyện lý thuyết viễn vông.

Chúng ta tham dự thánh lễ, tức là chúng ta cùng nhau tham dự việc “bẻ bánh” của Đức Chúa Giê-su, đó là dấu hiệu của tình thương hiệp nhất, mỗi lần chúng ta cùng nhau sắp hàng đi lên lãnh nhận tấm bánh đã được bẻ ra, nhưng nó vẫn nguyên vẹn tinh tuyền là Mình Máu Thánh của Đức Chúa Giê-su, là dấu hiệu của sự hiệp nhất trong Giáo Hội và trong mỗi một cộng đoàn của chúng ta.

Bẻ bánh là dấu hiệu để mọi người nhận ra Đức Chúa Giê-su đang hiện diện giữa cộng đoàn và nơi mỗi một anh chị em mình, bởi vì Đức Chúa Giê-su đã hứa: Thầy ở lại với anh em mọi ngày cho đến tận thế.

Anh chị em thân mến,

Hai môn đệ đi về làng Em-mau đã không nhận ra được Thầy mình là Đức Chúa Giê-su đang đồng hành và trò chuyện với mình, dù cho Ngài giải thích rất cặn kẻ về việc Đấng Mê-si-a phải chịu đau khổ và phải chết rồi sống lại, nhưng hai môn đệ chỉ nhận ra Ngài khi Ngài bẻ bánh mà thôi.

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường tham dự thánh lễ, tức là tham dự vào việc “bẻ bánh” và ăn tấm bánh ấy, nhưng chúng ta có nhận ra Đức Chúa Giê-su đang thật sự ở với chúng ta không, lòng chúng ta có thật sự nóng lên khi nghe đọc và giải thích Lời Chúa không.

Đức Chúa Giê-su đã sống lại thật rồi, và Ngài vẫn còn đang hiện diện với Giáo Hội, với chúng ta trong bí tích Thánh Thể, đó là dấu chỉ của tình thương và hy sinh của một vị Thiên Chúa đối với nhân loại tội lỗi....

Câu hỏi gợi ý:

1. “Bẻ bánh” là tham dự tiệc Thánh Thể, bạn có nhận ra sự ích lợi cho phần hồn cũng như phần xác khi rước Đức Chúa Giê-su vào lòng không?

2. Bạn có thấy mình giống hai môn đệ đi đường Em-mau: nhiệt tâm sau khi thấy Đức Chúa Giê-su bẻ bánh không?

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Bản tin của Phòng Báo Chí Tòa Thánh cho hay: Lúc 8 giờ 05 phút (giờ địa phương), Đức Thánh Cha di chuyển bằng xe hơi đến Sân bay Quốc tế Yaoundé-Nsimalen, từ đó, sau khi chào tạm biệt một số lãnh đạo địa phương, ngài lên máy bay Airbus A330-900neo của hãng hàng không ITA Airways, bay đến Douala.

Khi đến Sân bay Quốc tế Douala lúc 9 giờ 24 phút, Đức Thánh Cha được một số quan chức địa phương đón tiếp. Sau đó, ngài được đưa bằng xe hơi đến Sân vận động Japoma để cử hành Thánh lễ vào thứ Sáu tuần thứ hai sau Lễ Phục Sinh.

Lúc 11 giờ, sau khi đi thị sát các tín hữu bằng giáo hoàng xa, Đức Thánh Cha đã cử hành Thánh lễ.

Sau các nghi thức mở đầu và Phụng vụ Lời Chúa, Đức Thánh Cha đã giảng bài giảng lễ của ngài.

Cuối Thánh lễ, Đức Tổng Giám Mục Samuel Kleda của Douala đã có lời cảm ơn Đức Thánh Cha.

Đức Thánh Cha sẽ trở lại phòng thánh và sau đó, lúc 13 giờ, ngài sẽ di chuyển bằng xe hơi đến Bệnh viện Công Giáo Thánh Phaolô ở Douala, nơi ngài sẽ được giám đốc bệnh viện đón tiếp.

Sau chuyến thăm riêng, Đức Thánh Cha sẽ trở lại Sân bay Quốc tế Douala bằng xe hơi, sau khi chào tạm biệt một số quan chức địa phương, ngài dự kiến sẽ khởi hành lúc 14 giờ 10, về lại Yaoundé.

Sau khi đến nơi, dự kiến lúc 15 giờ 20 giờ địa phương, Đức Thánh Cha sẽ trở lại Tòa Sứ thần Tòa Thánh.

Sau đây là bài giảng của Đức Thánh Cha Leo XIV trong Thánh lễ:

Anh chị em thân mến,

Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe (Ga 6:1-15) là lời cứu rỗi cho toàn thể nhân loại. Tin Mừng này được loan báo khắp thế giới ngày nay; đối với Giáo hội tại Cameroon, điều này vang vọng như một lời loan báo đầy quan phòng về tình yêu của Thiên Chúa và sự hiệp thông của chúng ta.

Thánh Tông đồ Gioan mô tả một đám đông lớn (xem các câu 2-5), giống như chúng ta ở đây bây giờ. Tuy nhiên, đối với tất cả những người đó, lại có rất ít thức ăn: chỉ có “năm ổ bánh lúa mạch và hai con cá” (câu 9). Quan sát sự bất cân xứng này, Chúa Giêsu hôm nay hỏi chúng ta, cũng như Người đã hỏi các môn đệ của Người khi ấy: các con sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào? Hãy nhìn tất cả những người đói khát này, nặng trĩu vì mệt mỏi. Các con sẽ làm gì?

Câu hỏi này được đặt ra cho mỗi người chúng ta. Nó được đặt ra cho những người cha, người mẹ chăm sóc gia đình mình. Nó hướng đến các mục tử của Giáo hội, những người trông coi đoàn chiên của Chúa, và cả những người mang trách nhiệm xã hội và chính trị đối với người dân và tìm kiếm hạnh phúc cho họ. Chúa Kitô hỏi câu hỏi này cho người quyền lực và người yếu đuối, cho người giàu và người nghèo, cho người trẻ và người già, bởi vì tất cả chúng ta đều đói khát theo cùng một cách. Nhu cầu của chúng ta nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta là những tạo vật. Chúng ta cần ăn để sống. Chúng ta không phải là Thiên Chúa: nhưng Thiên Chúa ở đâu khi đối diện với cơn đói của con người?

Trong khi chờ đợi câu trả lời của chúng ta, Chúa Giê-su đã đưa ra câu trả lời của chính Người: “Chúa Giê-su cầm lấy bánh, và khi đã tạ ơn, thì phân phát cho những người đang ngồi; cũng vậy, Người phân phát cá, bao nhiêu như họ muốn” (câu 11). Một vấn đề nghiêm trọng đã được giải quyết bằng cách chúc phúc cho ít thức ăn hiện có và chia sẻ cho tất cả những người đói ăn. Phép lạ hóa bánh và cá đã xảy ra trong khi chia sẻ: đó là phép lạ! Sẽ có bánh cho mọi người nếu được phân chia cho mọi người. Sẽ có bánh cho mọi người nếu được nhận lấy, không phải bằng bàn tay cướp đoạt, mà bằng bàn tay cho đi. Chúng ta hãy quan sát kỹ cử chỉ của Chúa Giê-su: khi Con Thiên Chúa cầm lấy bánh và cá, trước hết Người đã tạ ơn. Người biết ơn Cha vì điều đó sẽ trở thành một món quà và một phước lành cho tất cả mọi người.

Bằng cách này, thức ăn được dồi dào. Nó không bị phân phối vì sự cần thiết. Nó không bị cướp bóc trong tranh chấp. Thức ăn ấy không bị lãng phí bởi những người ăn uống no say trước mặt những người không có gì để ăn. Từ tay Chúa Kitô đến tay các môn đệ, thức ăn gia tăng cho tất cả mọi người; quả thật, nó dư dật (xem câu 12-13). Kinh ngạc trước những gì Chúa Giêsu đã làm, dân chúng reo lên: “Quả thật đây là vị tiên tri!” (câu 14), nghĩa là người nói nhân danh Thiên Chúa, Ngôi Lời của Đấng Toàn Năng. Điều đó là sự thật! Tuy nhiên, Chúa Giêsu không dùng những lời đó để tư lợi. Người không muốn trở thành vua (xem câu 15), bởi vì Người đến để phục vụ bằng tình yêu thương, chứ không phải để thống trị.

Phép lạ mà Người thực hiện là một dấu hiệu của tình yêu thương này. Nó cho chúng ta thấy không chỉ cách Thiên Chúa ban cho nhân loại bánh sự sống, mà còn cho chúng ta thấy cách chúng ta có thể chia sẻ sự nuôi dưỡng này với tất cả mọi người, những người cũng như chúng ta, khao khát hòa bình, tự do và công lý. Mỗi hành động liên đới và tha thứ, mỗi nỗ lực tốt đẹp, đều trở thành một miếng bánh cho nhân loại đang cần được chăm sóc. Tuy nhiên, chỉ vậy thôi vẫn chưa đủ: thức ăn nuôi dưỡng thân xác phải được đi kèm, với lòng bác ái tương tự, bằng sự nuôi dưỡng linh hồn — một sự nuôi dưỡng nâng đỡ lương tâm chúng ta và củng cố chúng ta trong những giờ phút sợ hãi tăm tối và giữa bóng tối của đau khổ. Thức ăn ấy chính là Chúa Kitô, Đấng luôn ban cho Giáo Hội của Người sự nuôi dưỡng dồi dào và củng cố chúng ta trên hành trình bằng cách ban cho chúng ta Bí tích Thánh Thể của Người.

Thưa anh chị em, Thánh Thể mà chúng ta đang cử hành là nguồn mạch của đức tin được đổi mới, bởi vì Chúa Giêsu hiện diện giữa chúng ta. Bí tích không chỉ đơn thuần làm sống lại một ký ức xa xôi; nó mang đến một “tình bạn” biến đổi chúng ta bởi vì nó thánh hóa chúng ta. Phúc thay cho những ai được mời dự Tiệc Thánh của Chúa! Chính bàn thờ này, nơi chúng ta quy tụ để cử hành Thánh Thể, trở thành lời loan báo về niềm hy vọng giữa những thử thách của lịch sử và những bất công mà chúng ta thấy xung quanh. Đó là dấu hiệu của tình yêu Thiên Chúa; trong Chúa Kitô, Chúa Cha mời gọi chúng ta chia sẻ những gì chúng ta có, để nó được nhân lên trong tình huynh đệ Giáo Hội.

Chúa bao trùm trời đất. Người biết lòng chúng ta và tất cả những hoàn cảnh — vui hay buồn — mà chúng ta trải qua. Bằng cách trở thành người để cứu chuộc chúng ta, Người đã chọn chia sẻ những nhu cầu đơn giản và thường nhật nhất của nhân loại. Vì vậy, đói khát không chỉ nói với chúng ta về sự nghèo khó của chúng ta mà trên hết, còn nói về tình yêu của Người. Chúng ta hãy nhớ điều này mỗi khi nhìn thấy trong mắt một anh chị em nào đó thiếu thốn những nhu yếu phẩm của cuộc sống. Qua ánh mắt của họ, câu hỏi mà Chúa Giê-su đã đặt ra cho các môn đệ được lặp lại: “Các con sẽ làm gì cho tất cả những người này?” Làm chứng nhân của Chúa Kitô và noi theo những hành động yêu thương của Người chắc chắn sẽ gặp khó khăn và trở ngại, từ bên ngoài và từ bên trong chúng ta, nơi mà sự kiêu ngạo có thể làm hư hỏng tấm lòng. Tuy nhiên, trong những hoàn cảnh đó, chúng ta hãy lặp lại cùng với người viết Thánh vịnh: “Chúa là ánh sáng và là sự cứu rỗi của tôi; tôi còn sợ ai?” (Tv 27:1). Ngay cả khi đôi khi chúng ta vấp ngã, Chúa vẫn luôn khích lệ chúng ta. “Hãy chờ đợi Chúa; hãy mạnh mẽ lên, và hãy can đảm lên; hãy chờ đợi Chúa” (câu 14).

Các bạn trẻ thân mến, tôi muốn đặc biệt dành lời mời gọi này cho các bạn, vì các bạn là những người con yêu dấu của lục địa châu Phi! Là anh chị em của Chúa Giê-su, hãy nhân rộng tài năng của mình thông qua đức tin, sự kiên trì và tình bạn vốn gây cảm hứng cho các bạn. Hãy là những gương mặt và bàn tay đầu tiên mang bánh sự sống đến cho những người xung quanh, cung cấp cho họ thức ăn của sự khôn ngoan và sự giải thoát khỏi tất cả những gì không nuôi dưỡng họ, mà chỉ che khuất những ước muốn tốt đẹp và cướp đi phẩm giá của họ.

Mặc dù đất đai ở Cameroon rất màu mỡ, nhiều người vẫn phải trải qua cảnh nghèo đói cả về vật chất lẫn tinh thần. Đừng để sự ngờ vực và nản lòng lấn át. Hãy bác bỏ mọi hình thức lạm dụng hay bạo lực, những thứ lừa dối bằng cách hứa hẹn lợi ích dễ dàng nhưng lại làm chai sạn trái tim và khiến nó trở nên vô cảm. Đừng quên rằng dân tộc của các bạn còn giàu có hơn cả mảnh đất này, vì kho báu của các bạn nằm ở những giá trị: đức tin, gia đình, lòng hiếu khách và lao động. Vì vậy, hãy là những người tiên phong cho tương lai, theo đuổi ơn gọi mà Chúa ban cho mỗi người. Đừng để bản thân bị tha hóa bởi những cám dỗ làm lãng phí năng lực và không phục vụ cho sự tiến bộ của xã hội.

Để biến tinh thần cao quý của các bạn thành tiếng nói tiên tri của một thế giới mới, hãy học hỏi từ tấm gương mà chúng ta vừa nghe trong sách Công vụ Tông đồ. Những Kitô hữu đầu tiên đã can đảm làm chứng cho Chúa Giêsu trước những khó khăn và mối đe dọa, và kiên trì ngay cả giữa sự bách hại (xem Công vụ 5:40-41). Các môn đệ “mỗi ngày trong đền thờ và ở nhà… không ngừng giảng dạy và rao giảng Chúa Giêsu là Đấng Mê-xi-a” (câu 42), nghĩa là Đức Kitô, Đấng Giải phóng thế giới. Vâng, Chúa giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi và sự chết. Việc không ngừng rao giảng Tin Mừng này là sứ mệnh của mỗi Kitô hữu, và đó là sứ mệnh mà tôi đặc biệt giao phó cho các bạn trẻ thân yêu và cho toàn thể Giáo hội tại Cameroon. Hãy trở thành Tin Mừng cho đất nước của các bạn, giống như Chân phước Floribert Bwana Chui là Tin Mừng cho dân tộc Congo.

Thưa anh chị em, việc giảng dạy để lại dấu vết, giống như dấu vết của lưỡi cày người nông dân trên đồng ruộng, giúp cho những gì đã gieo trồng sinh hoa trái. Cũng vậy, việc rao giảng Tin Mừng của Kitô giáo thay đổi cuộc sống của chúng ta, biến đổi tâm trí và tấm lòng. Rao giảng Chúa Giêsu phục sinh có nghĩa là để lại dấu hiệu của công lý trên một vùng đất đau khổ và bị áp bức, dấu hiệu của hòa bình giữa sự ganh đua và tham nhũng, dấu hiệu của đức tin giải thoát chúng ta khỏi mê tín và sự thờ ơ. Với sứ điệp Tin Mừng này trong lòng, chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ cùng nhau chia sẻ Bánh Thánh Thể, là điều nuôi dưỡng chúng ta đến muôn đời. Với niềm tin hân hoan, chúng ta hãy cầu xin Chúa ban ơn dồi dào cho chúng ta vì lợi ích của tất cả mọi người.

 

Ngày thứ năm ở châu Phi: Đức Giáo Hoàng phát biểu ‘tất cả chúng ta’ phải chung tay giải quyết nạn đói toàn cầu

Trong ngày thứ năm của Chuyến Tông du châu Phi, Đức Giáo Hoàng Lêô cử hành Thánh lễ cho 120.000 người ở Douala, và khuyên sinh viên đại học ở Yaoundé hãy vun đắp “sự khát vọng thánh thiện”.

(Tin Vatican - Joseph Tulloch – Yaoundé)

Thứ Sáu (17/4/2026), một ngày sau khi lên án tham nhũng và kêu gọi hòa bình tại thành phố Bamenda ở phía Tây Bắc, Đức Giáo Hoàng Lêô đã đề cập đến một vấn đề cấp bách khác của Cameroon: nạn đói.

Trong bài giảng tại Thánh lễ ở Douala, trung tâm kinh tế của đất nước, Đức Giáo Hoàng nói rằng Chúa Giêsu khuyến khích chúng ta “nhìn vào tất cả những người đói khát, bị đè nặng bởi sự mệt mỏi”, và hỏi mỗi người chúng ta câu hỏi: “Bạn sẽ làm gì?”.

Đức Giáo Hoàng Lêô cử hành Thánh lễ

“Có bánh cho tất cả mọi người”

Gần 40% dân số Cameroon sống dưới mức nghèo khổ, và Hội Chữ thập cho biết vào tháng Hai có 3,3 triệu người đang phải đối diện với nạn đói.

Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng đã suy niệm về bài Phúc Âm trong ngày, kể về phép lạ hóa bánh nuôi năm ngàn người.

Đối diện với cơn đói của đám đông, Đức Giáo Hoàng Lêô nói, Chúa Giêsu đã hỏi các môn đệ rằng họ sẽ giải quyết vấn đề như thế nào – một câu hỏi mà ngày nay Ngài đặt ra “cho mỗi người chúng ta”. Cuối cùng, Ngài nhấn mạnh, đám đông được no bụng nhờ cử chỉ chia sẻ – một lời nhắc nhở rằng “sẽ có bánh cho mọi người nếu cho mọi người”.

Không ai sẽ đói, Đức Giáo Hoàng nói với khoảng 120.000 người tham dự, nếu thức ăn “được lấy, không phải bằng bàn tay vun góp, mà bằng bàn tay cho đi”.

Đức Giáo Hoàng Lêô cử hành Thánh Lễ tại sân vận động Japoma ở Douala

‘Sự khát vọng thánh thiện’

Sau Thánh Lễ, Đức Giáo Hoàng đã có chuyến thăm riêng đến một bệnh viện Công Giáo, trước khi trở về Yaoundé, thủ đô của Cameroon, để thăm Đại học Công Giáo Trung Phi.

Tại đó, ngài đã có một bài suy ngẫm sâu sắc về ý nghĩa giáo dục đại học, ngài nói rằng trong thời đại “chủ nghĩa cá nhân, sự hời hợt và đạo đức giả” ngày càng gia tăng, trường đại học nổi bật như một môi trường đặc quyền cho “tình bạn, sự hợp tác… sự nội tâm và suy tư”.

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng một phần sứ mệnh của trường đại học là “đào tạo những lương tâm tự do”, và khuyến khích điều mà ngài gọi là “sự không ngừng vươn lên thánh thiện”. Ngài cũng quay trở lại chủ đề trí tuệ nhân tạo, một chủ đề mà ngài thường xuyên đề cập tới trong các bài diễn thuyết.

Công nghệ, Đức Giáo Hoàng Lêô nói, “ngày càng định hình và thấm nhập tư duy của chúng ta”. Sự chuyển đổi này, ngài lưu ý, làm cho việc nghiên cứu nhân văn càng trở nên quan trọng hơn, bởi vì hình thức giáo dục này giúp từng cá nhân hiểu được “logic đằng sau kinh tế, những định kiến cố hữu và các hình thức quyền lực” đang hoạt động trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Đức Giáo Hoàng Lêô cùng hiệu trưởng Đại học Công Giáo Trung Phi

Gặp gỡ các bề trên dòng tu

Sau khi trở về Tòa Khâm Sứ, nơi ngài lưu trú, Đức Giáo Hoàng Lêô đã gặp gỡ một nhóm gồm chín nam nữ tu sĩ, đại diện cho hơn 250 Hội dòng đang hoạt động tại Cameroon.

Theo một tuyên bố từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, các bề trên dòng tu này đã mô tả những nỗ lực bác ái của họ tại quốc gia này, đặc biệt là hoạt động với giới trẻ, người tị nạn, nạn nhân của bạo lực và nạn buôn người.

Đức Giáo Hoàng sau đó nói với những người hiện diện rằng đời sống thánh hiến đòi hỏi “lòng can đảm triệt để”, để giải quyết “những vấn đề phức tạp nhất” của thế giới và mang lại sự giúp đỡ cho “những người mong đợi hy vọng, cần tình yêu của Chúa nhất”.

Đức Giáo Hoàng Lêô gặp gỡ chín bề trên dòng tu của Cameroon

 

Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích Đức Giáo Hoàng Lêô XIV– một phần bằng cách đưa ra tuyên bố sai sự thật về lập trường của Đức Giáo Hoàng đối với vũ khí hạt nhân.

Khi được người dẫn chương trình Kaitlan Collins của CNN hỏi lý do tại sao ông lại tranh cãi với Đức Giáo Hoàng, Trump nói rằng ông “không có gì chống lại Giáo hoàng” nhưng “tôi phải làm điều đúng đắn”. Vài phút sau, ông nói thêm: “Tôi không tranh cãi với ông ấy. Giáo hoàng đã đưa ra một tuyên bố. Ông ấy nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi nói rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.”

Collins đã lập tức phản bác lại và nói với Tổng thống rằng tuyên bố của ông ta về lời nói của Đức Giáo Hoàng là không đúng sự thật.

Đức Giáo Hoàng Lêô chưa từng đưa ra bất kỳ tuyên bố nào cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trên thực tế, ngài đã nhiều lần lên án vũ khí hạt nhân và kêu gọi mạnh mẽ các quốc gia trên thế giới từ bỏ chúng.

Đức Giáo Hoàng cũng đã lên tiếng phản đối cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động chống lại Iran vào cuối tháng Hai. Nhưng việc đưa ra tuyên bố kêu gọi chấm dứt xung đột không đồng nghĩa với việc ủng hộ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân; nhiều nhà phê bình cuộc chiến cũng cho rằng ngoại giao là cách tốt nhất để ngăn chặn Iran phát triển những vũ khí này.

Tổng thống Trump hoàn toàn có quyền lập luận rằng họ sai. Nhưng việc khẳng định lập trường này đồng nghĩa với việc họ thực sự nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân là một sự vu cáo trắng trợn.

Đức Giáo Hoàng Lêô đã nhiều lần lên án vũ khí hạt nhân.

Đức Giáo Hoàng Lêô, người Mỹ gốc, trước đây là Hồng Y Robert Prevost, được bầu làm Giáo hoàng vào tháng 5 năm 2025. Tháng sau, khi Israel đang trên bờ vực tấn công Iran, ngài nói: “Tình hình ở Iran và Israel đã xấu đi nghiêm trọng, và trong thời điểm nhạy cảm như vậy, tôi muốn mạnh mẽ nhắc lại lời kêu gọi về trách nhiệm và lý trí. Cam kết tạo ra một thế giới an toàn hơn, không có mối đe dọa hạt nhân, cần được theo đuổi thông qua sự gặp gỡ tôn trọng và đối thoại chân thành, để xây dựng một nền hòa bình lâu dài, dựa trên công lý, tình huynh đệ và thiện ích chung.”

Vài ngày sau, Đức Giáo Hoàng nói: “Giáo hội đau lòng trước tiếng kêu đau đớn vang lên từ những nơi bị tàn phá bởi chiến tranh, đặc biệt là Ukraine, Iran, Israel và Gaza. Chúng ta không bao giờ được quen với chiến tranh! Thật vậy, cám dỗ sử dụng vũ khí mạnh mẽ và hiện đại cần phải bị bác bỏ.”

Trong một tuyên bố vào tháng 7 năm 2025 nhân kỷ niệm 80 năm ngày Mỹ ném bom nguyên tử xuống các thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, Đức Giáo Hoàng Lêô nói: “Mặc dù nhiều năm đã trôi qua, hai thành phố này vẫn là những lời nhắc nhở sống động về nỗi kinh hoàng sâu sắc do vũ khí hạt nhân gây ra.” Ngài cũng nói: “Thật vậy, hòa bình đích thực đòi hỏi sự dũng cảm từ bỏ vũ khí – đặc biệt là những vũ khí có sức mạnh gây ra một thảm họa không thể tả xiết. Vũ khí hạt nhân xúc phạm nhân loại chung của chúng ta và cũng phản bội phẩm giá của tạo hóa, mà chúng ta được kêu gọi bảo vệ sự hài hòa của nó.” Và ngài kêu gọi “hãy bác bỏ ảo tưởng về an ninh được xây dựng trên sự hủy diệt lẫn nhau.”

Đức Tổng Giám Mục Gabriele Caccia, quan sát viên thường trực của Vatican tại Liên Hiệp Quốc, phát biểu vào tháng 10 năm 2025 rằng: “Tòa Thánh khẳng định niềm tin vững chắc rằng những nỗ lực nhằm kiểm soát, hạn chế, giảm thiểu và cuối cùng là loại bỏ vũ khí hạt nhân không phải là viễn cảnh phi thực tế, mà là một khả năng và một mệnh lệnh đạo đức cấp bách.”

Trong một tuyên bố vào Tháng Giêng năm 2026 nhân Ngày Hòa bình Thế giới, Đức Giáo Hoàng Lêô nói: “Ý tưởng về sức mạnh răn đe của quân đội, đặc biệt là răn đe hạt nhân, dựa trên sự phi lý của các mối quan hệ giữa các quốc gia, được xây dựng không phải trên luật pháp, công lý và lòng tin, mà trên nỗi sợ hãi và sự thống trị bằng vũ lực.”

Vào tháng 2 năm 2026, Giáo hoàng đã kêu gọi Mỹ và Nga không để hiệp ước vũ khí hạt nhân New START hết hạn mà không có thỏa thuận tiếp theo, nói rằng hiệp ước này là một “bước tiến quan trọng trong việc kiềm chế sự phổ biến vũ khí hạt nhân” và rằng “tình hình hiện tại đòi hỏi phải làm mọi điều có thể để ngăn chặn một cuộc chạy đua vũ trang mới có thể tiếp tục đe dọa hòa bình giữa các quốc gia”.

Vào tháng 3 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Lêô đã đăng tải trên nền tảng mạng xã hội X: “Chúng ta hãy cùng nhau cầu nguyện để các quốc gia tiến tới giải trừ vũ khí hiệu quả, đặc biệt là giải trừ vũ khí hạt nhân, và để các nhà lãnh đạo thế giới lựa chọn con đường đối thoại và ngoại giao thay vì bạo lực.”

Trump leo thang dần từ 'thinks' – nghĩ rằng - đến 'gonna say' -sẽ nói - đến 'says' – nói.

Những tuyên bố của Tổng thống Trump về quan điểm gán cho Đức Giáo Hoàng Lêô về việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân đã leo thang trong suốt tuần này.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối Chúa Nhật, Tổng thống Trump đã chỉ trích Đức Giáo Hoàng một cách gay gắt, viết rằng: “Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được.” Sau đó cùng đêm, Trump tiến xa hơn một bước khi nói với các phóng viên: “Chúng tôi không thích một Giáo hoàng nói rằng việc sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được.”

Trump dùng một thủ đoạn mà ông thường xuyên dùng để tấn công những người mà ông ta cảm nhận là đối phương của mình. Những tuyên bố về những gì Đức Giáo Hoàng được cho là nghĩ rằng và những gì Đức Giáo Hoàng bị cáo buộc sẽ nói trong tương lai – khó bị bác bỏ một cách dứt khoát.

Tuy nhiên, lần này, ông ta tuyên bố Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là được phép. Đức Giáo Hoàng không hề nói như vậy. Đó là một lời vu cáo trắng trợn leo thang từ từ một cách có tính toán và quỷ quyệt.

---

Source:CNN

Fact check: Trump falsely claims Pope Leo said Iran can have a nuclear weapon

 

Thưa Đại Chưởng ấn,
Thưa các anh em Giám mục,
Thưa Viện trưởng,
Thưa các thành viên đáng kính của khoa,
Thưa các sinh viên,
Thưa các vị lãnh đạo học thuật,
Thưa quý bà và quý ông!

Tôi rất vui mừng được phát biểu trước quý vị tại Đại học Công Giáo Trung Phi, một trung tâm xuất sắc về nghiên cứu, truyền bá kiến thức và đào tạo rất nhiều người trẻ. Tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các vị lãnh đạo học thuật vì sự đón tiếp nồng nhiệt và sự tận tâm không ngừng nghỉ của họ đối với sự nghiệp giáo dục. Thật đáng hy vọng khi tổ chức này, được thành lập năm 1989 bởi Hiệp hội các Hội đồng Giám mục Trung Phi, có thể đóng vai trò là ngọn hải đăng soi đường cho Giáo hội và cho châu Phi trong hành trình tìm kiếm chân lý, cũng như thúc đẩy công lý và tình đoàn kết.

Ngày nay, hơn bao giờ hết, điều cần thiết là các trường đại học — và đặc biệt là các cơ sở giáo dục đại học Công Giáo — phải trở thành những cộng đồng đích thực của đời sống và nghiên cứu, giới thiệu cho cả sinh viên và giáo sư về tình huynh đệ trong tri thức, “như một yêu cầu nội tại để cùng nhau trải nghiệm niềm vui của Chân lý và trân trọng hơn nữa ý nghĩa và những hệ luận thực tiễn của nó. Ngày nay, việc rao giảng Tin Mừng và giáo lý của Giáo hội được kêu gọi thúc đẩy một nền văn hóa gặp gỡ, trong sự hợp tác quảng đại và cởi mở với tất cả các lực lượng tích cực góp phần vào sự phát triển của ý thức nhân loại phổ quát. Một nền văn hóa, chúng ta có thể nói, của sự gặp gỡ giữa tất cả các nền văn hóa đích thực và sống động, nhờ vào sự trao đổi qua lại những ân tứ của mỗi nền văn hóa trong không gian rạng rỡ được mở ra bởi tình yêu của Thiên Chúa dành cho tất cả các tạo vật của Người. Như Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI đã chỉ ra, ‘chân lý, trên thực tế, là logos [ngôn từ] tạo ra dia-logos [ngôn từ đối thoại], và do đó là sự giao tiếp và hiệp thông’” (Đức Phanxicô, Tông hiến Veritatis Gaudium, 4b).

Thật vậy, trong thời điểm mà nhiều người trên thế giới dường như đang đánh mất những chuẩn mực tinh thần và đạo đức, bị giam cầm trong chủ nghĩa cá nhân, sự hời hợt và đạo đức giả, trường đại học nổi bật như một nơi đặc biệt của tình bạn, sự hợp tác và đồng thời là nơi hướng nội và suy gẫm. Ngay từ nguồn gốc của nó vào thời Trung cổ, những người sáng lập đã đặt Chân lý làm mục tiêu. Ngày nay, các giáo sư và sinh viên vẫn được kêu gọi coi việc tìm kiếm chân lý chung như cả mục tiêu lẫn lối sống của mình, bởi vì, như Thánh John Henry Newman đã viết, “Mọi nguyên tắc chân chính đều hướng về Thiên Chúa, mọi hiện tượng đều hội tụ về Người” (Ý niệm về một trường đại học, Bài giảng II).

Đồng thời, điều mà Newman gọi là “ánh sáng nhân từ” — tức là “ánh sáng của đức tin, kết hợp với chân lý của tình yêu” — không phải là “ngoại lai với thế giới vật chất, bởi vì tình yêu luôn được thể hiện trong thân xác và tinh thần; ánh sáng của đức tin là ánh sáng nhập thể tỏa ra từ cuộc sống rạng rỡ của Chúa Giêsu. Nó cũng soi sáng thế giới vật chất, tin tưởng vào trật tự vốn có của nó và biết rằng nó kêu gọi chúng ta đến một con đường ngày càng rộng mở hơn của sự hài hòa và hiểu biết. Cái nhìn của khoa học do đó được hưởng lợi từ đức tin: đức tin khuyến khích nhà khoa học luôn mở lòng với thực tại trong tất cả sự phong phú vô tận của nó. Đức tin đánh thức ý thức phê phán bằng cách ngăn cản nghiên cứu tự mãn với những công thức của riêng mình và giúp nó nhận ra rằng tự nhiên luôn vĩ đại hơn. Bằng cách khơi gợi sự kinh ngạc trước mầu nhiệm sâu sắc của tạo hóa, đức tin mở rộng chân trời của lý trí để soi sáng hơn nữa thế giới tự bộc lộ cho sự điều tra khoa học” (Đức Phanxicô, Thông điệp Lumen Fidei, 34).

Các bạn thân mến, Châu Phi có thể đóng góp cơ bản vào việc mở rộng những chân trời quá hẹp hòi của một nhân loại đang vật lộn để hy vọng. Trên lục địa tuyệt vời của các bạn, các nhà nghiên cứu đặc biệt được kêu gọi mở lòng đón nhận những quan điểm liên ngành, quốc tế và liên văn hóa. Hơn nữa, ngày nay, cần thiết phải suy nghĩ về đức tin trong khuôn khổ các bối cảnh văn hóa đương thời và những thách thức hiện tại, để vẻ đẹp và tính xác thực của nó có thể nổi bật trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, đặc biệt là trong những hoàn cảnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi bất công, bất bình đẳng, xung đột và sự suy thoái cả về vật chất lẫn tinh thần.

Sự vĩ đại của một quốc gia không thể chỉ được đo bằng sự phong phú của tài nguyên thiên nhiên, hay thậm chí bằng sự giàu có vật chất của các định chế. Thực thế, không một xã hội nào có thể thịnh vượng nếu không được xây dựng trên nền tảng lương tâm ngay thẳng, được hình thành trong chân lý. Theo nghĩa này, khẩu hiệu của trường đại học của các bạn — “Phục vụ chân lý và công lý” — nhắc nhở các bạn rằng lương tâm con người, được hiểu là thánh địa nội tâm nơi nam giới và nữ giới tìm thấy chính mình được thu hút bởi tiếng nói của Thiên Chúa, chính là nền tảng mà trên đó những nền móng công bằng và vững chắc cho mọi xã hội phải được xây dựng. Để đào tạo những lương tâm tự do và được ban tặng một sự khao khát thánh thiện. Đây là điều kiện cần thiết để đức tin Kitô giáo xuất hiện như một đề xuất hoàn toàn nhân bản. Một đức tin như vậy có khả năng biến đổi cuộc sống của cá nhân và xã hội, truyền cảm hứng cho sự thay đổi mang tính tiên tri trước những bi kịch và hình thức nghèo đói của thời đại chúng ta, và khuyến khích một sự tìm kiếm Thiên Chúa không bao giờ thỏa mãn.

Thật vậy, chính trong lương tâm mà sự phân định đạo đức được hình thành, nhờ đó chúng ta tự do tìm kiếm điều chân thật và ngay thẳng. Khi lương tâm được soi sáng và hình thành đúng đắn, nó trở thành nguồn gốc của một cách hành động nhất quán, hướng tới điều thiện, công lý và hòa bình.

Trong các xã hội đương thời, và do đó cả ở Cameroon, chúng ta có thể chứng kiến sự xói mòn các giá trị đạo đức từng dẫn dắt đời sống cộng đồng. Kết quả là, ngày nay có xu hướng dễ dàng chấp thuận một số hành vi từng bị coi là không thể chấp nhận được. Động lực này có thể được giải thích một phần bởi những thay đổi xã hội, áp lực kinh tế và các lực lượng chính trị định hình hành vi cá nhân và tập thể. Các Kitô hữu, và đặc biệt là các tín hữu Công Giáo trẻ người châu Phi, không nên sợ “những điều mới mẻ”. Trường đại học của các bạn, đặc biệt, có thể đào tạo những người tiên phong của một chủ nghĩa nhân bản mới trong bối cảnh cuộc cách mạng kỹ thuật số. Trong khi lục địa châu Phi đã quá quen thuộc với những khía cạnh hấp dẫn của nó, thì cũng biết rõ mặt tối của sự tàn phá môi trường và xã hội do việc theo đuổi không ngừng nghỉ các nguyên liệu thô và đất hiếm gây ra. Đừng ngoảnh mặt làm ngơ: đây là một sự phục vụ cho sự thật và cho toàn nhân loại. Nếu không có nỗ lực giáo dục đầy thách thức này, sự thích nghi thụ động với các mô hình thống trị sẽ bị nhầm lẫn với năng lực, và sự mất tự do sẽ đánh đổi bằng sự tiến bộ.

Điều này càng đúng hơn khi xét đến sự lan rộng của các hệ thống trí tuệ nhân tạo, ngày càng định hình và thấm nhuần tư duy và môi trường xã hội của chúng ta. Giống như mọi sự chuyển đổi lịch sử vĩ đại, điều này không chỉ đòi hỏi năng lực kỹ thuật, mà còn cần một sự đào tạo nhân bản có khả năng làm sáng tỏ luận lý học đằng sau kinh tế, những định kiến cố hữu và các hình thức quyền lực định hình nhận thức của chúng ta về thực tại. Trong môi trường kỹ thuật số — được cấu trúc để thuyết phục — sự tương tác được tối ưu hóa đến mức làm cho cuộc gặp gỡ thực sự trở nên thừa thãi; sự khác biệt của con người bằng xương bằng thịt bị trung hòa, và các mối quan hệ bị thu hẹp thành những phản ứng chức năng. Nhưng, các bạn thân mến, các bạn là những con người thực sự! Bản thân tạo thế cũng có một cơ thể, một hơi thở, một sự sống cần được lắng nghe và bảo vệ. Nó “rên rỉ và đau khổ” (xem Rô-ma 8:22), cũng như mỗi người chúng ta.

Khi sự giả tạo trở thành chuẩn mực, nó làm suy yếu khả năng phân định của con người. Kết quả là, các mối quan hệ xã hội của chúng ta khép kín, tạo thành những vòng tròn tự quy chiếu không còn giúp chúng ta tiếp xúc với thực tại. Do đó, chúng ta sống trong những bong bóng, không thể xuyên thủng với nhau. Cảm thấy bị đe dọa bởi bất cứ ai khác biệt, chúng ta dần trở nên không quen với sự gặp gỡ và đối thoại. Bằng cách này, sự phân cực, xung đột, sợ hãi và bạo lực lan rộng. Điều đang bị đe dọa không chỉ là nguy cơ sai lầm, mà còn là sự biến đổi trong chính mối quan hệ của chúng ta với chân lý.

Chính trong lĩnh vực này mà trường đại học Công Giáo được kêu gọi đảm nhận trách nhiệm cao cả nhất. Bởi vì nó không chỉ truyền đạt kiến thức chuyên ngành, mà còn định hình những tâm trí có khả năng phân biệt và những trái tim sẵn sàng cho tình yêu thương và phục vụ. Trên hết, trường đại học này chuẩn bị cho các nhà lãnh đạo tương lai, các quan chức nhà nước, các chuyên gia và các thành phần khác trong xã hội thực hiện trách nhiệm được giao một cách chính trực, làm tròn bổn phận một cách ngay thẳng và đặt hoạt động của mình trong khuôn khổ đạo đức phục vụ lợi ích chung.

Các con trai và con gái thân mến của Cameroon, các sinh viên thân mến, trước xu hướng di cư dễ hiểu – điều có thể khiến người ta tin rằng ở nơi khác có thể dễ dàng tìm thấy một tương lai tốt đẹp hơn – tôi mời các em, trước hết và trên hết, hãy đáp lại bằng khát vọng nhiệt thành phục vụ đất nước và áp dụng kiến thức mà các em đang thu được ở đây để mang lại lợi ích cho đồng bào mình. Đó là lý do tồn tại của trường đại học này, được thành lập cách đây 35 năm để đào tạo những người chăn dắt linh hồn và những người giáo dân tận tâm với xã hội: đó là những chứng nhân của khôn ngoan và công lý mà lục địa châu Phi cần.

Về khía cạnh này, tôi muốn nhắc lại một lời của Thánh Gioan Phaolô II: trường đại học Công Giáo “sinh ra từ trái tim của Giáo hội” (Tông hiến Ex Corde Ecclesiae, ngày 15 tháng 8 năm 1990, 1) và chia sẻ sứ mệnh của Giáo hội là loan báo chân lý giải phóng chúng ta. Lời khẳng định này chủ yếu đề cập đến một mệnh lệnh trí tuệ và tâm linh: tìm kiếm chân lý trong mọi chiều kích, với niềm tin rằng đức tin và lý trí không đối lập mà hỗ trợ lẫn nhau. Hơn nữa, nó nhắc nhở chúng ta rằng các giáo sư và sinh viên của trường đại học tham gia vào nhiệm vụ của Giáo hội là “rao báo Tin Mừng của Chúa Kitô cho muôn người, trong đối thoại với các ngành khoa học khác nhau và phục vụ cho sự hiểu biết sâu sắc hơn và ứng dụng chân lý trong đời sống của các cá nhân và xã hội” (Đức Phanxicô, Tông hiến Veritatis Gaudium, ngày 8 tháng 12 năm 2017, trang 5).

Trước những thách thức của thời đại, trường đại học Công Giáo chiếm một vị trí độc nhất vô nhị và không thể thay thế. Về vấn đề này, chúng ta hãy suy gẫm về những người tiên phong của định chế này, những người đã đặt nền móng mà các bạn đang xây dựng ngày hôm nay. Trong số đó, tôi đặc biệt nhắc đến Cha Barthélemy Nyom, người đã giữ chức Viện trưởng trong phần lớn những năm 1990. Noi theo gương của các ngài, hãy luôn ghi nhớ rằng, bên cạnh việc truyền đạt kiến thức và phát triển năng lực chuyên môn, trường đại học này còn hướng đến việc góp phần vào sự đào tạo toàn diện con người. Sự đồng hành về mặt tinh thần và nhân bản là một khía cạnh thiết yếu trong bản sắc của trường đại học Công Giáo. Thông qua việc đào tạo tâm linh, các sáng kiến của mục vụ trong khuôn viên trường và những khoảnh khắc suy niệm, sinh viên được mời gọi để đào sâu đời sống nội tâm và định hướng sự tham gia của mình vào xã hội theo ánh sáng của những giá trị đích thực và bền vững. Bằng cách này, các sinh viên thân mến, các bạn học cách trở thành những người xây dựng tương lai của đất nước mình và của một thế giới công bằng và nhân ái hơn.

Kính thưa các giáo sư, vai trò của quý vị rất quan trọng. Vì vậy, tôi khuyến khích quý vị hãy thể hiện những giá trị mà quý vị muốn truyền đạt — trên hết là công lý và sự công bằng, tính chính trực, tinh thần phục vụ và ý thức trách nhiệm. Châu Phi và thế giới đang cần những người cam kết sống theo Tin Mừng và cống hiến tài năng của mình cho lợi ích chung. Đừng phản bội lý tưởng cao cả này! Bên cạnh việc là những người hướng dẫn về mặt trí thức, hãy là những hình mẫu mà sự nghiêm túc trong khoa học và tính chính trực bản thân hình thành nên lương tâm của sinh viên. Châu Phi, quả thực, cần được giải phóng khỏi tai họa tham nhũng. Đối với giới trẻ, nhận thức này phải được bén rễ từ những năm tháng đào tạo nhân cách, nhờ vào sự nghiêm khắc về đạo đức, lòng vị tha và sự nhất quán trong cuộc sống mà các nhà giáo dục và thầy cô của họ đã biểu lộ. Hàng ngày, hãy đặt nền móng không thể thiếu cho việc xây dựng một bản sắc đạo đức và trí thức nhất quán. Bằng cách làm chứng cho sự thật — đặc biệt là khi đối diện với những ảo tưởng của ý thức hệ và những trào lưu nhất thời — quý vị sẽ tạo ra một môi trường trong đó sự xuất sắc trong học thuật được kết hợp một cách tự nhiên với sự ngay thẳng của con người.

Kính thưa quý vị, đức tính chính yếu phải thúc đẩy cộng đồng đại học là sự khiêm nhường. Cho dù chúng ta ở độ tuổi nào, chúng ta luôn phải nhớ rằng tất cả chúng ta đều là môn đệ — nghĩa là những người cùng học với một Thầy duy nhất, Đấng yêu thương thế gian đến nỗi đã hi sinh cả mạng sống mình. Tôi cảm ơn các bạn, và tôi xin gửi đến các bạn lời chúc phúc chân thành nhất!

 

Bàn về cuộc tấn công của Phó tổng thống Mỹ James David Vance chê bai Đức Thánh Cha Lêô XIV giảng dậy sai lầm về thần học, tờ Catholic Herald có bài nhận định nhan đề “Vance’s misjudged clash with the Pope”, nghĩa là “Cuộc đối đầu thiếu suy xét của Vance với Đức Giáo Hoàng”. Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Phản ứng gay gắt gần đây của Phó Tổng thống JD Vance đối với lời kêu gọi hòa bình thận trọng của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong cuộc chiến tranh thảm khốc với Iran là điều không may – cho cả hai phía. Về phía các chính trị gia, sự phản ứng thiếu khôn ngoan này có vẻ hoàn toàn trẻ con và có khả năng sẽ phản tác dụng. Tòa Bạch Ốc không chỉ không thắng trong cuộc đấu tranh quyền lực về tư tưởng này, mà còn có nguy cơ đẩy các nhà chức trách Giáo hội xa lánh họ hơn và làm mất lòng cử tri Công Giáo.

Đây là một người đàn ông đã cải đạo sang Công Giáo khi trưởng thành, giờ lại đang lên lớp cho Người kế vị Thánh Phêrô là phải hết sức “cẩn thận” khi nói về thần học, như thể Đại diện của Chúa Kitô là một người mới vào nghề đang nhầm lẫn giữa lĩnh vực bàn thờ và chiến trận. Lời phàn nàn của Vance là Đức Giáo Hoàng nên tập trung vào các vấn đề đạo đức và để việc điều hành chiến tranh cho những người hiểu về chính nghĩa, nhưng trong bối cảnh chiến tranh Iran và cuộc xâm lược Li Băng của Israel, điều đó nghe giống như một cậu bé vùng vằng ném đồ chơi ra khỏi xe đẩy ngay khi bị cha khiển trách.

Chúng tôi không có ý muốn nói là giáo dân và các thế lực dân sự không bao giờ có quyền phản kháng hay khiển trách sự lạm quyền của Đức Giáo Hoàng hay giáo sĩ – họ hoàn toàn có thể. Các Hoàng đế của đế quốc Rôma đã từng làm vậy. Và trong một số trường hợp ngoại lệ, họ nên làm thế. Nhưng dù các Hoàng đế Rôma đã từng làm như vậy, người ta lại muốn khuyên Vance đừng làm thế khi Giáo hội thực sự đang đứng vững trên lập trường đạo đức cao cả, và đừng nên giao tiếp với thái độ thiếu trang trọng như vậy.

Chúng ta cần hiểu rõ những gì Đức Giáo Hoàng thực sự đã nói. Lời kêu gọi của ngài luôn nhất quán, thậm chí là ôn hòa theo bất kỳ tiêu chuẩn lịch sử nào. Đối mặt với cuộc xung đột đã gieo rắc sự tàn phá khắp Trung Đông, với sự đau khổ của thường dân ngày càng gia tăng và nguy cơ bùng nổ chiến tranh trên quy mô lớn luôn hiện hữu, giá cả leo thang và cuộc khủng hoảng quốc tế ở eo biển Hormuz khi Iran không có dấu hiệu sụp đổ hay sẵn sàng nhượng bộ, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV chỉ đơn giản nhắc lại những gì Giáo Hội luôn dạy. Cụ thể là hòa bình là kết quả của công lý, chứ không phải là sự leo thang bất tận; rằng vũ khí gieo rắc cái chết ngay cả khi được sử dụng với ý định chính đáng; và rằng Chúa không phải là biểu tượng của một bộ lạc nào đó để bất kỳ bên nào cầu khẩn khi ném bom sát hại đối phương. Ngài đã trích dẫn Kinh Thánh – đặc biệt là sách Isaiah – nhắc nhở những người quyền lực rằng Chúa không lắng nghe lời cầu nguyện của những người có bàn tay nhuốm máu người vô tội khi họ tiến hành chiến tranh. Ngài đã kêu gọi ngoại giao lấy lại vai trò đúng đắn của mình, cảnh báo chống lại vòng xoáy bạo lực trở thành vực thẳm không thể cứu vãn và bày tỏ hy vọng về một “lối thoát” trước khi lòng thù hận lan rộng hơn nữa. Đây là những lời khuyên nghiêm chỉnh, đầy tính cha con của một người mục tử nhìn nhận tổn thất về con người một cách sáng suốt hơn hầu hết các chính trị gia bị trói buộc bởi những cuốn sổ tay ghi chép. Vance, Tổng thống Trump và những người cùng phe phái tự biến mình thành trẻ con khi giả vờ rằng đó là những lời nói cuồng loạn của một nhà lý tưởng theo chủ nghĩa hòa bình.

Tất cả những điều này không phủ nhận tính chính đáng của học thuyết chiến tranh chính nghĩa – một truyền thống kéo dài từ thời Aquinas đến Augustinô và bắt nguồn từ chính luật tự nhiên. Đức Giáo Hoàng không lên án mọi hành động sử dụng vũ lực. Ngài chỉ đơn giản là từ chối chúc phúc cho cuộc phiêu lưu cụ thể này như một cuộc thập tự chinh thánh thiện, như thường lệ của Kitô hữu theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái hiếu chiến trong Đảng Cộng hòa, đặc biệt khi kết quả thực tế lại quá cay đắng: sự bành trướng chiến lược quá mức, bất ổn khu vực và số người chết mà nói thẳng ra là đang chế giễu những khẩu hiệu dễ dãi về giải phóng. Việc một phó tổng thống Công Giáo phản ứng bằng cách công khai đặt câu hỏi liệu lời nói của Đức Giáo Hoàng có “dựa trên sự thật” hay không, đồng thời viện dẫn Chiến tranh Thế giới thứ hai như thể nó đã giải quyết mọi xung đột hiện đại, là làm giảm lý lẽ đạo đức sâu sắc xuống thành lời lẽ bắt bẻ. Điều này khiến chính quyền trông có vẻ nhạy cảm, thậm chí là độc ác, như thể bất kỳ tiếng nói nào kêu gọi kiềm chế đều phải bị dập tắt ngay lập tức để những người tín hữu không nhận ra rằng hoàng đế không mặc quần áo. Nếu công chúng vẫn chưa quyết định về cuộc chiến, phản ứng thái quá này sẽ không làm cho họ ủng hộ hơn.

Tệ hơn nữa, cuộc tranh cãi này phơi bày sự nhầm lẫn sâu sắc hơn về mối quan hệ đúng đắn giữa trật tự tâm linh và trật tự thế tục – một sự nhầm lẫn mà Giáo hội đã làm sáng tỏ nhiều lần, đặc biệt là trong giáo huấn của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII. Trong thông điệp Immortale Dei hay Công Trình Bất Diệt Của Thiên Chúa, Vị Giáo Hoàng vĩ đại đó đã nhắc nhở thế giới rằng xã hội được cấu thành từ hai quyền lực riêng biệt nhưng hài hòa: Giáo hội, chăm lo cho số phận vĩnh cửu của các linh hồn, và chính quyền dân sự, cai quản lợi ích chung thế tục. Chúng là những thực thể riêng biệt nhưng cùng cộng tác dưới sự hướng dẫn của Chúa, mỗi bên cai trị phạm vi của mình. Tuy nhiên, Đức Lêô XIII không phải là người theo chủ nghĩa tách biệt tự do. Ngài nhấn mạnh rằng hai quyền lực này, mặc dù riêng biệt, nhưng chồng chéo một cách tự nhiên bởi vì con người không phải là một linh hồn không có thân xác cũng không phải là một loài động vật kinh tế đơn thuần. Giáo hội có quyền và nghĩa vụ hình thành lương tâm, công bố luật luân lý và phán xét hành vi của những người cai trị khi những hành vi đó liên quan đến công lý, sự thiêng liêng của sự sống hoặc hòa bình quốc gia. Ngài viết: “Phải có một mối liên hệ phù hợp và có trật tự nhất định giữa hai quyền lực”, tương tự như linh hồn và thân xác trong con người. Linh hồn không điều khiển từng cử động nhỏ nhất của cơ thể, nhưng cơ thể cũng không ra lệnh cho linh hồn về điều gì là đúng hay là tốt.

Thông điệp Rerum Novarum hay Tân Sự và các thông điệp xã hội khác của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII mở rộng nguyên tắc này vào thực tiễn. Giáo hội không có ý định điều hành chính sách đối ngoại hay soạn thảo chiến lược quân sự; điều đó thuộc về sự khôn ngoan của các chính khách. Nhưng Giáo hội không thể im lặng khi chính sách đi vào lãnh địa đạo đức nghiêm trọng – khi chiến tranh có nguy cơ trở nên không cân xứng, khi lòng thù hận bị thổi bùng lên thay vì kiềm chế, khi kẻ yếu bị chà đạp dưới tham vọng địa chính trị. Bảo Đức Giáo Hoàng “hãy tập trung vào thần học” như thể thần học không có gì để nói về việc đổ máu, việc thực thi công lý hay việc theo đuổi hòa bình đích thực là làm sống lại sai lầm cũ của Gallican hay Erastian: quan niệm rằng Giáo hội là một vấn đề hoàn toàn nội bộ, hữu ích cho việc sùng kính cá nhân nhưng không liên quan khi các vị vua hoặc tổng thống quyết định hành quân.

Khi đà phát triển văn hóa của Công Giáo ngày càng mạnh mẽ, thật khó để thấy điều này là điềm lành cho phong trào MAGA. Nhiều người Công Giáo ủng hộ nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump không phải vì họ nhầm tưởng ông là một vị thánh hoàn hảo, mà vì ông hứa hẹn chống lại sự điên rồ của chủ nghĩa toàn cầu, bảo vệ thai nhi và chống lại sự tan rã văn hóa. Những lời công kích thiếu thiện chí nhằm vào Đức Thánh Cha có nguy cơ làm mất lòng chính những tín hữu vẫn tin rằng Đức tin không phải là một thương hiệu lối sống phải bị lệ thuộc vào thông điệp đảng phái. Những lời công kích của Vance cung cấp vũ khí cho những người Công Giáo cấp tiến, là những người vốn đã coi đạo lý chính thống chỉ là trò hề trong cuộc chiến văn hóa. Những lời công kích ấy khiến phe cánh hữu trông có vẻ phản ứng thụ động và thiếu nghiêm chỉnh đối với chính những vấn đề – sự sống, gia đình, tự do có trật tự dưới sự che chở của Chúa – là những khía cạnh mà lẽ ra họ phải dẫn đầu. Và những lời của Vance xác nhận sự nghi ngờ, vốn đã lan rộng trong những người theo chủ nghĩa truyền thống, rằng đối với một số người trong chính quyền Trump, Công Giáo chỉ là một di sản hữu ích hơn là một thẩm quyền sống động mà ngay cả những người quyền lực cũng phải quỳ gối. MAGA và Giáo hội nên là đồng minh. Nhưng đó không phải là một liên minh bình đẳng.

Lĩnh vực hoạt động của Giáo hội quả thực trước hết và trên hết là về đạo đức và tâm linh. Giáo hội không còn chỉ huy quân đội nữa. Nhưng chính vì mối quan tâm của Giáo hội là linh hồn của thể chế chính trị, nên Giáo hội không thể bị loại bỏ khỏi diễn đàn công cộng bất cứ khi nào tiếng nói của Giáo hội gây bất tiện cho những người có quyền lực. Lời kêu gọi hòa bình của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong cuộc xung đột Iran đầy đau thương này là khôn ngoan, dựa trên Kinh Thánh và cần thiết về mặt mục vụ. Việc đáp lại những lời kêu gọi đó bằng thái độ ương bướng như trẻ con không mang lại lợi ích gì cho chính quyền. Điều đó cho thấy sự thất bại trong việc nắm bắt được sự hiểu biết sâu sắc cổ xưa của Công Giáo rằng quyền lực đích thực – dù là của Đức Giáo Hoàng hay của Tổng thống – được thực thi một cách cao quý nhất khi nó nhận ra giới hạn của mình và tôn trọng luật lệ cao hơn mà từ đó mọi quyền lực chính đáng đều bắt nguồn.

Người Mỹ nên suy ngẫm về điều này. Lòng trung thành với đức tin của tổ tiên vượt lên trên lòng trung thành bầu cử và đòi hỏi sự khiêm nhường để chấp nhận sự sửa sai, ngay cả - và đặc biệt là - khi sự sửa sai đó đến từ Rôma.

---

Source:Catholic Herald

Vance’s misjudged clash with the Pope

 

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng đề cập đến trí tuệ nhân tạo và mời gọi các sinh viên trở thành những người tiên phong của “một chủ nghĩa nhân văn mới trong bối cảnh cuộc cách mạng kỹ thuật số”.

Marco Mancini và Antonio Tarallo, trong bản tin ngày 17 tháng 4 năm 2026 của EWTNNews, tường trình rằng: Đức Giáo Hoàng Leo XIV hôm thứ Sáu đã khuyến khích sinh viên các trường đại học Công Giáo ở Cameroon hãy để việc học tập của họ được soi sáng bởi “ánh sáng của đức tin, kết hợp với chân lý của tình yêu” như Thánh John Henry Newman đã dạy.

“Các giáo sư và sinh viên được kêu gọi hãy coi việc tìm kiếm chân lý chung là mục tiêu và lối sống của mình, bởi vì, như Thánh John Henry Newman đã viết, ‘Mọi nguyên tắc chân chính đều quy về Thiên Chúa, mọi hiện tượng đều hội tụ về Người,’” Đức Giáo Hoàng nói trong cuộc gặp gỡ tại Học viện Công Giáo Trung Phi (UCAC) ở Yaoundé, thủ đô của Cameroon.

UCAC, được thành lập sau một thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Cameroon năm 1989, phục vụ hơn 2,000 sinh viên đến từ sáu quốc gia Trung Phi: Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Congo-Brazzaville, Gabon, Guinea Xích đạo và Chad.

Để đánh dấu chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng vào ngày 17 tháng 4, trường đại học đã khánh thành một quảng trường trong khuôn viên trường, đặt tên theo Thánh Augustinô để tôn vinh Đức Giáo Hoàng Leo.

Các kế hoạch cũng đang được tiến hành để xây dựng một bệnh viện đại học để vinh danh Đức Giáo Hoàng: Nó sẽ trở thành Trung tâm Đại học Công Giáo Leo XIV.

Khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến, những bài hát vui mừng và hân hoan vang vọng khắp nơi. Một lễ hội âm nhạc và những bài thánh ca bùng nổ khi Đức Giáo Hoàng đặt chân đến khuôn viên trường, nơi nhiều bạn trẻ mặc áo phông màu vàng và xanh lá cây, màu sắc của Cameroon. Chính quyền cho biết có khoảng 8,000 người tham dự.

Trong bài phát biểu của ngài, Đức Giáo Hoàng đã đáp lại những mối quan tâm của nhiều người trẻ, nhấn mạnh rằng các trường đại học — đặc biệt là các trường đại học Công Giáo — có thể trở thành “những cộng đồng thực sự của cuộc sống và nghiên cứu”, giới thiệu “cả sinh viên và giáo sư đến với tình huynh đệ trong tri thức”.

Thông qua tri thức — mà trên hết có nghĩa là đối thoại — người ta có thể gạt bỏ chủ nghĩa cá nhân, sự hời hợt và đạo đức giả: “Trường đại học nổi bật như một nơi đặc quyền của tình bạn, sự hợp tác, và đồng thời, của sự nội tâm và suy tư”, Giáo hoàng Leo nhấn mạnh.

Điều làm cho một trường đại học thực sự có ý nghĩa, ngài nhắc lại, là sự tìm kiếm chân lý chung. Trích dẫn từ thông điệp Lumen Fidei của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, ngài nói rằng, đức tin, theo cách này, đã thành công trong việc “soi sáng” cái nhìn của khoa học: “Đức tin khuyến khích nhà khoa học luôn mở lòng với thực tại trong tất cả sự phong phú vô tận của nó. Đức tin đánh thức ý thức phê phán bằng cách ngăn cản nghiên cứu tự mãn với những công thức của riêng mình và giúp nó nhận ra rằng tự nhiên luôn vĩ đại hơn.”

Nói về lục địa châu Phi, ngài nói thêm: “Hơn nữa, ngày nay, cần phải suy nghĩ về đức tin trong khuôn khổ các bối cảnh văn hóa đương thời và những thách thức hiện tại, để vẻ đẹp và tính đáng tin cậy của nó có thể nổi bật trong nhiều bối cảnh khác nhau, đặc biệt là trong những bối cảnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự bất công, bất bình đẳng, xung đột và sự suy thoái cả về vật chất lẫn tinh thần.”

Trí tuệ nhân tạo và chủ nghĩa nhân bản mới

“Các Kitô hữu, và đặc biệt là các tín hữu Công Giáo trẻ châu Phi, không được sợ ‘những điều mới mẻ’”, Đức Giáo Hoàng nói, ám chỉ đến thông điệp Rerum Novarum của Đức Giáo Hoàng Leo XIII.

Ngài mời gọi giới trẻ châu Phi trở thành những người tiên phong của “một chủ nghĩa nhân bản mới trong bối cảnh cuộc cách mạng kỹ thuật số.” “Trong khi lục địa châu Phi đã quá quen thuộc với những khía cạnh hấp dẫn của nó, thì họ cũng biết đến mặt tối của sự tàn phá môi trường và xã hội do việc theo đuổi không ngừng nghỉ các nguyên liệu thô và đất hiếm gây ra,” Đức Leo nói. “Đừng ngoảnh mặt làm ngơ: Đây là một sự phục vụ cho sự thật và cho toàn nhân loại. Nếu không có nỗ lực giáo dục đòi hỏi khắt khe này, sự thích nghi thụ động với các mô hình thống trị sẽ bị nhầm lẫn với năng lực, và sự mất tự do lẫn với tiến bộ.”

Ngài nói rằng sự lan rộng của các hệ thống trí tuệ nhân tạo, “giống như mọi sự chuyển đổi lịch sử vĩ đại,” không chỉ đòi hỏi “năng lực kỹ thuật mà còn cả sự đào tạo nhân bản.”

Ngài cảnh báo chống lại những hiểu lầm hời hợt về công cụ kỹ thuật số mới này: “Khi mô phỏng trở thành chuẩn mực, nó làm suy yếu khả năng phân định của con người. Kết quả là, các mối liên kết xã hội của chúng ta khép kín lại, hình thành các mạch tự tham chiếu không còn cho chúng ta tiếp xúc với thực tại. Do đó, chúng ta sống trong những bong bóng, không thể xuyên thủng với nhau.”

Ngài nói: “Cảm thấy bị đe dọa bởi bất cứ ai khác biệt, chúng ta dần trở nên không quen với việc gặp gỡ và đối thoại. Bằng cách này, sự phân cực, xung đột, sợ hãi và bạo lực lan rộng. Điều đang bị đe dọa không chỉ là nguy cơ sai lầm mà còn là sự biến đổi trong chính mối quan hệ của chúng ta với chân lý.”

Do đó, ngài mời các trường đại học Công Giáo “đảm nhận trách nhiệm ở mức cao nhất. Bởi vì nó không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức chuyên ngành... Kiến thức không chỉ là thứ bổ ích mà còn định hình nên những tâm trí có khả năng phân định và những trái tim sẵn sàng cho tình yêu thương và phục vụ.”

Đức Giáo Hoàng nói: Một trong nhiều thách thức mà Cameroon đang phải đối diện là “xu hướng di cư dễ hiểu – điều này có thể khiến người ta tin rằng ở nơi khác, một tương lai tốt đẹp hơn có thể dễ dàng tìm thấy hơn”.

Thay vào đó, Đức Thánh Cha mời gọi giới trẻ “đáp lại bằng khát vọng tha thiết phục vụ đất nước và áp dụng kiến thức mà các con đang tiếp thu ở đây để mang lại lợi ích cho đồng bào mình.”

Đây, ngài nói, chính là lý do cho sự tồn tại của một trường đại học lớn ở châu Phi như trường mà ngài đang đến thăm hôm nay.

Phát biểu trước đội ngũ giảng viên và ban lãnh đạo của trường đại học, ngài nói: “Sự đồng hành về tinh thần và nhân bản cấu thành một khía cạnh thiết yếu của bản sắc của trường đại học Công Giáo.”

Đức Giáo Hoàng kết luận: “Dù vai trò hay tuổi tác của chúng ta là gì, chúng ta phải luôn nhớ rằng tất cả chúng ta đều là môn đệ – nghĩa là những người cùng học với một Thầy duy nhất, Đấng đã yêu thương thế gian đến nỗi hi sinh cả mạng sống mình”.

 

Hội đồng Giám mục Công Giáo Canada, gọi tắt là CCCB, tái khẳng định “một số nguyên tắc của giáo lý Công Giáo vẫn đặc biệt phù hợp trong thời chiến và căng thẳng quốc tế”.

“Giáo lý Công Giáo cho rằng chiến tranh phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt về tính chính đáng đạo đức,” thông cáo báo chí của Hội đồng Giám mục cho biết. “Việc sử dụng vũ lực không thể được coi là chính đáng một cách đương nhiên; nó phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt và khắt khe, và chỉ có thể được xem xét như là biện pháp cuối cùng.”

“Ngay cả khi việc sử dụng vũ lực được tường trình được phép, việc bảo vệ thường dân vẫn là một nghĩa vụ cơ bản. Cần phải tránh việc phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu và sự đau khổ do đó gây ra cho những người không tham chiến.”

Liên quan đến quyết định của Tổng thống Trump đăng tải hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, mô tả ông như Chúa Giêsu, Hội đồng Giám mục Công Giáo Canada tuyên bố:

Điều quan trọng cần nhớ là việc sử dụng hình ảnh hoặc ngôn từ miêu tả các nhà lãnh đạo chính trị theo cách chỉ thuộc về Chúa Kitô và công việc cứu rỗi của Ngài là hoàn toàn không phù hợp. Ngoài việc thiếu tôn trọng, những miêu tả như vậy còn làm mờ đi sự khác biệt đúng đắn giữa đức tin và quyền lực chính trị, làm sai lệch ý nghĩa của cả hai.

Dưới đây là toàn văn tuyên bố của Hội Đồng Giám Mục Canada

Suy tư về lời kêu gọi của Đức Thánh Cha về hòa bình, phẩm giá con người và trách nhiệm đạo đức trong đời sống công cộng

Thứ năm, ngày 16 tháng 4 năm 2026

Ottawa — Trước những bình luận gần đây của công chúng xoay quanh lời kêu gọi hòa bình của Đức Thánh Cha, Ban Truyền thông của Hội đồng Giám mục Công Giáo Canada, gọi tắt là CCCB muốn nhắc lại một số nguyên tắc của giáo lý Công Giáo vẫn đặc biệt phù hợp trong thời chiến và căng thẳng quốc tế.

Trong những thời điểm như vậy, chứng tá của Giáo hoàng Lêô XIV mang tính đạo đức và mục vụ, chứ không phải phe phái. Lời của ngài nhắc nhở thế giới rằng hòa bình không bao giờ được thúc đẩy bằng sự khinh miệt, rằng sự lãnh đạo đòi hỏi sự kiềm chế, và rằng sự đau khổ của những người vô tội luôn phải được tránh càng nhiều càng tốt.

Giáo lý Công Giáo cho rằng chiến tranh phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt về tính chính đáng đạo đức. Việc sử dụng vũ lực không thể được coi là chính đáng một cách đương nhiên; nó phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt và khắt khe, và chỉ có thể được xem xét như là biện pháp cuối cùng. Ngay cả khi vũ lực được tường trình là được phép, việc bảo vệ thường dân vẫn là một nghĩa vụ cơ bản. Việc phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu và sự đau khổ do đó gây ra cho những người không tham chiến cần phải được tránh.

Điều quan trọng cần nhớ là việc sử dụng hình ảnh hoặc ngôn từ miêu tả các nhà lãnh đạo chính trị theo cách chỉ thuộc về Chúa Kitô và công việc cứu rỗi của Ngài là hoàn toàn không phù hợp. Ngoài việc thiếu tôn trọng, những miêu tả như vậy còn làm mờ đi sự khác biệt đúng đắn giữa đức tin và quyền lực chính trị, làm sai lệch ý nghĩa của cả hai.

Là một tổ chức Công Giáo có nhiệm vụ quốc gia, CCCB không can thiệp vào công việc nội bộ chính trị của các nước khác. Đồng thời, những sự kiện gần đây tạo cơ hội để nhấn mạnh các nguyên tắc đạo đức cần chi phối đời sống công cộng ở khắp mọi nơi, bao gồm sự trung thực, khiêm nhường, tôn kính và quan tâm đến người vô tội.

Các tín hữu ở Canada được khuyến khích tiếp tục cầu nguyện cho Đức Thánh Cha, cho hòa bình giữa các quốc gia và cho tất cả những người đang chịu đau khổ vì chiến tranh.

Pomeline Martinoski

Giám đốc Truyền thông

Hội đồng Giám mục Công Giáo Canada

Email: communications@cccb.ca

Số điện thoại: 613-241-9461, 225

---

Source:CCCB

Reflection on the Holy Father’s Call for Peace, Human Dignity, and Moral Responsibility in Public Life

 

Bàn về chiến dịch ngày càng leo thang của Tổng thống Trump và Phó tổng thống James David Vance mạ lị và công kích huấn quyền của ngài, linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada, có bài phân tích nhan đề “Trump, Pope Leo and the Catholic Divide”, nghĩa là “Tổng thống Trump, Đức Giáo Hoàng Lêô và sự chia rẽ trong Giáo Hội Công Giáo,” đăng trên tờ National Catholic Register ngày Thứ Bẩy, 18 Tháng Tư.

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Sức mạnh chính trị của Tổng thống Trump phần lớn đến từ lòng trung thành mãnh liệt của những người ủng hộ ông. Cho dù sự phẫn nộ có lớn đến đâu, nó cũng sẽ bị bỏ qua, được tha thứ, được biện minh bằng cách nào đó khi người ta cho rằng dù Trump có tệ hại đến đâu đi nữa, ông ta vẫn còn tốt hơn so với một lựa chọn khác. Ngay cả trước cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống đầu tiên năm 2016, chính ứng cử viên Trump đã kinh ngạc trước hiện tượng này.

“Tôi có những người ủng hộ trung thành nhất,” Trump nói vào Tháng Giêng năm 2016 tại Iowa. “Tôi có thể đứng giữa Đại lộ Fifth Avenue và bắn chết ai đó, và tôi sẽ không mất bất kỳ cử tri nào, được chứ?”

Hơn 10 năm sau, điều đó đã được chứng minh là đúng. Giờ đây, với những bình luận gay gắt của tổng thống về Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, cùng với hình ảnh báng bổ tự miêu tả mình như Chúa Giêsu, lòng trung thành đó đang bị thử thách.

Cuộc xung đột giữa tổng thống Mỹ và vị giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ đã khiến giới quan sát đặt câu hỏi: Những người Công Giáo ủng hộ Tổng thống Trump sẽ đứng về phía ai? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ, và nó sẽ cho thấy liệu tính từ có mạnh hơn danh từ hay không.

Vụ tranh cãi về tội báng bổ đã thu hút sự chú ý nhiều hơn đến một xu hướng kỳ lạ trong thập niên qua. Nhiều người Công Giáo Mỹ, thuộc mọi khuynh hướng chính trị, đều có xu hướng soi mói từng li từng tí giáo huấn của Đức Giáo Hoàng, trong khi lại sẵn sàng đón nhận mọi sự khiêu khích từ các nhân vật chính trị mà họ ưa thích. Điều này, vốn từng thể hiện rõ nhất ở cánh tả, giờ đây lại đặc biệt đúng đối với Tổng thống Trump. Trong hơn một thập niên, một bộ phận nhỏ người Công Giáo Mỹ đã cố gắng chấp nhận những gì Đức Giáo Hoàng Phanxicô hoặc Đức Giáo Hoàng Lêô nói, nhưng lại sẵn sàng nuốt chửng bất cứ điều gì Trump đưa ra (xem Mt 23:24).

Liệu tình trạng này có tiếp diễn sau những phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Trump trong Tuần lễ Phục Sinh gần đây?

Trong ngày Chúa Nhật Phục sinh, Tổng thống Trump viết trên Truth Social rằng “Thứ Ba sẽ là Ngày Các Nhà máy Điện và Ngày Các Cây Cầu, tất cả gộp lại trong một ngày, ở Iran. Sẽ không có gì sánh bằng!!! Mở eo biển ra đi, lũ khốn điên rồ, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục - CỨ CHỜ XEM! Cảm ơn Allah,” Tổng thống Trump viết. Đây là thông điệp của Tổng thống Trump sau khi chúng tôi đã cắt bớt những tiếng chửi thề tục tĩu không thể lặp lại ở đây được.

Khi ngày thứ Ba Phục Sinh đến, Tổng thống Trump đã leo thang từ việc đe dọa phá hủy có chủ đích cơ sở hạ tầng dân sự - là một tội ác chiến tranh - lên đến việc đe dọa diệt chủng trắng trợn:

“Cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, không bao giờ được hồi sinh nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra. Tuy nhiên, giờ đây khi chúng ta đã có sự thay đổi chế độ hoàn toàn, nơi những tư tưởng khác biệt, thông minh hơn và ít cực đoan hơn chiếm ưu thế, có lẽ một điều gì đó tuyệt vời mang tính cách mạng sẽ xảy ra, AI BIẾT ĐƯỢC? Chúng ta sẽ biết được điều đó đêm nay, một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất trong lịch sử lâu dài và phức tạp của thế giới. 47 năm bóc lột, tham nhũng và chết chóc cuối cùng sẽ chấm dứt. Chúa phù hộ cho nhân dân Iran vĩ đại!”

Đức Giáo Hoàng Lêô, với lối diễn đạt hết sức khiêm nhường, đã nói rằng tội ác diệt chủng đối với một dân tộc cổ đại “thực sự là không thể chấp nhận được”.

Vào Chúa Nhật Lòng Thương Xót Chúa, sau khi các cuộc đàm phán hòa bình ở Islamabad, Pakistan thất bại, Tổng thống Trump đã đăng tải bài viết chỉ trích gay gắt Đức Giáo Hoàng Lêô. Còn sốc hơn nữa khi ngay sau đó ông ta đăng tải hình ảnh mình trong vai Chúa Giêsu Kitô.

“Tôi không muốn một vị Giáo hoàng chỉ trích Tổng thống Hoa Kỳ,” Tổng thống Trump đăng tải, sau đó nói với các phóng viên rằng, “Tôi không phải là người hâm mộ Giáo Hoàng Lêô.”

Về phần mình, Đức Thánh Cha đáp lại rằng ngài “không sợ chính quyền Trump”.

Việc Đức Giáo Hoàng Lêô đang trên đường đến Phi Châu để thực hiện chuyến thăm bốn nước đã phần nào cho thấy bối cảnh hiện tại. Một vị Giáo hoàng người Mỹ không chỉ dành riêng cho người Mỹ, càng không chỉ dành cho thiểu số người Mỹ ủng hộ Trump.

Thật vậy, trái ngược với tuyên bố của Trump rằng nhận định tiêu cực của Đức Thánh Cha về tính luân lý của cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran đang “gây tổn hại rất lớn cho ngài”, rất có thể việc bị Trump - một trong những nhà lãnh đạo chính trị không được lòng dân nhất thế giới - đe dọa đã khiến Đức Giáo Hoàng Lêô được nhiều người kính trọng hơn. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, một đồng minh Âu Châu trước đây của Tổng thống Trump, đã chỉ trích ông ta gay gắt vì những lời công kích Đức Giáo Hoàng Lêô.

Cuộc trao đổi này, mà Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, đã mô tả một cách ngắn gọn và khiêm tốn, có ý nghĩa gì?

Tôi rất buồn khi Tổng thống lại chọn viết những lời lẽ thiếu tôn trọng như vậy về Đức Thánh Cha. Đức Giáo Hoàng Lêô không phải là đối thủ của ông ta; và Đức Giáo Hoàng cũng không phải là một chính trị gia. Ngài là Đại diện của Chúa Kitô, người nói lên chân lý của Tin Mừng và vì sự chăm sóc các linh hồn.

Có sáu yếu tố cần xem xét.

Thứ nhất, dường như những lời lẽ báng bổ phô trương từ Tòa Bạch Ốc, hay từ Fifth Avenue, vẫn còn đang gây phẫn nộ cho rất nhiều Kitô hữu ở Mỹ, bao gồm cả những người từng là những người ủng hộ nhiệt thành của tổng thống.

Chính Tổng thống Trump đã thừa nhận rằng hành vi báng bổ đó là một vết nhơ nghiêm trọng đối với phẩm giá chức vụ của ông, và ông đã xóa bài đăng. Nhưng, ông từ chối xin lỗi, thay vào đó đưa ra lời giải thích khó tin rằng ông nghĩ bức ảnh đó miêu tả ông “như một bác sĩ”.

Phó Tổng thống JD Vance thừa nhận rằng hình ảnh báng bổ đó là không được phép, nhưng nói rằng đó chỉ là một trò đùa.

Việc coi hành vi báng bổ là điều không xứng đáng với chức vụ tổng thống trước đây không phải là điều đáng nghi ngờ, nhưng xét đến thói quen sử dụng mạng xã hội của tổng thống, việc xác nhận điều đó là điều đáng hoan nghênh.

Thứ hai, người Mỹ giờ đây có thể buộc phải lo ngại về năng lực trí tuệ của tổng thống đương nhiệm trong nhiệm kỳ thứ hai của ông ta. Những bài đăng của Tổng thống Trump phản ánh một kiểu hành vi không chỉ trái ngược với đức hạnh Kitô giáo mà còn cho thấy ông ta có vấn đề về tâm lý.

Tháng 12, sau khi Rob và Michele Reiner bị sát hại dã man, Tổng thống Trump đăng tải rằng đó là do Reiner phản đối chính trị Trump. Tháng 2, Tổng thống Trump đăng một video miêu tả Barack và Michelle Obama như những con khỉ đột. Video này đã bị xóa sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông chưa từng thấy hình ảnh phân biệt chủng tộc đó. Tháng 3, Tổng thống Trump đăng: “Robert Mueller vừa chết. Tốt, tôi mừng vì ông ta đã chết.” Tháng 4, giờ lại đến những lời lẽ chống Đức Giáo Hoàng và báng bổ. Liệu có khả năng tổng thống đang có vấn đề về sức khoẻ tâm thần chăng?

Thứ ba, việc Tổng thống Trump bất mãn với Đức Giáo Hoàng Lêô, xét về bản chất, thật khó hiểu. Lập trường của Đức Giáo Hoàng Lêô phản đối cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran chính là lập trường mà Tổng thống Trump từng nắm giữ trong những tháng đầu năm 2025, khi ông cam kết gây áp lực ngoại giao tối đa. Trong giai đoạn chuẩn bị cho “Cuộc chiến 12 ngày” của Israel mùa hè năm ngoái, Tổng thống Trump đã phản đối cho đến phút cuối cùng. Năm 2024, Vance tuyên bố phản đối chiến tranh chống Iran. Tổng thống Trump và Vance đã thay đổi lập trường của họ; giờ đây họ yêu cầu Đức Giáo Hoàng cũng phải làm như vậy.

Thứ tư, cốt lõi cho sự vươn lên của Tổng thống Trump chính là việc ông phản đối cuộc chiến tranh Iraq năm 2003. Vào thời điểm đó, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã mạnh mẽ phản đối quyết định gây chiến của George W. Bush. Lịch sử đã chứng minh Đức Gioan Phaolô II đúng, đặc biệt là trong chính sách “không còn chiến tranh nữa” của Tổng thống Trump và Vance. Tổng thống Trump dường như không nhận ra những điểm tương đồng rõ ràng này hiện nay.

Thứ năm, người Công Giáo — và không chỉ người Công Giáo Mỹ — có thể tự hào về cả lòng can đảm và sự lịch thiệp của Đức Giáo Hoàng Lêô. Mặc dù hành động của tổng thống Mỹ thật đáng xấu hổ khi công kích Đức Thánh Cha, ngài đã thể hiện đặc sủng tuyệt vời dưới áp lực. Ngài đã ghi nhận những lời công kích, tuyên bố quyết tâm tiếp tục rao giảng Phúc Âm, và để mặc tổng thống với những lời lẽ không xứng đáng của ông ta.

Thứ sáu, như tuyên bố của Đức Tổng Giám Mục Coakley, dù mang hình thức trang trọng tuyệt đối, vẫn cho thấy giới lãnh đạo Công Giáo Mỹ có thể đã từ bỏ việc đối thoại với chính quyền Trump. Gần như chắc chắn rằng Đức Tổng Giám Mục Coakley không chỉ “thất vọng” trước những lời công kích của Tổng thống Trump, mà tuyên bố của ngài còn mang một vẻ cam chịu kiểu “còn có thể mong đợi gì nữa từ con người này?”.

Cuối tuần đó, Vance khiển trách Đức Thánh Cha rằng “ngài nên cẩn thận khi nói về các vấn đề thần học”. Vào ngày mà Vance – người lấy Thánh Augustinô làm thánh bảo trợ trong lễ Thêm Sức của mình – cũng là bổn mạng của Đức Lêô, Đức Thánh Cha đang đứng trên di tích khảo cổ của Hippo, giáo phận Bắc Phi của Thánh Augustinô. Đức Giáo Hoàng Lêô đã phục vụ 12 năm với tư cách là nhà lãnh đạo dòng Augustinô. Sự ngạo mạn và xấc xược của Vance có thể đã đẩy mọi việc đến mức không thể có những cuộc trao đổi hữu ích.

Về những hậu quả đang diễn ra từ Tuần lễ Phục Sinh tồi tệ của Tổng thống Trump, các lãnh đạo Công Giáo sẽ phải quyết định cách thức và thời điểm để đối thoại với tổng thống. Tháng tới, Tổng thống Trump dự định tái khẳng định Hoa Kỳ là “một quốc gia dưới sự che chở của Chúa” như một phần của lễ kỷ niệm 500 năm Tuyên ngôn Độc lập. Liệu các lãnh đạo Công Giáo có nên công khai xuất hiện cùng ông sau những lời công kích của ông nhằm vào Đức Thánh Cha nếu ông không xin lỗi – là điều mà Giám mục Robert Barron đã kêu gọi ông làm?

Phải chăng lòng trung thành với Trump cuối cùng đã đạt đến giới hạn?

---

Source:National Catholic Register

Trump, Pope Leo and the Catholic Divide

 

1. Hegseth cảnh báo Mỹ sẵn sàng nối lại giao tranh “với sức mạnh hơn bao giờ hết” nếu Tehran từ chối thỏa thuận.

Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cáo buộc Iran cướp biển và khủng bố ở eo biển Hormuz, đồng thời cho biết Mỹ sẵn sàng nối lại cuộc chiến “với sức mạnh hơn bao giờ hết” nếu thỏa thuận ngừng bắn hiện tại chấm dứt.

Những phát biểu của ông Hegseth tại cuộc họp báo của Ngũ Giác Đài diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực nối lại đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran đang được tiến hành, và sau khi Tổng thống Donald Trump ám chỉ rằng cuộc chiến có thể sắp kết thúc. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần hiện tại dự kiến sẽ kết thúc vào ngày 22 tháng 4.

Ông Hegseth cho biết tại buổi họp báo rằng Mỹ đang “ở vị thế tối đa để nối lại các hoạt động chiến đấu”, trong khi Iran không thể tái lập quân đội của mình.

“Đây không phải là một cuộc chiến ngang ngửa,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng trong khi Iran đang “khắc phục hậu quả từ các cơ sở bị đánh bom và tàn phá, chúng tôi ngày càng mạnh hơn.”

“Chúng tôi đang tái trang bị với sức mạnh lớn hơn bao giờ hết, và… thông tin tình báo tốt hơn bao giờ hết, khi các ông tự phơi bày hành động của mình trước con mắt giám sát của chúng tôi,” ông nói, hướng lời đến giới lãnh đạo Iran.

Ông Hegseth cũng khẳng định việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường quan trọng cho nguồn cung dầu toàn cầu, không đồng nghĩa với việc kiểm soát tuyến đường thủy này.

Trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh, Iran đã yêu cầu tiếp tục kiểm soát eo biển, nơi Mỹ hồi đầu tuần này đã tuyên bố phong tỏa các tàu thuyền thuộc sở hữu hoặc trả phí cho Iran.

“Bạn không thể kiểm soát bất cứ điều gì,” Hegseth nói. “Nói rõ hơn, việc đe dọa bắn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các tàu, các tàu thương mại đang di chuyển hợp pháp trên vùng biển quốc tế, đó không phải là kiểm soát. Đó là cướp biển. Đó là khủng bố. Hải quân Hoa Kỳ kiểm soát giao thông ra vào eo biển vì chúng tôi có các nguồn lực và khả năng thực sự, và chúng tôi đang thực hiện cuộc phong tỏa này.”

Ông Hegseth cho biết, “chưa đến 10% sức mạnh hải quân của Mỹ” đã được triển khai để thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz.

“Phép tính đã rõ ràng. Chúng tôi đang sử dụng 10% lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới, trong khi các bạn chỉ có 0% lực lượng hải quân của mình,” ông nói thêm.

Hiện tại, Hải quân Mỹ có 16 tàu chiến, bao gồm 11 tàu khu trục, ba tàu tấn công đổ bộ, một Hàng Không Mẫu Hạm và một tàu chiến ven biển ở Trung Đông, trong tổng số khoảng 300 tàu chiến.

Tờ Wall Street Journal đưa tin, trong khi hải quân chính quy của Iran đã bị thiệt hại nặng nề kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, hạm đội tàu nhỏ và tàu tấn công được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tuần tra eo biển phần lớn vẫn còn nguyên vẹn.

Nên quay đầu lại.

Trong phần phát biểu của mình tại cuộc họp báo ở Ngũ Giác Đài, tướng Dan Caine, nhà lãnh đạo quân đội Mỹ, mô tả nỗ lực hải quân của Mỹ là một “cuộc phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran” với việc thực thi “bên trong lãnh hải của Iran và trong vùng biển quốc tế”.

Ngoài ra, ông cho biết lực lượng Mỹ sẽ “tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran hoặc bất kỳ tàu nào cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran” — ở bất cứ đâu trên thế giới.

Caine đã đưa ra lời cảnh báo rõ ràng cho bất kỳ tàu nào bị tấn công và cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz: “Hãy quay đầu hoặc chuẩn bị bị khám xét… Chúng tôi sẽ sử dụng vũ lực.”

Cho đến nay, chưa có tàu nào phải bị khám xét, và “mười ba tàu đã đưa ra quyết định sáng suốt là quay đầu lại”, Caine cho biết.

Ông cho biết lệnh phong tỏa “áp dụng cho tất cả các tàu, bất kể quốc tịch, đi vào hoặc ra khỏi các cảng của Iran” và bao gồm cả “các tàu thuộc hạm đội đen chở dầu của Iran”, định nghĩa hạm đội đen là “các tàu hoặc những tàu bất hợp pháp né tránh các quy định, lệnh trừng phạt hoặc yêu cầu bảo hiểm quốc tế”.

Tướng Caine cho biết, hơn 10.000 thủy thủ, Thủy Quân Lục Chiến và phi công sử dụng tàu chiến, máy bay và trực thăng đang nỗ lực thực thi lệnh phong tỏa, ví von chiến dịch này giống như “lái một chiếc xe thể thao xuyên qua bãi đậu xe siêu thị vào cuối tuần nhận lương”.

Ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel phát động chiến dịch ném bom vào Iran nhằm mục đích gây bất ổn cho chế độ Cộng hòa Hồi giáo và phá hủy các chương trình hỏa tiễn đạn đạo và hạt nhân của nước này.

Mỹ và Iran đã tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình vào cuối tuần qua, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Tổng thống Donald Trump tuyên bố tuần trước, nhưng các bất đồng lớn được tường trình vẫn còn tồn tại liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, và nước trung gian hòa giải Pakistan hôm thứ Năm cho biết “vẫn chưa có ngày cụ thể” cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Mặc dù Iran, quốc gia mà các nhà lãnh đạo thề sẽ tiêu diệt Israel, phủ nhận việc tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nhưng nước này đã cản trở các thanh tra quốc tế kiểm tra các cơ sở hạt nhân và việc làm giàu uranium đến mức không có ứng dụng hòa bình, viện dẫn đó là quyền chủ quyền của quốc gia.

Phát biểu tại Ngũ Giác Đài hôm thứ Năm, Hegseth nói rằng Mỹ sẽ bảo đảm rằng “Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.

Thay vì tiếp tục chiến sự, Iran có thể tham gia đàm phán với Mỹ và “lựa chọn một tương lai thịnh vượng, một cây cầu vàng, và chúng tôi hy vọng các bạn sẽ làm như vậy”, ông Hegseth nói.

[Times Of Israel: Hegseth warns US ready to resume fighting ‘with more power than ever’ if Tehran spurns deal]

2. Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine biến nhà máy lọc dầu lớn của Nga thành “núi lửa” dọc Hắc Hải.

Theo các nhân chứng và báo cáo chính thức, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar Krai phía nam nước Nga trong một cuộc tấn công đêm 16 tháng 4.

Nhà máy lọc dầu Tuapse, một cơ sở của Rosneft, là một trong 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất ở Nga.

Cư dân Tuapse báo cáo nghe thấy tiếng nổ trong khu vực giữa lúc máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Người dân địa phương cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các bể chứa nhiên liệu tại nhà máy lọc dầu Tuapse, theo kênh Telegram Exilenova-Plus đưa tin.

Phân tích dựa trên các nguồn thông tin mở do kênh tin tức Astra của phe đối lập Nga trên Telegram thực hiện đã kết luận rằng nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Thống đốc vùng Krasnodar, Veniamin Kondratyev, cũng báo cáo rằng một “doanh nghiệp trong khu vực hải cảng” đã bị trúng mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa, mặc dù ông không nêu tên nhà máy lọc dầu. Thống đốc cũng báo cáo về thương vong dân sự và thiệt hại đối với các tòa nhà dân cư.

Vụ tấn công nhằm vào các tòa nhà dân cư ở Tuapse, khiến hai trẻ em, 5 và 14 tuổi, thiệt mạng, ông Kondratyev cho biết. Hai người lớn khác được báo cáo là bị thương. Tất cả các cơ sở giáo dục trong thành phố đã hủy bỏ các lớp học vào ngày 16 tháng 4.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine sau đó đã xác nhận cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Tuapse trong bản tóm tắt các cuộc tấn công thành công ngày 16 tháng 4. Các đám cháy ở Tuapse đã lan rộng trong suốt cả ngày.

Dự án OSINT CyberBoroshno của Ukraine viết rằng “đám cháy đã lan rộng và có khả năng đã lan sang các hồ chứa nước lân cận.”

Bộ Tổng tham mưu ước tính sản lượng của Nhà máy lọc dầu Tuapse đạt 12 triệu tấn mỗi năm. Tờ Cyberboroshno tiếp tục đưa tin rằng Cảng Tuapse chịu trách nhiệm “lên đến 10% tổng lượng xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga”.

Thành phố cảng Tuapse nằm cách thành phố lớn Sochi khoảng 75 km về phía tây bắc và thường xuyên bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Nhà máy lọc dầu Tuapse có công suất chế biến khoảng 12 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm. Cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho quân đội Nga, sản xuất xăng xe hơi, dầu diesel, dầu nhiên liệu và nguyên liệu thô cho ngành hóa dầu.

Nhà máy lọc dầu này từng là mục tiêu của các cuộc tấn công trước đây của Ukraine, một số cuộc tấn công đã khiến nhà máy phải tạm thời ngừng hoạt động.

Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga và các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm bằng vũ khí tầm xa. Trong sáu tháng qua, lực lượng Ukraine đã tăng cường chiến dịch tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.

Ngày 15 tháng 4, Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi báo cáo rằng chỉ riêng trong tháng 3, Ukraine đã tấn công 76 mục tiêu công nghiệp của Nga, trong đó có 15 nhà máy lọc dầu.

[Kyiv Independent: Ukrainian drone strikes turn major Russian oil refinery into 'volcano' along the Black Sea]

3. Lãnh đạo cao cấp của đảng Cộng hòa cảnh báo Ông Donald Trump cần có kế hoạch rút khỏi Iran.

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết chính quyền Tổng thống Trump cần một kế hoạch “để chấm dứt cuộc chiến này”, khi Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa đến từ Nam Dakota bày tỏ lo ngại về diễn biến của cuộc chiến ở Iran trong cuộc phỏng vấn với Punchbowl News.

Những bình luận của lãnh đạo đảng Cộng hòa đề cập đến những hậu quả kinh tế và chính trị ngày càng gia tăng của cuộc chiến, với việc tiếp tục gây gián đoạn ở eo biển Hormuz đe dọa làm trầm trọng thêm những khó khăn kinh tế mà nước Mỹ đang phải gánh chịu. Cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran, bắt đầu từ sáu tuần trước, đã trở thành điểm nóng trong nội bộ đảng Cộng hòa, với một số thành viên cao cấp của đảng này bất đồng với tổng thống về cách ông giải quyết cuộc xung đột.

Trong sáu tuần qua, các chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran “đã rất hiệu quả và thành công, nhưng… họ cần một kế hoạch để kết thúc các hoạt động này, để đạt được một kết quả nhất định”, Thune nói với Punchbowl News.

Ông cho biết lệnh phong tỏa nhằm mục đích gia tăng áp lực kinh tế lên Iran và buộc Tehran quay trở lại bàn đàm phán sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần kết thúc mà không đạt được bước đột phá nào.

Lãnh đạo đảng Cộng hòa lưu ý rằng cử tri của ông đang cảm nhận được tác động của chiến tranh, nói rằng, “Đây là một vấn đề lớn. Hiện đang là mùa gieo trồng. Vì vậy, nếu bạn không mua phân bón trước đó, bạn sẽ thực sự cảm nhận được điều đó. Và rõ ràng, nhiên liệu là một phần cực kỳ quan trọng trong sản xuất nông nghiệp.”

Phần lớn phân bón trên thế giới được sản xuất ở Trung Đông và thông thường, khoảng 220.000 tấn phân bón nitơ đi qua eo biển Hormuz. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới, giá của loại phân bón nitơ phổ biến nhất, urê, đã tăng 54% từ tháng Hai đến tháng Ba, đạt mức 726 đô la Mỹ/tấn.

Giá nhiên liệu cũng tăng vọt tại Mỹ, với mức trung bình toàn quốc do AAA công bố hôm thứ Ba là 4,12 đô la mỗi gallon. Năm ngoái, giá trung bình là 3,23 đô la mỗi gallon vào thời điểm này.

Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Nam Dakota, với khoảng 11% cư dân làm việc trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp - một trong những tỷ lệ cao nhất cả nước, theo USA Facts.

Cuộc chiến ngày càng trở nên không được lòng người dân Mỹ. Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos vào cuối tháng 3 với 1.021 người trưởng thành cho thấy 60% phản đối các cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào Iran, trong khi 35% ủng hộ. Cuộc thăm dò cũng cho thấy 66% cho rằng Mỹ nên nhanh chóng chấm dứt sự can thiệp của mình vào cuộc chiến, ngay cả khi không đạt được tất cả các mục tiêu, trong khi 27% cho rằng Mỹ nên tiếp tục can thiệp cho đến khi đạt được các mục tiêu đó, ngay cả khi điều đó kéo dài xung đột.

Bên cạnh sự phản đối của đảng Dân chủ, một số nhân vật nổi tiếng của đảng Cộng hòa cũng đã bất đồng với Tổng thống Trump về cách ông giải quyết cuộc xung đột, bao gồm Tucker Carlson, Megyn Kelly, Candace Owens, Alex Jones và cựu Dân biểu Marjorie Taylor Greene. Một số nhân vật nổi tiếng của đảng Cộng hòa đã chỉ trích những phát ngôn của tổng thống đối với Iran, bao gồm cả bài đăng tuần trước của ông rằng cả một nền văn minh có thể diệt vong, cũng như những người khác cho rằng ông đã từ bỏ tư tưởng và nền tảng “Nước Mỹ trên hết” của mình.

Một số nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa thậm chí còn kêu gọi bãi bỏ Tu chính án thứ 25, điều khoản cho phép phó tổng thống và đa số thành viên nội các tuyên bố tổng thống không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ của mình.

Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran hạn chế và đe dọa việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Tuần trước, hai nước đã đồng ý ngừng bắn hai tuần và đang thảo luận về khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai.

[Newsweek: Top Republican Leader Warns Donald Trump Needs Iran Exit Plan]

4. Nga cảnh báo Âu Châu về việc máy bay điều khiển từ xa hỗ trợ Ukraine, gọi đó là sự leo thang leo thang chính trị.

Nga cảnh báo rằng sự hỗ trợ của Âu Châu đối với năng lực máy bay điều khiển từ xa của Ukraine có thể dẫn đến “những hậu quả khó lường”, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trở thành một phần “hậu phương chiến lược” của Kyiv, theo Bộ Quốc phòng Nga.

Ukraine và các đối tác Âu Châu gần đây đã mở rộng hợp tác quốc phòng, bao gồm các thỏa thuận với Vương quốc Anh và Đức về các sáng kiến chung như cung cấp và sản xuất máy bay điều khiển từ xa, cùng với khoản viện trợ quân sự mới trị giá 2 tỷ euro (2,35 tỷ đô la) do Tây Ban Nha và Bỉ cam kết.

Bộ này cho biết các máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong các cuộc tấn công của Ukraine được sản xuất với sự hỗ trợ từ các cơ sở trên khắp Âu Châu, nêu tên các thành phố bao gồm Luân Đôn, Munich, Prague và Riga, cũng như các địa điểm sản xuất phụ tùng ở Tây Ban Nha và Ý.

Sự hỗ trợ của phương Tây dành cho ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine ngày càng bao gồm sản xuất chung, tài trợ và cung cấp phụ tùng từ nhiều quốc gia, đặc biệt là trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa, lĩnh vực mà Kyiv đã nhanh chóng mở rộng để duy trì các cuộc tấn công tầm xa bên trong lãnh thổ Nga.

Nga cũng cho biết họ đã công bố tên và địa chỉ của các công ty bị cáo buộc tham gia sản xuất máy bay điều khiển từ xa, nói rằng điều này nhằm mục đích thông báo cho công chúng Âu Châu về những gì họ mô tả là “nguồn gốc thực sự” của các mối đe dọa đối với an ninh Âu Châu.

Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp bên trong Nga. Chỉ riêng trong tháng 3, lực lượng Ukraine đã tấn công hơn 70 mục tiêu công nghiệp, bao gồm các cơ sở dầu khí, như một phần của chiến dịch liên tục nhằm làm suy yếu năng lực quân sự và kinh tế của Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã coi việc hội nhập quốc phòng chặt chẽ hơn với Âu Châu là một nhu cầu chiến lược, tuyên bố rằng “Ukraine sẽ thống nhất với hệ thống an ninh Âu Châu hoặc Âu Châu sẽ trở thành một phần của Nga”, trong bối cảnh Kyiv đang tăng cường quan hệ quốc phòng với các đối tác Âu Châu.

[Kyiv Independent: Russia warns Europe over drone support for Ukraine, calls it escalation]

5. Trung Quốc cảnh báo đồng minh Mỹ về kế hoạch hỏa tiễn năm 2030.

Bắc Kinh vừa đưa ra lời phản đối mới nhất về kế hoạch của Nhật Bản triển khai hỏa tiễn phòng không tầm trung trên một hòn đảo nhỏ gần Đài Loan, sau khi thị trưởng hòn đảo này ra tín hiệu rằng ông sẽ chấp nhận việc triển khai.

Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌), cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ “Trung Quốc hết sức quan ngại về những diễn biến này. Dưới cái cớ ‘phòng thủ’ và ‘phản công’, Nhật Bản đang tăng cường triển khai một loạt vũ khí tấn công, bao gồm cả hỏa tiễn, ở các khu vực giáp biên giới Trung Quốc.”

Bộ Quốc phòng Nhật Bản hồi tháng Hai đã xác nhận kế hoạch triển khai hệ thống hỏa tiễn phòng không Type-03 Chu-SAM và một đơn vị quân đội vận hành chúng trên đảo Yonaguni vào năm tài chính 2030. Hòn đảo này do tỉnh Okinawa quản lý và nằm cách bờ biển phía đông Đài Loan khoảng 70 dặm.

Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi đã kêu gọi Nhật Bản tăng cường khả năng răn đe trên khắp các đảo phía tây nam trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Trung Quốc—đặc biệt là về Đài Loan, hòn đảo tự trị mà Bắc Kinh coi là một tỉnh ly khai.

Động thái này “tương đương với việc thiết lập một cứ điểm tiền tuyến cho đối đầu quân sự, đe dọa hòa bình và ổn định khu vực”. “Dưới sự thúc đẩy của các lực lượng cánh hữu ở Nhật Bản, chính sách an ninh của đất nước đang chuyển sang hướng tấn công, bành trướng và nguy hiểm, vượt xa phạm vi ‘tự vệ’ và ‘phòng thủ độc quyền’, điều này cũng là một nghịch lý khi Nhật Bản tự xưng là một ‘quốc gia yêu chuộng hòa bình’”.

Theo hãng tin Jiji News, trong cuộc gặp với ông Koizumi, Thị trưởng Yonaguni, ông Tsuneo Uechi, cho biết ông dự định chấp nhận kế hoạch triển khai lực lượng nhưng cảnh báo không nên điều động thêm quân đến đó.

Trước đây, cư dân đảo Yonaguni đã bày tỏ lo ngại rằng việc triển khai quân sự này có thể biến hòn đảo thành mục tiêu trong trường hợp xảy ra xung đột với lực lượng Trung Quốc.

Được lắp đặt trên các xe tải 8x8, hỏa tiễn phòng không Chu-SAM loại 03 sử dụng radar mảng pha có khả năng theo dõi tới 100 máy bay, hỏa tiễn đạn đạo hoặc máy bay điều khiển từ xa, và có thể tấn công khoảng chục mục tiêu cùng lúc. Tầm bắn của nó—khoảng 30 dặm—còn kém xa bờ biển phía đông Đài Loan, chứ chưa nói đến không phận Trung Quốc đại lục.

Quan hệ Tokyo-Bắc Kinh đã leo thang kể từ tháng 11, khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho rằng việc Trung Quốc phong tỏa Đài Loan có thể cấu thành tình trạng khẩn cấp, cần sự can thiệp chung của Nhật Bản và đồng minh Mỹ. Bắc Kinh coi phát biểu này là bằng chứng về việc Nhật Bản tái quân sự hóa và đã đáp trả bằng một loạt các biện pháp kinh tế và ngoại giao.

Đối mặt với điều mà Takaichi gọi là “môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ Thế chiến II”, Nhật Bản đã tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP từ mức 1%. Chính quyền Takaichi cũng đang thúc đẩy việc nới lỏng các hạn chế xuất khẩu vũ khí đã tồn tại hàng thập niên nhằm tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng và cải thiện khả năng tương tác với các đối tác trong khu vực.

[Newsweek: China Warns US Ally Over 2030 Missile Plan]

6. Tổng thống Zelenskiy gặp Meloni, ca ngợi thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa sắp tới với Ý.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đến Rôma vào ngày 15 tháng 4 để hội đàm với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, tiếp tục chuyến công du ngoại giao khắp Âu Châu của ông.

Trong chuyến thăm, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường khả năng phòng không của Ukraine và cho biết Kyiv và Rôma đang “thảo luận chi tiết” về một thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa sắp tới.

“Ý rất quan tâm đến việc phát triển sản xuất chung, đặc biệt là trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa, lĩnh vực mà Ukraine đã trở thành quốc gia hàng đầu trong những năm gần đây”, Meloni cho biết trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelenskiy sau cuộc hội đàm tại Cung điện Chigi.

Tổng thống Zelenskiy kêu gọi tăng cường hợp tác phòng không giữa các đối tác Âu Châu, đồng thời đề nghị Ukraine cung cấp chuyên môn trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.

“Tất cả chúng ta đều cần một hệ thống phòng thủ thực sự hiệu quả có thể bảo vệ chống lại mọi mối đe dọa. Chiến tranh đã thay đổi”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Meloni tái khẳng định sự ủng hộ của Ý đối với Ukraine và kêu gọi tăng cường áp lực kinh tế lên Nga, đặc biệt là thông qua gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu, hiện đang bị Hung Gia Lợi ngăn chặn.

Hai nhà lãnh đạo tiếp tục thảo luận về những nỗ lực của Kyiv nhằm gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, khoản vay 90 tỷ euro (105 tỷ đô la) của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine, tình hình chiến trường và xung đột Mỹ-Iran.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức, Tổng thống Zelenskiy cũng đã gặp Tổng thống Ý Sergio Mattarella tại Cung điện Quirinale, người đã nhấn mạnh “tình hữu nghị sâu sắc” giữa Ý và Ukraine, theo hãng tin Ansa.

Ý đã hỗ trợ Ukraine kể từ khi chiến tranh toàn diện bùng nổ. Rôma đã cung cấp 12 gói viện trợ quốc phòng từ năm 2022 đến năm 2025, bao gồm hệ thống phòng không SAMP/T được chuyển giao cùng với Pháp, và cam kết tiếp tục hỗ trợ quân sự trong năm nay.

Những tuần gần đây, Tổng thống Zelenskiy đã thực hiện một loạt chuyến thăm ngoại giao khắp Âu Châu để hoàn tất các thỏa thuận song phương và vận động sự ủng hộ cho Ukraine trong bối cảnh Nga đang tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.

Tổng thống Ukraine đã có chuyến thăm Na Uy và Đức vào ngày 14 tháng 4, ký kết các thỏa thuận về sản xuất vũ khí chung và bảo đảm cam kết tăng cường hệ thống phòng không.

Kyiv đang tìm kiếm sự hợp tác chặt chẽ hơn với Âu Châu khi sự chú ý của Mỹ chuyển sang cuộc chiến với Iran, hiện đang trong tình trạng ngừng bắn mong manh.

Cuộc xung đột ở Trung Đông cũng làm nổi bật sự rạn nứt ngày càng lớn giữa Washington và các đồng minh Âu Châu.

Âu Châu đã từ chối tham gia cùng Mỹ trong nỗ lực chiến tranh và gửi tàu chiến để mở lại eo biển Hormuz - một hành lang quan trọng cho khoảng một phần tư thương mại dầu mỏ toàn cầu - khiến Tổng thống Trump đe dọa rút khỏi NATO.

Thủ tướng Meloni, lãnh đạo cánh hữu của Ý, người từ lâu đã ủng hộ Tổng thống Trump, cũng tìm cách giữ khoảng cách với tổng thống Mỹ sau những phát ngôn miệt thị của ông đối với Giáo hoàng Lêô XIV. Tổng thống Trump đã phản bác lại bà Meloni, gọi những bình luận của bà là “gây sốc”.

[Kyiv Independent: Zelensky meets Meloni, touts upcoming drone deal with Italy]

7. Li Băng cho biết số người thiệt mạng trong cuộc tấn công đang diễn ra của Israel nhằm vào Hezbollah đã lên tới 2.167 người.

Bộ Y tế Li Băng hôm thứ Tư cho biết số người thiệt mạng trong chiến dịch quân sự đang diễn ra của Israel nhằm vào nhóm Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại nước này đã lên tới 2.167 người.

Theo Bộ Quốc phòng, ít nhất 7.061 người đã bị thương, và bộ này không phân biệt giữa thương vong dân thường và thương vong chiến đấu trong số liệu của mình. Số liệu do Bộ này công bố hôm thứ Tư bao gồm thương vong được ghi nhận kể từ đầu tháng Ba, khi Israel tăng cường đáng kể các cuộc không kích ở Li Băng.

Lực lượng Israel cũng đã xâm lược một phần đáng kể miền nam Li Băng, và các nhà lãnh đạo Israel tuyên bố sẽ tiếp tục các hoạt động cho đến khi mối đe dọa từ Hezbollah đối với công dân Israel được loại bỏ.

Kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, Israel đã giảm bớt các cuộc tấn công vào các khu vực khác của Li Băng, bao gồm cả thủ đô Beirut.

Tehran phản đối các cuộc tấn công liên tục của Israel nhằm vào Hezbollah vì cho rằng đó là vi phạm thỏa thuận giữa Iran và Washington, nhưng Israel và chính quyền Tổng thống Trump khẳng định Li Băng chưa bao giờ là một phần của thỏa thuận đó.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Tư cho biết nước này vẫn kiên quyết yêu cầu chấm dứt chiến tranh ở Li Băng như một phần của bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Mỹ về một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn.

“ Vấn đề này đã được xem xét nghiêm chỉnh trong các cuộc đàm phán ở Islamabad và vẫn đang được theo dõi sát sao,” phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Esmail Baqaei cho biết hôm thứ Tư tại Tehran. “Mọi thỏa thuận đều có hai mặt. Nếu một phần của thỏa thuận bị vi phạm, phía bên kia cũng có quyền giảm bớt các cam kết của mình tương ứng với mức độ vi phạm đó.”

[CBSNews: Death toll from Israel's ongoing offensive against Hezbollah has hit 2,167, Lebanon says]

8. Cộng đồng mạng Trung Quốc chế giễu “trạm thu phí” của Tổng thống Trump ở eo biển Hormuz.

Việc Mỹ áp đặt lệnh cấm vận kép đối với Iran đang trở thành chủ đề thịnh hành trên mạng xã hội Trung Quốc, nơi cư dân mạng tỏ ra thích thú khi ví nó như một “trạm thu phí”.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào ngày 28 tháng 2, Iran đã duy trì lợi thế bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một phần năm lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển của thế giới trong thời bình. Khi cú sốc dầu mỏ gây ra áp lực quốc tế buộc phải mở lại tuyến đường này, Tehran trong những tuần gần đây đã đưa ra một hệ thống hộ tống các tàu được phép đi qua vùng biển của mình, mà một số người gọi là “trạm thu phí”.

Hôm thứ Hai, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng của mình đối với các tàu rời cảng Iran, sau khi các cuộc đàm phán căng thẳng với Iran cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài. Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ từ chối cho phép các tàu bị phát hiện đã trả cho Iran cái mà ông gọi là “phí bất hợp pháp” đi qua.

Tòa Bạch Ốc đã hướng Newsweek đến tuyên bố của Tổng thống Trump. Newsweek đã liên hệ với Ngũ Giác Đài qua email để xin bình luận.

Kể từ khi Tổng thống Trump đưa ra thông báo, cư dân mạng Trung Quốc đã lên tiếng về điều mà họ mô tả là “trạm thu phí” thứ hai - lần này do Washington điều hành. Bộ Tư lệnh Trung ương của quân đội Mỹ, đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện chiến dịch này, vẫn chưa công bố kế hoạch thu phí quá cảnh.

“Người Mỹ: Vì các bạn có quá nhiều tiền và sẵn lòng trả phí quá cảnh, nên chúng tôi không phiền nếu các bạn trả thêm một khoản phí nữa”, một người viết trên nền tảng mạng xã hội Weibo.

“Chẳng phải những tên cướp biển Somalia trước đây cũng làm công việc tương tự sao?” một người khác nói đùa.

Một số người suy đoán rằng tình hình có thể leo thang hơn nữa, với việc các nước vùng Vịnh áp đặt thêm các lệnh phong tỏa. Những người khác chia sẻ các bản đồ đã được chỉnh sửa minh họa các lớp phong tỏa giả định như vậy, trong một số trường hợp chồng chất lên nhau đến mức phi lý.

“Thật tuyệt vời nếu Yemen xây dựng thêm một trạm thu phí nữa,” một người dùng Weibo bình luận, tưởng tượng ra một trạm thu phí tương tự ở eo biển Bab el-Mandeb phía nam nước này.

Mạng xã hội Trung Quốc bị kiểm duyệt rất chặt chẽ, và nội dung chính trị không được lan truyền rộng rãi nếu không có sự chấp thuận ngầm của Bắc Kinh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm Thứ Tư, 15 Tháng Tư, gọi hành động leo thang căng thẳng của Mỹ là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”.

Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌) nói với các phóng viên: “Phía Mỹ đã tăng cường triển khai quân sự và áp dụng các hành động phong tỏa có mục tiêu, điều này chỉ làm gia tăng mâu thuẫn, làm trầm trọng thêm căng thẳng, phá vỡ tình hình ngừng bắn vốn đã mong manh và ảnh hưởng hơn nữa đến an ninh giao thông qua eo biển”.

Trung Quốc, một đối tác chính trị lâu năm của Iran, có lợi ích đặc biệt quan trọng trong việc nối lại hoạt động vận chuyển hàng hóa, vì quốc gia Trung Đông này cung cấp khoảng 40% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc.

Các nhà ngoại giao Trung Quốc được tường trình đã tham gia hậu trường vào đề nghị làm trung gian hòa giải của Pakistan trong các cuộc đàm phán cuối tuần qua.

Vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên đã không đạt được thỏa thuận lâu dài, phía Mỹ cho rằng Iran đã bác bỏ các yêu cầu chính, bao gồm việc từ bỏ làm giàu uranium vì lo ngại nước này có thể phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran cáo buộc Washington đưa ra những yêu cầu quá đáng và thay đổi lập trường.

Cả hai bên đều cho biết đã có một số tiến triển, và các quan chức Pakistan cho biết Islamabad đã đề xuất vòng đàm phán thứ hai có thể diễn ra sớm nhất vào thứ Năm.

[Newsweek: Chinese Internet Mocks Trump’s ‘Tollbooth’ in Strait of Hormuz]

9. Iran cho biết việc giải phóng các tài sản tài chính bị đóng băng của nước này là một phần của các cuộc đàm phán gián tiếp đang diễn ra với Mỹ.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Tư cho biết việc giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của chính phủ Iran đang được thảo luận như một phần của thỏa thuận mới tiềm năng với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.

Qatar cho biết họ vẫn còn 6 tỷ đô la tài sản của Iran bị đóng băng nguyên vẹn, và Bộ Tài chính Mỹ cần phải phê duyệt việc giải phóng số tiền này cho Tehran.

“Đây là một trong những vấn đề đã được thảo luận,” phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baqaei nói với các phóng viên ở Tehran hôm thứ Tư, đề cập đến các cuộc thảo luận do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ.

Ông Baqaei nói: “Theo quan điểm của chúng tôi, việc trả lại tài sản của Iran không phải là một sự nhượng bộ. Đó là quyền của Iran đã bị xâm phạm. Điều đó giống như việc ai đó lấy trộm tài sản của bạn rồi muốn trả lại như một sự nhượng bộ”.

“Vấn đề này là một trong những yêu cầu của chúng tôi và đã được nêu ra ở đó. Nhưng thực tế là chúng tôi đã không đạt được kết luận cuối cùng, cũng như không đạt được kết luận nào đối với các vấn đề khác”, ông Baqaei nói, đồng thời lưu ý rằng các quan chức ngân hàng trung ương và các quan chức tài chính khác từ cả Iran và Mỹ đều tham gia vào vòng đàm phán trước đó.

Tuần trước, một quan chức cao cấp của Mỹ đã nói với Jennifer Jacobs của đài CBS News rằng Mỹ chưa đồng ý thả bất kỳ tài sản nào của Iran bị đóng băng như một phần của thỏa thuận ngừng bắn.

[CBSNews: Iran says release of its frozen financial assets part of ongoing indirect discussions with U.S.]

10. Tổng thống Trump nói Israel và Li Băng đã đồng ý ngừng bắn.

Tổng thống Trump thông báo trên Truth Social hôm thứ Năm rằng Israel và Li Băng đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, sau khi việc Israel tiếp tục ném bom nước láng giềng trở thành điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về cuộc xung đột rộng hơn.

“Tôi vừa có cuộc hội đàm tuyệt vời với Tổng thống Joseph Aoun đáng kính của Li Băng và Thủ tướng Bibi Netanyahu của Israel,” Tổng thống Trump viết. “Hai nhà lãnh đạo này đã đồng ý rằng để đạt được HÒA BÌNH giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh NGỪNG BẮN kéo dài 10 ngày vào lúc 5 giờ chiều giờ miền Đông.”

Thông báo của Tổng thống Trump đặt ra nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về chi tiết của thỏa thuận. Chiến dịch ném bom của Israel ở Li Băng là một phần trong cuộc xung đột kéo dài với nhóm phiến quân Hezbollah chứ không phải lực lượng quân đội nước này. Chính phủ Li Băng có rất ít quyền kiểm soát đối với nhóm này, vì vậy một thỏa thuận ngừng bắn với đại diện chính thức của nước này không nhất thiết có nghĩa là chiến tranh sẽ chấm dứt.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn là “cơ hội để tạo dựng một thỏa thuận hòa bình lịch sử” giữa hai nước.

Ông Netanyahu nói rằng Israel có hai yêu cầu “cơ bản”: giải giáp Hezbollah và một thỏa thuận hòa bình bền vững.

Ngược lại, Hezbollah yêu cầu Israel rút quân khỏi Li Băng và chấm dứt các hành động quân sự.

Ông Netanyahu cho biết ông đã bác bỏ các yêu cầu của Hezbollah.

“Chúng tôi vẫn ở lại Li Băng trong một vùng đệm an ninh được tăng cường”, ông Netanyahu nói.

Thủ tướng Israel cũng cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Trump, và tổng thống “vô cùng quyết tâm” duy trì lệnh phong tỏa hải quân ở eo biển Hormuz và phá bỏ những gì còn lại của năng lực hạt nhân của Iran.

“Ông ấy không từ bỏ việc này,” Netanyahu nói.

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết ông đang cử Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đến làm việc với hai nước để đàm phán.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng Israel và Li Băng “sẽ lo liệu chuyện của Hezbollah” và các nhà lãnh đạo từ cả hai nước “có thể” sẽ đến Tòa Bạch Ốc trong những ngày tới.

Tổng thống đã đăng tải trên mạng xã hội rằng ông đang mời Netanyahu và Aoun đến Tòa Bạch Ốc để tham dự một cuộc gặp thượng đỉnh.

Ông Netanyahu, người bị các đồng minh ở Âu Châu chỉ trích mạnh mẽ vì tiếp tục tấn công Li Băng ngay cả sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào đầu tháng Tư, đã cam kết đàm phán hòa bình với Beirut vào tuần trước.

Nhưng việc ngừng bắn, dù chỉ tạm thời, cũng có thể là một bước tiến quan trọng. Iran, nước mà giới lãnh đạo khẳng định Li Băng đã được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn mà họ đàm phán với Mỹ, tiếp tục tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông trong khi Israel tấn công Beirut.

“Nếu Mỹ muốn làm sụp đổ nền kinh tế của mình bằng cách để Netanyahu phá hoại ngoại giao, thì đó sẽ là sự lựa chọn cuối cùng của họ,” Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi nói trên đài X tuần trước. “Chúng tôi nghĩ rằng điều đó thật ngu ngốc nhưng chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho điều đó.”

[Newsweek: Trump says Israel and Lebanon have agreed to a ceasefire]

11. Bộ Tài chính Mỹ ban hành lệnh trừng phạt nhắm vào các mạng lưới buôn lậu dầu mỏ bị cáo buộc của Iran.

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Tư thông báo đã ban hành lệnh trừng phạt đối với một mạng lưới buôn lậu dầu mỏ bị cáo buộc do con trai của một quan chức an ninh cao cấp của Iran (nay đã qua đời) điều hành, cũng như những người liên quan đến kế hoạch “đổi dầu lấy vàng” dưới thời cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, các lệnh trừng phạt mới nhất do Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ban hành nhắm vào hơn hai chục cá nhân, công ty và tàu thuyền do Mohammad Hossein Shamkhani điều hành. Cha của Mohammad Hossein Shamkhani là Ali Shamkhani, cố vấn của cựu Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

“Bộ Tài chính đang mạnh tay triển khai Chiến dịch Khủng hoảng Kinh tế bằng cách nhắm vào giới tinh hoa trong chế độ như gia đình Shamkhani, những kẻ tìm cách trục lợi trên lưng người dân Iran”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố.

Theo thông báo của bộ này, Seyed Naiemaei Badroddin Moosavi, một người bị cáo buộc là nhà tài trợ cho nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn, cũng như ba công ty có liên quan đến một vụ rửa tiền bị cáo buộc liên quan đến việc bán dầu của Iran để đổi lấy vàng của Venezuela, cũng nằm trong danh sách trừng phạt.

“Do hành động ngày hôm nay, tất cả tài sản và quyền lợi tài sản của những người bị chỉ định hoặc bị phong tỏa nêu trên, hiện đang ở Hoa Kỳ hoặc thuộc quyền sở hữu hoặc kiểm soát của công dân Hoa Kỳ, đều bị phong tỏa và phải được báo cáo cho OFAC”, bộ này cho biết trong một thông cáo báo chí.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết trong một tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt là một phần trong kế hoạch của Mỹ nhằm hạn chế khả năng tạo ra doanh thu của Iran khi Iran “cố gắng giữ eo biển Hormuz làm con tin”.

Ông Pigott cho biết: “Các kế hoạch phức tạp liên quan đến dầu mỏ, vàng bất hợp pháp của Iran và việc tài trợ khủng bố cho thấy Iran và các đối tác của họ sẽ làm đến mức nào để né tránh các lệnh trừng phạt và tài trợ cho các hoạt động xấu xa”.

[CBSNews: U.S. Treasury issues sanctions targeting Iran's alleged oil smuggling networks]

12. Pháp trả tự do cho tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm có liên hệ với Nga sau khi công ty điều hành nộp phạt.

Ngày 16 tháng 4, Cơ quan Hàng hải Địa Trung Hải thông báo Pháp đã thả tàu chở dầu Deyna, được tường trình thuộc hạm đội ngầm của Nga, sau khi bắt giữ tàu này vào cuối tháng 3.

Ngày 20 tháng 3, tàu bị quân đội Pháp chặn lại vì nghi ngờ treo cờ giả. Tàu chở dầu này đang di chuyển dưới cờ Mozambique và đã khởi hành từ Murmansk, Nga.

Nga đã tập hợp một hạm đội bóng tối kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022.

Mạng lưới này dựa vào các công ty ma, cấu trúc sở hữu mờ ám và thường xuyên thay đổi quốc kỳ để che giấu mối liên hệ với Mạc Tư Khoa và né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga.

Vào tháng 3, tòa án đã ra lệnh cho công ty vận hành tàu Deyna phải nộp phạt. Chính quyền tỉnh cho biết công ty đã chuyển tiền và cam kết sẽ xin cấp cờ mới cho tàu.

Giới chức Pháp cho biết thêm rằng tàu chở dầu này sẽ tiếp tục được giám sát hàng hải trong suốt quá trình di chuyển cho đến khi rời khỏi vùng biển thuộc quyền tài phán của Pháp.

Paris đã tăng cường nỗ lực kiềm chế hạm đội ngầm của Nga, chặn bắt các tàu thuyền trong vùng biển thuộc chủ quyền của mình vào tháng 9 năm 2025 và một lần nữa vào Tháng Giêng như một phần của chiến dịch nhằm ngăn chặn việc né tránh lệnh trừng phạt.

Ukraine hoan nghênh các biện pháp này và nhiều lần kêu gọi các đồng minh Âu Châu cập nhật luật cho phép tịch thu các tàu thuộc hạm đội bóng ma và tái sử dụng hàng hóa của chúng cho mục đích an ninh Âu Châu.

[Kyiv Independent: France releases Russia-linked shadow fleet tanker after operator pays fine]

 

1. Mỹ cảnh báo các tàu thuyền: “Quay đầu lại hoặc chuẩn bị bị khám xét”.

Các quan chức quốc phòng cao cấp của Mỹ đã sử dụng cuộc họp báo của Ngũ Giác Đài để mô tả cách lực lượng Mỹ thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, bao gồm cả các cảnh báo được đưa ra trực tiếp cho các thuyền trưởng khi tiếp cận vùng biển bị hạn chế.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, Tướng Brad Cooper, cho biết các tàu chiến của Mỹ liên tục chỉ thị các tàu khác quay đầu nếu chúng cố gắng đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran, trong đó ông Caine đã nêu rõ ngôn ngữ được sử dụng trên các kênh liên lạc vô tuyến mở.

Thông tin cập nhật được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy vận tải biển và năng lượng toàn cầu, với nhiều tàu thuyền và thủy thủ bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư giữa sự không chắc chắn về việc liệu ngoại giao có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại qua eo biển Hormuz hay không.

Việc phong tỏa hải quân các cảng của Iran vẫn là một trong những công cụ quan trọng nhất của Washington trong cuộc xung đột đã gây ra điều mà các nhà phân tích năng lượng mô tả là sự gián đoạn lớn nhất trong lịch sử nguồn cung dầu khí toàn cầu. Khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới thường đi qua eo biển Hormuz, khiến việc hạn chế kéo dài trở thành mối lo ngại về kinh tế toàn cầu.

Đối với vận tải thương mại, các thủ tục được mô tả hôm thứ Năm nhấn mạnh rằng việc thực thi là chủ động và trực tiếp, chứ không phải mang tính biểu tượng. Các tàu cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa sẽ phải đối mặt với việc bị khám xét và tịch thu, ảnh hưởng đến phí bảo hiểm, quyết định thay đổi tuyến đường và sự sẵn lòng của thủy thủ đoàn khi vào khu vực này.

Buổi họp báo hôm thứ Năm đã đưa ra lời giải thích công khai rõ ràng nhất cho đến nay về cách thức phong tỏa trên biển đang được thực hiện.

Caine tập trung bài phát biểu của mình vào quy trình thực thi, đưa ra một bản tường thuật chi tiết về các cảnh báo vô tuyến được gửi đến các tàu. Ông mô tả một sĩ quan cấp dưới trên cầu tàu của một tàu khu trục Mỹ đang truyền đi một thông điệp tiêu chuẩn.

“ Một sĩ quan cấp dưới nhấc micro lên và truyền đạt, tôi xin trích dẫn nguyên văn: 'Đừng cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa. Các tàu sẽ bị khám xét để chặn bắt và tịch thu khi đang di chuyển đến hoặc đi từ các cảng của Iran. Hãy quay đầu hoặc chuẩn bị bị khám xét. Nếu các bạn không tuân thủ lệnh phong tỏa này, chúng tôi sẽ sử dụng vũ lực'“, Caine nói.

Caine nhấn mạnh rằng lời cảnh báo được củng cố bởi sự hiện diện vật lý của lực lượng hải quân Mỹ. Ông nói, khi thông điệp được phát đi, các thuyền trưởng có thể “thực sự nhìn thấy, cảm nhận và nhận ra áp lực xung quanh họ” khi các tàu chiến Mỹ di chuyển gần đó. Ông mô tả chiến dịch này như một “cỗ máy được tinh chỉnh hoàn hảo”.

Theo Caine, quy trình cảnh báo và quay đầu đã được thực hiện 13 lần kể từ khi cuộc phong tỏa bắt đầu vào thứ Hai, với các tàu chọn quay đầu thay vì tiếp tục di chuyển.

Đô Đốc Cooper nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa chỉ tập trung vào giao thông liên quan đến các cảng của Iran, chứ không phải là nỗ lực đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.

Thông tin cập nhật về quân sự được đưa ra trong bối cảnh các báo cáo mới nhấn mạnh khả năng Tehran đang thực hiện các động thái ngoại giao. Một báo cáo của Reuters được công bố hôm thứ Tư cho biết một nguồn tin thân cận với các quan chức Iran cho biết Iran có thể xem xét cho phép các tàu thuyền tự do đi qua phần lãnh thổ Oman của eo biển Hormuz mà không có nguy cơ bị tấn công, nếu đạt được thỏa thuận với Washington để ngăn chặn xung đột tái diễn.

Hãng Reuters đưa tin rằng cuộc chiến với Iran đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu do Iran chặn đường giao thông qua eo biển Hormuz. Kể từ khi giao tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, hàng trăm tàu chở dầu và các tàu khác, cùng với hàng ngàn thủy thủ, đã bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điều không chắc chắn. Nguồn tin không cho biết liệu Iran có dọn sạch bất kỳ quả thủy lôi nào mà nước này có thể đã đặt trong khu vực hay không, hoặc liệu tất cả các tàu thuyền—bao gồm cả những tàu có liên hệ với Israel—có được phép đi qua tự do hay không. Reuters cho biết nguồn tin nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào về việc đi lại an toàn sẽ phụ thuộc vào việc Washington có sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu rộng hơn của Tehran hay không, một yếu tố được mô tả là then chốt cho bất kỳ bước đột phá nào.

[Newsweek: ‘Turn Around or Prepare to Be Boarded,’ US Warns Ships]

2. Tổng thống Trump trở mặt Orban, gọi người Peter Magyar là ‘người tốt’.

Tổng thống Trump cho biết ông không lo ngại về thất bại trong cuộc bầu cử của Thủ tướng sắp mãn nhiệm Viktor Orban của Hung Gia Lợi, mặc dù trước đó ông đã ủng hộ ông này.

Tổng thống Trump cũng bày tỏ sự cảm thông với đối thủ của ông Orban và là thủ tướng sắp nhậm chức của Hung Gia Lợi, Peter Magyar, người mà đảng Tisza trung hữu của ông đã giành được đa số tuyệt đối trong quốc hội trong cuộc bỏ phiếu ngày 12 tháng 4.

Theo các nguồn tin, trong cuộc trò chuyện vớiABC News, Tổng thống Trump được tường trình đã nói: “Tôi nghĩ người mới sẽ làm tốt công việc - ông ấy là một người tốt.” Trước đó, Tổng thống Trump vẫn luôn khẳng định Viktor Orbán là lựa chọn duy nhất đúng cho người Hung Gia Lợi, hay còn gọi là Hung Gia Lợi.

Thất bại vang dội của ông Orban được xem là một đòn giáng mạnh vào Tổng thống Trump, người đã công khai ủng hộ nhà lãnh đạo Hung Gia Lợi và cử Phó Tổng thống JD Vance đến Budapest tuần trước để thúc đẩy chiến dịch tranh cử của ông.

Ông Orban, người có 16 năm cầm quyền được đánh dấu bằng sự thụt lùi dân chủ và mối quan hệ kinh tế ngày càng sâu sắc với Nga, chia sẻ chương trình nghị sự dân túy cánh hữu với Tổng thống Trump về các vấn đề từ nhập cư đến Liên Hiệp Âu Châu.

Theo ABC News, Tổng thống Trump nói ông không chắc liệu việc đích thân đến thăm Hung Gia Lợi thay vì thông qua Vance có tạo ra sự khác biệt trong cuộc bầu cử hay không, đặc biệt là khi Orban “đang bị tụt hậu đáng kể”.

“Tôi không tham gia nhiều vào chuyện này. Tuy nhiên, Viktor là một người tốt”, Tổng thống Trump nói.

Ông Magyar, một cựu quan chức cao cấp của đảng Fidesz, người đã rời bỏ đảng vì bê bối tham nhũng năm 2024, cam kết sẽ loại bỏ tham nhũng và chủ nghĩa thân hữu từ thời Orban và bình thường hóa quan hệ của Budapest với Liên Hiệp Âu Châu. Ông cũng được nhiều người coi là một người bảo thủ với lập trường cứng rắn về vấn đề nhập cư.

Lãnh đạo đảng Tisza đã gặp Tổng thống Hung Gia Lợi Tamas Sulyok vào ngày 15 tháng 4 sau khi kêu gọi chuyển giao quyền lực nhanh chóng, với mục tiêu nhậm chức vào đầu tháng 5.

[Kyiv Independent: Trump says he's not concerned about Orban's defeat, calls Magyar 'good man']

3. Ukraine tấn công một nhà máy lọc dầu lớn của Nga ở vùng Krasnodar Krai, theo báo cáo của truyền thông và quan chức.

Theo các nhân chứng và báo cáo chính thức, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar Krai phía nam nước Nga trong một cuộc tấn công đêm 16 tháng 4.

Nhà máy lọc dầu Tuapse, một cơ sở của Rosneft, là một trong 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất ở Nga.

Cư dân Tuapse báo cáo nghe thấy tiếng nổ trong khu vực giữa lúc máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Người dân địa phương cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các bể chứa nhiên liệu tại nhà máy lọc dầu Tuapse, theo kênh Telegram Exilenova-Plus đưa tin.

Phân tích dựa trên các nguồn thông tin mở do kênh tin tức Astra của phe đối lập Nga trên Telegram thực hiện đã kết luận rằng nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Thống đốc vùng Krasnodar, Veniamin Kondratyev, cũng báo cáo rằng một “doanh nghiệp trong khu vực hải cảng” đã bị trúng mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa, mặc dù ông không nêu tên nhà máy lọc dầu. Thống đốc cũng báo cáo về thương vong dân sự và thiệt hại đối với các tòa nhà dân cư.

Vụ tấn công nhằm vào các tòa nhà dân cư ở Tuapse, khiến hai trẻ em, 5 và 14 tuổi, thiệt mạng, ông Kondratyev cho biết. Hai người lớn khác được báo cáo là bị thương. Tất cả các cơ sở giáo dục trong thành phố đã hủy bỏ các lớp học vào ngày 16 tháng 4.

Thành phố cảng Tuapse nằm cách thành phố lớn Sochi khoảng 75 km về phía tây bắc và thường xuyên bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Nhà máy lọc dầu Tuapse có công suất chế biến khoảng 12 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm. Cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho quân đội Nga, sản xuất xăng xe hơi, dầu diesel, dầu nhiên liệu và nguyên liệu thô cho ngành hóa dầu.

Nhà máy lọc dầu này từng là mục tiêu của các cuộc tấn công trước đây của Ukraine, một số cuộc tấn công đã khiến nhà máy phải tạm thời ngừng hoạt động.

Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga và các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm bằng vũ khí tầm xa. Trong sáu tháng qua, lực lượng Ukraine đã tăng cường chiến dịch tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.

Ngày 15 tháng 4, Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi báo cáo rằng chỉ riêng trong tháng 3, Ukraine đã tấn công 76 mục tiêu công nghiệp của Nga, trong đó có 15 nhà máy lọc dầu.

[Kyiv Independent: Ukraine hits major Russian oil refinery in Krasnodar Krai, media, officials report]

4. Bộ Quốc phòng Ukraine công bố các đơn vị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mới.

“Một mô hình chiến tranh mới đang được giới thiệu - các đơn vị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, kết hợp máy bay điều khiển từ xa trên không và trên mặt đất với bộ binh thành một hệ thống duy nhất,” Bộ Quốc phòng cho biết.

Kyiv tiếp tục thúc đẩy sản xuất máy bay điều khiển từ xa giá rẻ nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của Ukraine và giảm thương vong cho người dân.

“Phương pháp này đã cho thấy kết quả ở miền nam, nơi một lượng lớn lãnh thổ đã được giải phóng kể từ tháng Hai, chính xác là nhờ việc sử dụng các đơn vị hiện đại nhất này,” thông cáo cho biết.

Bộ Quốc phòng cho biết hàng chục ngàn hệ thống mặt đất điều khiển từ xa đã được sản xuất và có thể thay thế con người.

Ngày 13 tháng 4, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã ca ngợi những thành tựu của Ukraine trong lĩnh vực hệ thống điều khiển từ xa, cho rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ ở tiền tuyến trong ba tháng.

“Nói cách khác, hơn 22.000 mạng sống đã được cứu – một robot đã tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay vì một người lính. Điều này cho thấy công nghệ cao đang bảo vệ giá trị cao nhất: mạng sống con người”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Ukraine đã tìm kiếm sự hợp tác với các đồng minh, tận dụng kinh nghiệm chiến trường và vũ khí sản xuất trong nước như những tài sản vô giá.

Ngày 14 tháng 4, Na Uy và Ukraine đã ký một tuyên bố quốc phòng tại Oslo nhằm tăng cường hợp tác quân sự, bao gồm cả sản xuất máy bay điều khiển từ xa chung, sau cuộc hội đàm giữa Tổng thống Zelenskiy và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre.

Ukraine và Đức đã nâng cấp quan hệ song phương lên tầm đối tác chiến lược với việc ký kết một thỏa thuận hợp tác quốc phòng trong chuyến thăm Berlin của Tổng thống Zelenskiy vào ngày 14 tháng 4.

Trong bối cảnh Mỹ và Israel đang chiến tranh với Iran, Ukraine sẵn sàng hỗ trợ Washington và các đồng minh Trung Đông của họ, những người đang phải đối mặt với sự trả đũa từ Tehran.

Nga thường xuyên triển khai máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed trong các cuộc tấn công quy mô lớn vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Mạc Tư Khoa lần đầu tiên nhận được công nghệ máy bay điều khiển từ xa này từ Tehran, và Iran đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa Shahed trong các cuộc tấn công của mình.

Với việc Ukraine được trang bị để chống lại máy bay điều khiển từ xa của Iran, Kyiv đã ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc phòng 10 năm với một số quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

[Kyiv Independent: Ukraine's Defense Ministry announces new drone assault units]

5. Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh với Iran rằng eo biển Hormuz cần được mở cửa trở lại.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nói với người đồng cấp Iran rằng việc mở lại eo biển Hormuz là yêu cầu đồng ý từ cộng đồng quốc tế.

Trong cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Anh Vương Nghị đã nói với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rằng chủ quyền, an ninh và các quyền hợp pháp của Iran với tư cách là một quốc gia ven biển eo biển Hormuz cần được tôn trọng, nhưng quyền tự do hàng hải và an toàn qua eo biển này cũng cần được bảo đảm.

“Cộng đồng quốc tế đồng ý kêu gọi khôi phục hoạt động giao thông bình thường qua eo biển”, ông Vương được trích dẫn trong một tuyên bố của chính phủ.

Ông Vương nhận định rằng tình hình hiện tại đã đạt đến bước ngoặt quan trọng giữa chiến tranh và hòa bình, đồng thời cho rằng cánh cửa hòa bình đang mở ra.

Trước đó vào thứ Tư, Tổng thống Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý không gửi vũ khí cho Iran. Trung Quốc từ lâu đã là nước ủng hộ chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Iran.

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump, vốn ban đầu dự kiến vào đầu tháng 4, đã bị hoãn đến giữa tháng 5 do cuộc chiến tranh với Iran.

[CBSNews: China's foreign minister stresses to Iran that Strait of Hormuz needs to reopen]

6. 2 người bị bắt sau vụ tấn công đốt phá bất thành nhằm vào một giáo đường Do Thái ở Luân Đôn.

Hai người đã bị bắt giữ hôm thứ Tư vì nghi ngờ gây hỏa hoạn gây nguy hiểm đến tính mạng sau một vụ tấn công bất thành vào một giáo đường Do Thái ở tây bắc Luân Đôn.

Trong một tuyên bố, Cảnh sát Thủ đô cho biết một phụ nữ 47 tuổi và một người đàn ông 46 tuổi ở Watford, một thị trấn phía bắc thủ đô, đã bị bắt giữ. Họ cho biết thêm, vụ việc đang được điều tra như một tội ác thù hận chống Do Thái.

Theo thông tin từ camera giám sát, hai người mặc quần áo tối màu và đội mũ trùm đầu đã tiếp cận Giáo đường Do Thái Finchley Reform ngay sau nửa đêm thứ Tư. Họ đặt hai chai thủy tinh, nghi chứa xăng, cạnh cửa sổ của giáo đường và ném một viên gạch vào tòa nhà.

Vụ việc xảy ra sau khi bốn xe cứu thương thuộc tổ chức tình nguyện y tế khẩn cấp người Do Thái Hatzola bị đốt cháy ở tây bắc Luân Đôn hồi tháng 3. Hai người đàn ông và một thiếu niên 17 tuổi đã bị buộc tội phóng hỏa vào đầu tháng này.

Đại Tá cảnh sát trưởng của Sở Cảnh sát Thủ đô Luân Đôn, Luke Williams, cho biết: “Tôi hy vọng hành động nhanh chóng của các sĩ quan hôm nay trong việc xác định và bắt giữ hai người sẽ mang lại sự an tâm và chứng tỏ chúng tôi xem trọng các vụ tấn công kiểu này như thế nào.”

“Tuy nhiên, chúng tôi hiểu cộng đồng Do Thái sẽ cảm thấy rất lo ngại về một vụ việc khác xảy ra quá sớm sau vụ tấn công đốt phá bốn xe cứu thương ở Golders Green.

“Không có bằng chứng nào cho thấy vụ việc ở Finchley và vụ việc ở Golders Green, trong đó ba người đã bị buộc tội, có liên quan đến nhau. Chúng tôi vẫn tiếp tục tăng cường tuần tra tại khu vực Finchley và tôi đề nghị bất cứ ai có thắc mắc hãy liên hệ với các sĩ quan của tôi.”

[Politico: 2 arrested after attempted arson attack on London synagogue]

7. Anh chuyển khoảng 1 tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Nga cho Ukraine.

Bộ Tài chính Ukraine cho biết Vương quốc Anh đã chuyển 752 triệu bảng Anh (khoảng 1 tỷ đô la) tài sản bị đóng băng của Nga cho Ukraine.

“Ukraine đã nhận được khoản giải ngân mới nhất từ Vương quốc Anh với số tiền 752 triệu bảng Anh (khoảng 1 tỷ đô la Mỹ) như một phần của sáng kiến Tăng tốc thu ngân sách đặc biệt của G7 dành cho Ukraine, gọi tắt là ERA”, Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết trong một tuyên bố.

Bộ trưởng Tài chính Serhiy Marchenko cho biết khoản tài trợ này sẽ đáp ứng những nhu cầu cấp thiết trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng của Ukraine.

“Tôi biết ơn Chính phủ Vương quốc Anh vì sự hỗ trợ nhất quán và kiên quyết dành cho Ukraine trong việc chống lại sự xâm lược của Nga trong năm thứ năm của cuộc chiến toàn diện. Khoản tài trợ được cung cấp có mục tiêu cụ thể và sẽ được sử dụng để đáp ứng các nhu cầu ưu tiên của lĩnh vực an ninh và quốc phòng”, ông Marchenko nói.

Khoản thanh toán mới nhất là một phần của thỏa thuận rộng hơn giữa Vương quốc Anh và Ukraine nhằm cung cấp cho Kyiv 2,26 tỷ bảng Anh (khoảng 3 tỷ đô la) cho các nhu cầu quốc phòng. Trước đó, Ukraine đã nhận được hai đợt thanh toán tổng cộng 1,5 tỷ bảng Anh vào tháng 3 và tháng 4 năm 2025 theo thỏa thuận này.

Khoản hỗ trợ này là một phần của sáng kiến ERA của Nhóm Bảy nước (G7), một chương trình cho vay trị giá 50 tỷ đô la sử dụng lợi nhuận từ việc đóng băng tài sản nhà nước của Nga để tài trợ cho Ukraine và trả nợ.

Kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga năm 2022, các nước G7 đã đóng băng khoảng 300 tỷ đô la tài sản quốc gia của Nga.

[Kyiv Independent: UK transfers about 1 billion dollars in frozen Russian assets to Ukraine]

8. Nga đe dọa sẽ có hành động chống lại Phần Lan và các nước Baltic nếu máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công qua không phận của họ.

Hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Tư, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergei Shoigu cảnh báo Phần Lan, Estonia, Latvia và Lithuania rằng Mạc Tư Khoa bảo lưu cái mà ông mô tả là “quyền tự vệ” nếu máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công Nga qua không phận của các nước này, theo hãng thông tấn TASS do Điện Cẩm Linh kiểm soát đưa tin.

Những phát biểu này được đưa ra sau một cảnh báo riêng biệt từ Mạc Tư Khoa một ngày trước đó rằng sự hỗ trợ của Âu Châu đối với năng lực máy bay điều khiển từ xa của Ukraine có thể dẫn đến “những hậu quả khó lường”, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trở thành một phần “hậu phương chiến lược” của Kyiv.

Ông Shoigu, người từng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Nga khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện năm 2022, đã đề cập đến các sự việc máy bay điều khiển từ xa bị rơi ở Phần Lan và các nước Baltic trong các cuộc tấn công của Ukraine vào Ust-Luga, một cảng nước sâu lớn của Nga ở Vịnh Phần Lan.

Trước đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Kyiv có thông tin tình báo cho thấy Nga cố tình điều hướng máy bay điều khiển từ xa về phía các nước Baltic và Phần Lan để làm gia tăng căng thẳng.

Ông Shoigu cáo buộc, mà không đưa ra bằng chứng, rằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào Nga ngày càng được thực hiện thông qua các quốc gia Baltic qua Phần Lan.

“Điều này có thể xảy ra trong hai trường hợp: hoặc hệ thống phòng không của phương Tây cực kỳ kém hiệu quả… hoặc các quốc gia liên quan cố tình cho phép sử dụng không phận của họ, nghĩa là họ đang tích cực đồng lõa trong hành động gây hấn chống lại Nga,” ông nói.

“Trong trường hợp thứ hai, theo luật quốc tế, Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc về quyền tự vệ vốn có của các quốc gia trong trường hợp bị tấn công vũ trang sẽ có hiệu lực.”

Các quốc gia Baltic đã bác bỏ những cáo buộc tương tự đến từ các kênh tuyên truyền của Nga, gọi những tuyên bố của Mạc Tư Khoa là sai sự thật và phủ nhận việc Ukraine sử dụng không phận của họ để tấn công.

Nga đã nhiều lần đưa ra những lời đe dọa đối với các nước Âu Châu kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và các quan chức cao cấp khác của Âu Châu trước đó đã cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể sẵn sàng cho một cuộc đối đầu quân sự tiềm tàng với Âu Châu vào năm 2027.

[Kyiv Independent: Russia threatens action against Finland, Baltics if Ukrainian drones strike via their airspace]

9. Hạ viện Mỹ bác bỏ nỗ lực buộc chính quyền Trump rút quân khỏi cuộc chiến tranh Iran

Hôm thứ Năm, Hạ viện đã bác bỏ một nghị quyết yêu cầu Tổng thống Trump rút quân Mỹ khỏi cuộc chiến với Iran trừ khi Quốc hội cho phép hành động quân sự. Đây là cuộc bỏ phiếu mới nhất không được thông qua, khi mà đa số đảng Cộng hòa vẫn tiếp tục ủng hộ chiến dịch của Tổng thống Trump.

Các Dân biểu đảng Dân chủ bày tỏ lo ngại rằng Hoa Kỳ đang ngày càng sa lún sâu vào một cuộc xung đột kéo dài khác ở Trung Đông. Họ hứa sẽ tiếp tục nêu vấn đề này thông qua các cuộc bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh trong những tuần tới.

Cuộc bỏ phiếu với tỷ số 213-214 diễn ra một ngày sau khi một nỗ lực tương tự thất bại tại Thượng viện. Mỹ và Israel đã tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2, và một thỏa thuận ngừng bắn mong manh hiện đang bước sang tuần thứ hai.

Mục tiêu của các chiến dịch này là làm suy yếu năng lực quân sự của chế độ Iran, loại bỏ các mối đe dọa từ Iran - bao gồm cả chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của nước này - và “tạo điều kiện” cho người dân Iran lật đổ chế độ, theo tuyên bố của quân đội và các nhà lãnh đạo Israel khác.

Đa số đảng Dân chủ ủng hộ nỗ lực kiềm chế việc Tổng thống Trump sử dụng lực lượng quân sự.

“Chúng ta đang đứng trên bờ vực thẳm và Quốc hội phải hành động trước khi tổng thống lao xuống,” Dân biểu Gregory Meeks của New York, thành viên Dân chủ cao cấp trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nói. “Mỗi ngày chúng ta trì hoãn, chúng ta lại tiến gần hơn đến một cuộc xung đột không có lối thoát.”

Đảng Cộng hòa cố gắng miêu tả nỗ lực này là đạo đức giả.

Dân biểu Brian Mast của bang Florida, chủ tịch ủy ban, cho biết Quốc hội chưa bao giờ bỏ phiếu về nghị quyết về quyền lực chiến tranh khi Mỹ tấn công lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen vào năm 2024 dưới thời Tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ.

“Khi Tổng thống Joe Biden phản ứng trước việc các tàu thương mại bị tấn công, điều đó được chấp nhận. Không cần đến sức mạnh chiến tranh. Chuyện đó kéo dài khoảng một năm,” Mast nói. “Tổng thống Trump phản ứng – bằng sức mạnh chiến tranh, sức mạnh chiến tranh, sức mạnh chiến tranh… Đó mới là sự đạo đức giả.”

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Quốc hội phải tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực trong vòng 60 ngày — thời hạn trong cuộc chiến tranh Iran sẽ đến vào cuối tháng Tư. Luật này cho phép gia hạn thêm 30 ngày, nhưng các nhà lập pháp đã nói rõ rằng họ muốn chính quyền Cộng hòa sớm đưa ra kế hoạch chấm dứt chiến tranh.

Mặc dù cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện thất bại, nó đã tạo cơ hội cho đảng Dân chủ nêu bật một số tác động tiêu cực nhất của cuộc chiến: hàng tỷ đô la đã chi tiêu, cái chết của ít nhất 13 binh sĩ, giá xăng tăng vọt và những rạn nứt với các đồng minh lâu năm không ủng hộ hành động của Tổng thống Trump.

“Giá xăng ở quê nhà tôi đã lên tới 7 đô la, và các gia đình đang gặp khó khăn,” Dân biểu Pramila Jayapal, một đảng viên Dân chủ đến từ Washington, cho biết. “Thêm 10.000 binh sĩ Mỹ nữa đang được điều đến để gia nhập cùng 50.000 binh sĩ đã đóng quân ở Trung Đông mà hoàn toàn không có chiến lược, kế hoạch và đường rút lui nào cả.”

Đảng Cộng hòa bênh vực Tổng thống Trump, cho rằng ông đã có hành động quyết đoán chống lại chính phủ Iran, một chính phủ từ lâu đã khủng bố Trung Đông và chính người dân của mình.

“Tổng thống Trump đã gửi một thông điệp rằng những kẻ đe dọa Hoa Kỳ và các đối tác của chúng ta cuối cùng sẽ phải chịu trách nhiệm,” Dân biểu Joe Wilson, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nam Carolina, cho biết.

Trong cuộc bỏ phiếu hôm thứ Năm, Dân biểu Thomas Massie của Kentucky là đảng viên Cộng hòa duy nhất bỏ phiếu trái chiều và ủng hộ việc rút quân Mỹ khỏi cuộc chiến. Dân biểu Jared Golden của Maine là đảng viên Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống lại biện pháp này.

Cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Hạ viện nhằm hạn chế hành động quân sự của Tổng thống Trump đối với Iran đã thất bại vào đầu tháng 3 với tỷ số 212-219.

[Newsweek: US House rejects effort to pull forces from Iran war as Republicans stick with Trump]

10. Tình trạng thiếu hụt hệ thống hỏa tiễn Patriot nghiêm trọng ở Ukraine khiến Tổng thống Zelenskiy phải thúc giục các đối tác cam kết cung cấp hỏa tiễn.

Hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Tư, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã chỉ thị Tư lệnh Không quân Ukraine liên hệ với các đối tác đã cam kết cung cấp hỏa tiễn cho hệ thống phòng không Patriot và các nền tảng khác, trong bối cảnh tình trạng thiếu hỏa tiễn đánh chặn ngày càng trầm trọng.

Chỉ thị này được đưa ra vài ngày sau khi Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng nguồn cung hỏa tiễn Patriot do Mỹ sản xuất cho Ukraine đã đạt đến mức nguy cấp, trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn vào các thành phố của Ukraine.

Đêm ngày 16 tháng 4, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công các khu dân cư, phá hủy nhà cửa, gây cháy các tòa nhà và khiến ít nhất 17 người thiệt mạng, hơn 100 người bị thương.

Không quân Mỹ cho biết Nga đã phóng 19 hỏa tiễn đạn đạo, 25 hỏa tiễn hành trình và 659 máy bay điều khiển từ xa trong cuộc tấn công này.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Áp lực lên Nga phải có hiệu quả. Và điều quan trọng là phải thực hiện mọi lời hứa hỗ trợ Ukraine một cách kịp thời. Có nhiều cam kết chính trị từ các đối tác của chúng ta đã được công bố nhưng chưa được thực hiện.”

Hệ thống hỏa tiễn đánh chặn Patriot đã trở thành nút thắt cổ chai quan trọng đối với hệ thống phòng không của Ukraine.

Các hỏa tiễn này, được sản xuất tại Hoa Kỳ, vẫn là phương tiện phòng thủ hiệu quả nhất của nước này chống lại các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Nga, vốn rất khó đánh chặn bằng các hệ thống khác. Năng lực sản xuất bổ sung đang được phát triển ở Đức, nhưng nguồn cung vẫn còn hạn chế.

“Tình hình đang ở mức thiếu hụt nghiêm trọng, không thể tồi tệ hơn được nữa”, Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 14 tháng 4, cảnh báo rằng cuộc xung đột ở Trung Đông đang làm giảm cơ hội nhận được thêm viện trợ quân sự cho Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukraine's critical Patriot shortage prompts Zelensky to chase down partner pledges]

11. Chiến lược eo biển Hormuz của Tổng thống Trump: Vì sao lợi thế lớn nhất của Iran lại là một cái bẫy

Canh bạc chiến lược của Tổng thống Trump khi phong tỏa eo biển Hormuz nhằm đảo ngược một giả định lâu đời trong địa chính trị Trung Đông. Trong nhiều thập niên, eo biển này đã được coi là – và bị lo sợ – như là đòn bẩy tối thượng của Iran đối với nền kinh tế toàn cầu.

Hiện tại, lệnh phong tỏa của Mỹ đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa có liên hệ với Iran qua eo biển đã thể hiện rõ rệt, với việc hải quân Mỹ đã buộc nhiều tàu thuyền ghé thăm các cảng của chế độ này phải quay đầu trong 24 giờ đầu tiên thực thi lệnh phong tỏa.

Iran đã dành nhiều năm để né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ thông qua các chiến thuật tinh vi như đổi cờ hiệu và bán hàng gián tiếp. Nhưng việc phong tỏa các cảng của nước này do Hải quân Mỹ thực thi thì khó chống đỡ hơn nhiều, và những dấu hiệu ban đầu cho thấy biện pháp này đang có hiệu quả.

Tehran đã sử dụng ảnh hưởng của mình đối với eo biển này một cách hiệu quả, về cơ bản đã phong tỏa 1/5 lượng dầu khí thương mại của thế giới đi qua đây bằng cách đe dọa các tàu thuyền bằng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn và thủy lôi.

Cả thế giới, bao gồm cả Mỹ, đã cảm nhận được sự khó khăn do giá dầu tăng cao.

Ngay cả sự bất ổn nhỏ ở eo biển cũng có thể nhanh chóng lan rộng, cho phép Iran, với nỗ lực tương đối ít, áp đặt các biện pháp trừng phạt lên các nước khác mà không cần phải thắng thế về mặt quân sự.

Lý lẽ đó đã định hình chính sách của Mỹ, và các chính quyền kế nhiệm đều coi eo biển Hormuz là điểm yếu chung. Nhưng giả định này dựa trên một sự đối xứng mỏng manh hơn vẻ bề ngoài của nó.

Dưới sự cưỡng chế liên tục, lợi thế lớn nhất của Tehran dường như không còn là đòn bẩy mà trở thành điểm yếu dễ bị tấn công. Tình hình này có thể sớm buộc chế độ phải chấp nhận hòa bình với những điều khoản gần với yêu cầu của Mỹ hơn nhiều so với những tuyên bố thách thức của họ.

Ai cũng dễ bị tổn thương trước chính trị trì hoãn. Tổng thống Trump đang đối mặt với một loạt cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mang tính quyết định, nơi mà quyền lực của Đảng Cộng hòa tại Quốc hội ngày càng lung lay, khi cuộc chiến với Iran làm gia tăng lạm phát, mối quan tâm hàng đầu của cử tri.

Tehran đang câu giờ, biết rằng quân đội suy yếu của họ càng cầm cự được lâu thì chế độ giáo sĩ càng có nhiều khả năng sống sót qua cuộc chiến sinh tử này trong bối cảnh căng thẳng nội bộ gia tăng ở Mỹ.

Nhưng thời gian không đứng về phía Tehran đối với tuyến đường thủy quan trọng này: Iran đang rơi vào bẫy kinh tế khó thoát.

Sự phụ thuộc của Iran vào eo biển Hormuz

Nền kinh tế Iran vẫn phụ thuộc sâu sắc vào xuất khẩu đường biển thông qua chính hành lang mà nước này đang đe dọa. Phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của nước này được vận chuyển qua các cảng phía nam, với đảo Kharg đảm nhận khoảng 90% lượng hàng hóa.

Đổi lại, doanh thu từ dầu mỏ cung cấp ngoại tệ quan trọng cho nhập khẩu và ổn định tài chính trong nền kinh tế Iran đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lệnh trừng phạt. Chính quyền phụ thuộc rất nhiều vào sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ để thu ngân sách nhà nước.

Việc dừng đột ngột này đe dọa một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng và sẽ làm phức tạp thêm nỗ lực của chính quyền trong việc trả lương, tài trợ cho các dịch vụ công cộng và mua chuộc sự kiên nhẫn của người dân thông qua các khoản trợ cấp giúp họ quản lý gánh nặng lạm phát và lãi suất cao.

Việc Tehran phụ thuộc vào eo biển cũng khó bù đắp hơn so với trước đây.

Các nhà sản xuất khác ở vùng Vịnh—bao gồm Ả Rập Xê Út và UAE—đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng đường ống có thể tránh eo biển Hormuz, cho phép chuyển hướng một phần hàng xuất khẩu trong trường hợp gián đoạn. Nhưng Iran có ít lựa chọn thay thế hơn nhiều.

Kết quả là, quan niệm thông thường cho rằng eo biển Hormuz hoàn toàn là đòn bẩy của Iran đối với thế giới đã bị đảo ngược.

Iran chắc chắn vẫn có thể đe dọa hệ thống này, như họ đã làm trong suốt cuộc chiến hiện tại. Nhưng cuối cùng, họ phụ thuộc vào hệ thống đó nhiều, nếu không muốn nói là nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Việc phong tỏa eo biển Hormuz, trong khi làm gia tăng áp lực lên thị trường dầu mỏ toàn cầu, lại làm tăng thêm điểm yếu của Iran trước hệ thống này.

Cuộc phong tỏa càng kéo dài, tình trạng dễ bị tổn thương càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Cuộc chiến kho chứa

Có một hạn chế mang tính quyết định đối với Iran trong chiến dịch ngăn chặn của Tổng thống Trump: khả năng lưu trữ.

Dầu không thể xuất khẩu phải được dự trữ, và dung lượng dự trữ là có hạn. Khi đầy, sản lượng phải bị cắt giảm. Vì vậy, Iran không chỉ mất đi nguồn thu xuất khẩu dầu mỏ trước mắt mà còn phải gánh chịu những ảnh hưởng tài chính trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau đó.

Hơn nữa, việc buộc phải ngừng sản xuất dầu có thể làm hư hại các mỏ dầu và thiết bị quan trọng, làm giảm sản lượng trong tương lai, nghĩa là những gián đoạn tạm thời có thể gây ra hậu quả lâu dài. Điều đó tạo ra một khung thời gian bị thu hẹp khi xuất khẩu bị chặn.

Trên thực tế, trình tự này có thể quan sát được. Dầu thô tồn đọng trong các bể chứa trên đất liền và các kho chứa nổi, có thể thấy rõ qua dữ liệu theo dõi tàu chở dầu và hình ảnh vệ tinh. Khi năng lực chứa dầu bị hạn chế, sản lượng sẽ bị cắt giảm. Doanh thu xuất khẩu bị mất đi sẽ hạn chế khả năng tiếp cận ngoại hối, gây áp lực lên đồng tiền và hạn chế nhập khẩu.

Trong các thời kỳ trừng phạt trước đây, xuất khẩu dầu mỏ của Iran đã giảm mạnh do áp lực từ bên ngoài, góp phần làm mất giá tiền tệ và hạn chế nhập khẩu, tạo ra những vấn đề tài chính nghiêm trọng cho Tehran và môi trường kinh tế khó khăn cho người dân Iran.

Cơ chế này khá đơn giản: một khi hoạt động thương mại thông qua một hành lang duy nhất bị gián đoạn, áp lực kinh tế sẽ gia tăng nhanh hơn so với khả năng điều chỉnh chính sách. Điều này đặc biệt đúng trong tình huống chiến tranh, như ở Iran, nơi khả năng xoay xở về tài chính bị hạn chế nghiêm trọng.

Việc hạn chế xuất khẩu có thể kéo dài bao lâu trước khi kho chứa đầy, sản lượng giảm và áp lực tài chính gia tăng? Và câu hỏi quan trọng hơn là: Iran có thể cầm cự được bao lâu dưới áp lực kinh tế liên tục trước các yêu cầu của Mỹ trong các cuộc đàm phán hòa bình?

Cuộc phong tỏa có thể cần kéo dài hơn thời hạn ngừng bắn hai tuần, thậm chí vài tuần, trước khi tác động của nó thực sự được cảm nhận, và kho chứa dầu đang bị tràn.

Nhưng Tổng thống Trump đã nhiều lần thể hiện sự sẵn sàng duy trì và leo thang áp lực khi cần thiết. Iran, bất chấp mọi sự kháng cự, đã nhiều lần vấp phải thực tế này. Liệu họ có phải học bài học cay đắng một lần nữa? Hay Tổng thống Trump sẽ nhượng bộ trước?

Sự gián đoạn vẫn có hai mặt.

Một lập luận phản bác nghiêm chỉnh cho rằng Iran vẫn giữ được đòn bẩy leo thang vì nước này vẫn có thể đe dọa gây rối loạn trên quy mô lớn. Iran đã từng tuyên bố sẽ tấn công tàu thuyền ngoài eo biển Hormuz, bao gồm cả vùng Vịnh rộng lớn và Biển Đỏ.

Ngay cả việc can thiệp một phần vào hoạt động vận chuyển hàng hóa cũng có thể đẩy giá dầu toàn cầu lên cao hơn nữa, gây ra chi phí tức thời cao hơn cho các nền kinh tế tiêu thụ và thử thách sự gắn kết vốn đã mong manh giữa các đồng minh của Mỹ.

Giả sử Iran vẫn có khả năng tiến hành các cuộc tấn công như vậy sau nhiều tuần bị Mỹ và Israel đàn áp dữ dội, điều đó sẽ làm suy yếu sức mạnh của lệnh cấm vận như một vũ khí chiến lược và duy trì một số đòn bẩy đáng kể duy nhất của Tehran trong các cuộc đàm phán.

Điều này có thể tạo ra một dạng cân bằng leo thang, một dạng cân bằng giữa tác động của lệnh cấm vận đối với Tehran với áp lực bổ sung lên Washington và các đồng minh khu vực của nước này.

Iran cũng đã chứng minh khả năng liên tục lách luật trừng phạt thông qua “hạm đội ngầm” và chuyển dầu giữa các tàu, cho phép một số hoạt động xuất khẩu dầu tiếp tục diễn ra bất chấp các hạn chế.

Những cơ chế này làm phức tạp việc thực thi và làm giảm tác động tức thời của nó, và những lo ngại đó là hoàn toàn có cơ sở. Nhưng tất cả những điều đó không xóa bỏ được sự bất đối xứng tiềm ẩn. Các giải pháp thay thế có thể làm chậm quá trình mất khối lượng xuất khẩu, nhưng chúng không thể thay thế hoàn toàn ở quy mô lớn.

Các tuyến đường bộ vẫn bị hạn chế, và việc vận chuyển hàng lậu trở nên khó khăn hơn khi việc thực thi pháp luật được siết chặt. Điều chỉnh tài chính có thể giảm bớt các hạn chế về thanh khoản, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề hậu cần trong việc vận chuyển hàng hóa số lượng lớn. Tehran có thể quấy rối hoạt động vận chuyển thương mại ngoài eo biển Hormuz, nhưng khả năng này đã bị suy yếu do chiến tranh.

Tình trạng mất cân bằng vẫn tồn tại: Iran có thể tăng chi phí toàn cầu, nhưng nước này vẫn phải đối mặt với những giới hạn kinh tế và chính trị cấp bách hơn về thời gian có thể chịu đựng được sự gián đoạn xuất khẩu kéo dài.

Tín hiệu, không phải tiếng ồn

Việc tấn công vào đường tiếp cận eo biển Hormuz của Iran tiềm ẩn những rủi ro toàn cầu thực sự. Sự gián đoạn có thể làm tăng giá năng lượng và gây căng thẳng cho chuỗi cung ứng, ngay cả khi các tuyến đường thay thế và kho dự trữ chiến lược cung cấp một phần đệm. Khả năng leo thang vẫn còn đó.

Nhưng cấu trúc của rủi ro đã thay đổi. Điều từ lâu được coi là sự dễ bị tổn thương lẫn nhau ngày càng trở nên bất cân xứng khi bị thực thi, và không có lợi cho Iran.

Hãy phớt lờ những lời lẽ khoa trương từ Tehran hay Washington. Hãy bỏ qua những ồn ào đó. Những tín hiệu rõ ràng nhất về thành công chiến lược của Tổng thống Trump sẽ là những tín hiệu thực tế: khối lượng xuất khẩu, tỷ lệ sử dụng kho chứa, hoạt động vận chuyển tàu chở dầu và sự ổn định tiền tệ.

Những chỉ số có thể đo lường được đó sẽ cho thấy liệu áp lực đang gia tăng nhanh hơn bên trong Iran so với hệ thống toàn cầu mà nước này đang cố gắng gây ảnh hưởng hay không.

Eo biển Hormuz là một điểm nghẽn. Nhưng trong một cuộc phong tỏa kéo dài, nó không phải là đòn bẩy quyền lực chính của Iran. Nó là một sự ràng buộc, một sự ràng buộc siết chặt nhất đối với quốc gia phụ thuộc vào nó nhiều nhất.

[Newsweek: Trump’s Hormuz Strategy: Why Iran’s Biggest Advantage Is a Trap]

 

1. Đức Giáo Hoàng nói thế giới “đang bị tàn phá bởi những tên bạo chúa” trong bối cảnh tranh cãi với Tổng thống Trump vẫn tiếp diễn.

Hôm thứ Năm, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cảnh báo “thế giới đang bị tàn phá bởi một nhóm nhỏ những kẻ bạo chúa”. Diễn biến này làm leo thang mạnh mẽ cuộc khẩu chiến với Tổng thống Trump. Chúng tôi sẽ tường thuật thêm chi tiết về phản ứng của Tổng thống Trump nhưng trên Truth Social ông ấy tỏ ra rất tức giận trước nhận định mới nhất này của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Mặc dù Giáo hoàng người Mỹ không trực tiếp nêu tên Tổng thống Trump, nhưng ngài đã công khai lên án các nhà lãnh đạo toàn cầu sử dụng tôn giáo để biện minh cho chiến tranh.

“Khốn thay cho những kẻ lợi dụng tôn giáo và chính danh xưng của Chúa để phục vụ lợi ích quân sự, kinh tế và chính trị của riêng mình, kéo những điều thiêng liêng vào bóng tối và sự dơ bẩn,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói với đám đông tại Nhà thờ Thánh Giuse ở Bamenda, Cameroon, vào ngày thứ tư trong chuyến hành hương đến bốn quốc gia Phi Châu của ngài.

Các thành viên trong chính quyền Tổng thống Trump đã mô tả cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran như một cuộc thập tự chinh tôn giáo. Tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố rằng các binh sĩ tham gia chiến dịch đang được bảo vệ bởi “sự che chở của Thiên Chúa toàn năng”. Hôm thứ Năm, ông đã trích dẫn sai một câu Kinh Thánh khi mô tả việc giải cứu một phi công bị bắn rơi, so sánh các phóng viên với những người Pharisêu tự cho mình là công chính trong Kinh Thánh, và nói rằng quân đội Mỹ đang chiến đấu “nhân danh Chúa Giêsu Kitô”.

Những lời lẽ mang tính tôn giáo đã khiến Giáo hoàng, một trong những người phản đối chiến tranh mạnh mẽ nhất, cảm thấy khó chịu.

“Chúa không ban phước cho bất kỳ cuộc xung đột nào,” Đức Giáo Hoàng nói hồi đầu tháng này. “Bất cứ ai là môn đệ của Chúa Kitô, Hoàng tử Hòa bình, đều không bao giờ đứng về phía những kẻ từng cầm gươm và ngày nay ném bom.”

Hôm Chúa Nhật tuần trước, Tổng thống Trump đã chỉ trích Giáo hoàng khi ông đăng tải trên Truth Social gọi Đức Giáo Hoàng Lêô là “yếu kém” trong vấn đề tội phạm và “tồi tệ” trong chính sách đối ngoại.

Hôm thứ Hai, Giáo hoàng đáp lại bằng cách nói với các phóng viên đi cùng ông trên máy bay của Giáo hoàng rằng ông “không hề sợ chính quyền Tổng thống Trump”, cũng như không có ý định né tránh việc truyền bá “thông điệp phúc âm, với vai trò là người kiến tạo hòa bình”.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance — người đã cải đạo sang Công Giáo năm 2019 — đã can thiệp vào cuộc tranh cãi hôm thứ Ba, cảnh báo Đức Lêô nên “cẩn thận” khi thảo luận về thần học. Ông cũng viện dẫn các giáo lý Công Giáo, bao gồm “truyền thống 1.000 năm về lý thuyết chiến tranh chính nghĩa”.

Hội đồng giám mục Hoa Kỳ nhanh chóng đưa ra một tuyên bố bác bỏ những bình luận của phó tổng thống, nói rằng để được coi là “một cuộc chiến chính nghĩa, nó phải là sự tự vệ chống lại một kẻ khác đang chủ động gây chiến.”

Hôm Thứ Năm, 16 Tháng Tư, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth của Tổng thống Trump lại cố gắng ca tụng các hành động quân sự của Tổng thống Trump với việc Chúa Giêsu chữa lành cho một bệnh nhân trong ngày Sabát

Hegseth đã chỉ trích mạnh mẽ việc đưa tin về cuộc chiến tranh Mỹ-Israel ở Iran, so sánh các phương tiện truyền thông phê phán chiến dịch này với những người Pharisêu trong Kinh thánh, tổ tiên của Do Thái giáo hiện đại.

Ông chỉ trích các thành viên trong giới truyền thông là các “Pharisêu” trong các sách Phúc Âm Kitô, những người lên án Chúa Giêsu vì đã chữa lành bệnh cho một người đàn ông vào ngày Sabát.

Hegseth, trong cách hiểu riêng của mình về đoạn Kinh Thánh này, nói rằng: “Bạn thấy đấy, những người Pharisêu, những người được gọi là tầng lớp tinh hoa tự phong của thời đó, họ có mặt ở đó để chứng kiến, để ghi chép mọi thứ, để tường thuật. Nhưng lòng họ chai đá. Mặc dù họ đã chứng kiến một phép lạ thực sự, nhưng điều đó không quan trọng.”

Ông nói tiếp, “Tôi ngồi đó trong nhà thờ và nghĩ, giới báo chí của chúng ta cũng giống như những người Pharisêu này. Không phải tất cả các bạn. Không phải tất cả. Nhưng là giới báo chí cũ, những người căm ghét Tổng thống Trump.”

Những người Pharisêu là một giáo phái Do Thái vào cuối thời kỳ Đền thờ thứ hai, bao gồm các học giả sáng lập của Do Thái giáo Rabbinic, những người có bộ kinh điển văn học và truyền khẩu định hình các tập tục truyền thống của người Do Thái cho đến ngày nay.

Câu chuyện được Hegseth thuật lại, xuất hiện trong nhiều phiên bản khác nhau trong các sách Phúc Âm theo Thánh Matthêu, Máccô và Luca, kể rằng Chúa Giêsu vào một hội đường vào ngày Sabát của người Do Thái và chữa lành cho một người đàn ông bị teo tay.

Theo sách Máccô, một số người Pharisêu “đang tìm cớ để buộc tội Chúa Giêsu, nên họ theo dõi sát sao Ngài để xem Ngài có chữa bệnh cho ai vào ngày Sabát hay không.”

Sau khi Chúa Giêsu bất chấp các người Pharisêu và chữa lành cho người đàn ông, “các người Pharisêu liền đi ra và bắt đầu âm mưu với những người thuộc phe Hêrôđê để giết Chúa Giêsu”, Kinh Thánh chép rằng.

Lời cáo buộc rằng người Do Thái đã giết Chúa Giêsu sau này trở thành cái cớ cho vô số vụ bạo lực bài Do Thái trong suốt thời Trung Cổ và cả sau đó. Theo các báo cáo, Hegseth đã bị truyền thông Mỹ chỉ trích vì sử dụng các mô típ Kitô giáo để mô tả và biện minh cho cuộc chiến ở Iran.

---

Source:Politico

Pope says world ‘is being ravaged by tyrants’ as row with Trump continues

2. Cuộc đối đầu thiếu suy xét của Vance với Đức Giáo Hoàng

Bàn về cuộc tấn công của Phó tổng thống Mỹ James David Vance chê bai Đức Thánh Cha Lêô XIV giảng dậy sai lầm về thần học, tờ Catholic Herald có bài nhận định nhan đề “Vance’s misjudged clash with the Pope”, nghĩa là “Cuộc đối đầu thiếu suy xét của Vance với Đức Giáo Hoàng”. Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Phản ứng gay gắt gần đây của Phó Tổng thống JD Vance đối với lời kêu gọi hòa bình thận trọng của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong cuộc chiến tranh thảm khốc với Iran là điều không may – cho cả hai phía. Về phía các chính trị gia, sự phản ứng thiếu khôn ngoan này có vẻ hoàn toàn trẻ con và có khả năng sẽ phản tác dụng. Tòa Bạch Ốc không chỉ không thắng trong cuộc đấu tranh quyền lực về tư tưởng này, mà còn có nguy cơ đẩy các nhà chức trách Giáo hội xa lánh họ hơn và làm mất lòng cử tri Công Giáo.

Đây là một người đàn ông đã cải đạo sang Công Giáo khi trưởng thành, giờ lại đang lên lớp cho Người kế vị Thánh Phêrô là phải hết sức “cẩn thận” khi nói về thần học, như thể Đại diện của Chúa Kitô là một người mới vào nghề đang nhầm lẫn giữa lĩnh vực bàn thờ và chiến trận. Lời phàn nàn của Vance là Đức Giáo Hoàng nên tập trung vào các vấn đề đạo đức và để việc điều hành chiến tranh cho những người hiểu về chính nghĩa, nhưng trong bối cảnh chiến tranh Iran và cuộc xâm lược Li Băng của Israel, điều đó nghe giống như một cậu bé vùng vằng ném đồ chơi ra khỏi xe đẩy ngay khi bị cha khiển trách.

Chúng tôi không có ý muốn nói là giáo dân và các thế lực dân sự không bao giờ có quyền phản kháng hay khiển trách sự lạm quyền của Đức Giáo Hoàng hay giáo sĩ – họ hoàn toàn có thể. Các Hoàng đế của đế quốc Rôma đã từng làm vậy. Và trong một số trường hợp ngoại lệ, họ nên làm thế. Nhưng dù các Hoàng đế Rôma đã từng làm như vậy, người ta lại muốn khuyên Vance đừng làm thế khi Giáo hội thực sự đang đứng vững trên lập trường đạo đức cao cả, và đừng nên giao tiếp với thái độ thiếu trang trọng như vậy.

Chúng ta cần hiểu rõ những gì Đức Giáo Hoàng thực sự đã nói. Lời kêu gọi của ngài luôn nhất quán, thậm chí là ôn hòa theo bất kỳ tiêu chuẩn lịch sử nào. Đối mặt với cuộc xung đột đã gieo rắc sự tàn phá khắp Trung Đông, với sự đau khổ của thường dân ngày càng gia tăng và nguy cơ bùng nổ chiến tranh trên quy mô lớn luôn hiện hữu, giá cả leo thang và cuộc khủng hoảng quốc tế ở eo biển Hormuz khi Iran không có dấu hiệu sụp đổ hay sẵn sàng nhượng bộ, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV chỉ đơn giản nhắc lại những gì Giáo Hội luôn dạy. Cụ thể là hòa bình là kết quả của công lý, chứ không phải là sự leo thang bất tận; rằng vũ khí gieo rắc cái chết ngay cả khi được sử dụng với ý định chính đáng; và rằng Chúa không phải là biểu tượng của một bộ lạc nào đó để bất kỳ bên nào cầu khẩn khi ném bom sát hại đối phương. Ngài đã trích dẫn Kinh Thánh – đặc biệt là sách Isaiah – nhắc nhở những người quyền lực rằng Chúa không lắng nghe lời cầu nguyện của những người có bàn tay nhuốm máu người vô tội khi họ tiến hành chiến tranh. Ngài đã kêu gọi ngoại giao lấy lại vai trò đúng đắn của mình, cảnh báo chống lại vòng xoáy bạo lực trở thành vực thẳm không thể cứu vãn và bày tỏ hy vọng về một “lối thoát” trước khi lòng thù hận lan rộng hơn nữa. Đây là những lời khuyên nghiêm chỉnh, đầy tính cha con của một người mục tử nhìn nhận tổn thất về con người một cách sáng suốt hơn hầu hết các chính trị gia bị trói buộc bởi những cuốn sổ tay ghi chép. Vance, Tổng thống Trump và những người cùng phe phái tự biến mình thành trẻ con khi giả vờ rằng đó là những lời nói cuồng loạn của một nhà lý tưởng theo chủ nghĩa hòa bình.

Tất cả những điều này không phủ nhận tính chính đáng của học thuyết chiến tranh chính nghĩa – một truyền thống kéo dài từ thời Aquinas đến Augustinô và bắt nguồn từ chính luật tự nhiên. Đức Giáo Hoàng không lên án mọi hành động sử dụng vũ lực. Ngài chỉ đơn giản là từ chối chúc phúc cho cuộc phiêu lưu cụ thể này như một cuộc thập tự chinh thánh thiện, như thường lệ của Kitô hữu theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái hiếu chiến trong Đảng Cộng hòa, đặc biệt khi kết quả thực tế lại quá cay đắng: sự bành trướng chiến lược quá mức, bất ổn khu vực và số người chết mà nói thẳng ra là đang chế giễu những khẩu hiệu dễ dãi về giải phóng. Việc một phó tổng thống Công Giáo phản ứng bằng cách công khai đặt câu hỏi liệu lời nói của Đức Giáo Hoàng có “dựa trên sự thật” hay không, đồng thời viện dẫn Chiến tranh Thế giới thứ hai như thể nó đã giải quyết mọi xung đột hiện đại, là làm giảm lý lẽ đạo đức sâu sắc xuống thành lời lẽ bắt bẻ. Điều này khiến chính quyền trông có vẻ nhạy cảm, thậm chí là độc ác, như thể bất kỳ tiếng nói nào kêu gọi kiềm chế đều phải bị dập tắt ngay lập tức để những người tín hữu không nhận ra rằng hoàng đế không mặc quần áo. Nếu công chúng vẫn chưa quyết định về cuộc chiến, phản ứng thái quá này sẽ không làm cho họ ủng hộ hơn.

Tệ hơn nữa, cuộc tranh cãi này phơi bày sự nhầm lẫn sâu sắc hơn về mối quan hệ đúng đắn giữa trật tự tâm linh và trật tự thế tục – một sự nhầm lẫn mà Giáo hội đã làm sáng tỏ nhiều lần, đặc biệt là trong giáo huấn của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII. Trong thông điệp Immortale Dei hay Công Trình Bất Diệt Của Thiên Chúa, Vị Giáo Hoàng vĩ đại đó đã nhắc nhở thế giới rằng xã hội được cấu thành từ hai quyền lực riêng biệt nhưng hài hòa: Giáo hội, chăm lo cho số phận vĩnh cửu của các linh hồn, và chính quyền dân sự, cai quản lợi ích chung thế tục. Chúng là những thực thể riêng biệt nhưng cùng cộng tác dưới sự hướng dẫn của Chúa, mỗi bên cai trị phạm vi của mình. Tuy nhiên, Đức Lêô XIII không phải là người theo chủ nghĩa tách biệt tự do. Ngài nhấn mạnh rằng hai quyền lực này, mặc dù riêng biệt, nhưng chồng chéo một cách tự nhiên bởi vì con người không phải là một linh hồn không có thân xác cũng không phải là một loài động vật kinh tế đơn thuần. Giáo hội có quyền và nghĩa vụ hình thành lương tâm, công bố luật luân lý và phán xét hành vi của những người cai trị khi những hành vi đó liên quan đến công lý, sự thiêng liêng của sự sống hoặc hòa bình quốc gia. Ngài viết: “Phải có một mối liên hệ phù hợp và có trật tự nhất định giữa hai quyền lực”, tương tự như linh hồn và thân xác trong con người. Linh hồn không điều khiển từng cử động nhỏ nhất của cơ thể, nhưng cơ thể cũng không ra lệnh cho linh hồn về điều gì là đúng hay là tốt.

Thông điệp Rerum Novarum hay Tân Sự và các thông điệp xã hội khác của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII mở rộng nguyên tắc này vào thực tiễn. Giáo hội không có ý định điều hành chính sách đối ngoại hay soạn thảo chiến lược quân sự; điều đó thuộc về sự khôn ngoan của các chính khách. Nhưng Giáo hội không thể im lặng khi chính sách đi vào lãnh địa đạo đức nghiêm trọng – khi chiến tranh có nguy cơ trở nên không cân xứng, khi lòng thù hận bị thổi bùng lên thay vì kiềm chế, khi kẻ yếu bị chà đạp dưới tham vọng địa chính trị. Bảo Đức Giáo Hoàng “hãy tập trung vào thần học” như thể thần học không có gì để nói về việc đổ máu, việc thực thi công lý hay việc theo đuổi hòa bình đích thực là làm sống lại sai lầm cũ của Gallican hay Erastian: quan niệm rằng Giáo hội là một vấn đề hoàn toàn nội bộ, hữu ích cho việc sùng kính cá nhân nhưng không liên quan khi các vị vua hoặc tổng thống quyết định hành quân.

Khi đà phát triển văn hóa của Công Giáo ngày càng mạnh mẽ, thật khó để thấy điều này là điềm lành cho phong trào MAGA. Nhiều người Công Giáo ủng hộ nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump không phải vì họ nhầm tưởng ông là một vị thánh hoàn hảo, mà vì ông hứa hẹn chống lại sự điên rồ của chủ nghĩa toàn cầu, bảo vệ thai nhi và chống lại sự tan rã văn hóa. Những lời công kích thiếu thiện chí nhằm vào Đức Thánh Cha có nguy cơ làm mất lòng chính những tín hữu vẫn tin rằng Đức tin không phải là một thương hiệu lối sống phải bị lệ thuộc vào thông điệp đảng phái. Những lời công kích của Vance cung cấp vũ khí cho những người Công Giáo cấp tiến, là những người vốn đã coi đạo lý chính thống chỉ là trò hề trong cuộc chiến văn hóa. Những lời công kích ấy khiến phe cánh hữu trông có vẻ phản ứng thụ động và thiếu nghiêm chỉnh đối với chính những vấn đề – sự sống, gia đình, tự do có trật tự dưới sự che chở của Chúa – là những khía cạnh mà lẽ ra họ phải dẫn đầu. Và những lời của Vance xác nhận sự nghi ngờ, vốn đã lan rộng trong những người theo chủ nghĩa truyền thống, rằng đối với một số người trong chính quyền Trump, Công Giáo chỉ là một di sản hữu ích hơn là một thẩm quyền sống động mà ngay cả những người quyền lực cũng phải quỳ gối. MAGA và Giáo hội nên là đồng minh. Nhưng đó không phải là một liên minh bình đẳng.

Lĩnh vực hoạt động của Giáo hội quả thực trước hết và trên hết là về đạo đức và tâm linh. Giáo hội không còn chỉ huy quân đội nữa. Nhưng chính vì mối quan tâm của Giáo hội là linh hồn của thể chế chính trị, nên Giáo hội không thể bị loại bỏ khỏi diễn đàn công cộng bất cứ khi nào tiếng nói của Giáo hội gây bất tiện cho những người có quyền lực. Lời kêu gọi hòa bình của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong cuộc xung đột Iran đầy đau thương này là khôn ngoan, dựa trên Kinh Thánh và cần thiết về mặt mục vụ. Việc đáp lại những lời kêu gọi đó bằng thái độ ương bướng như trẻ con không mang lại lợi ích gì cho chính quyền. Điều đó cho thấy sự thất bại trong việc nắm bắt được sự hiểu biết sâu sắc cổ xưa của Công Giáo rằng quyền lực đích thực – dù là của Đức Giáo Hoàng hay của Tổng thống – được thực thi một cách cao quý nhất khi nó nhận ra giới hạn của mình và tôn trọng luật lệ cao hơn mà từ đó mọi quyền lực chính đáng đều bắt nguồn.

Người Mỹ nên suy ngẫm về điều này. Lòng trung thành với đức tin của tổ tiên vượt lên trên lòng trung thành bầu cử và đòi hỏi sự khiêm nhường để chấp nhận sự sửa sai, ngay cả - và đặc biệt là - khi sự sửa sai đó đến từ Rôma.

---

Source:Catholic Herald

Vance’s misjudged clash with the Pope

3. Đức Thánh Cha có cuộc gặp gỡ với cộng đoàn Công Giáo tại nhà thờ chính tòa Thánh Giuse.

Kính thưa quý vị và anh chị em,

Với sắc chỉ Tametsi Christianarum ngày 13 tháng 8 năm 1970, Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục đã thành lập Giáo phận Bamenda với lãnh thổ tách biệt khỏi Giáo phận Buéa. Vào ngày 18 tháng 3 năm 1982, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị đã nâng giáo phận này lên hàng Tổng giáo phận Bamenda, đồng thời thành lập Giáo phận Kumbo với lãnh thổ tách khỏi Giáo phận Bamenda. Tính đến tháng 11 năm 2013, tổng giáo phận có 35 giáo xứ.

Như chúng tôi đã đưa tin, lúc 10h sáng thứ Năm 16 Tháng Tư, Đức Thánh Cha đã khởi hành từ phi trường quốc tế Yaoundé-Nsimalen để bay đến phi trường Bamenda cách đó 393km. Sau 1h bay, ngài đến nơi.

Lúc 11h, Đức Thánh Cha có cuộc gặp gỡ với cộng đoàn Công Giáo tại nhà thờ chính tòa Thánh Giuse.

Diễn từ của Đức Lêô XIV tại Buổi Gặp Gỡ Vì Hòa Bình Với Cộng Đồng Bamenda, Cameroon, tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse

Anh chị em thân mến,

Tôi rất vui mừng được ở cùng anh chị em trong khu vực đã chịu nhiều đau khổ này. Như những lời chứng của anh chị em vừa chứng minh, kinh nghiệm sống về sự đau khổ của cộng đồng anh chị em chỉ càng củng cố thêm niềm tin của anh chị em rằng Thiên Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta! Trong Thiên Chúa, trong bình an của Người, chúng ta luôn có thể bắt đầu lại!

Đức Tổng Giám Mục đã nhắc đến lời tiên tri rằng: “Đôi chân trên núi của sứ giả loan báo hòa bình đẹp đẽ xiết bao!” (I-sai-a 52:7). Ngài đã chào đón tôi bằng những lời này, và giờ tôi muốn đáp lại: Đôi chân của anh chị em cũng thật đẹp, lấm lem bụi bặm từ mảnh đất nhuốm máu nhưng màu mỡ này, nơi bị đối xử tàn tệ nhưng lại trù phú cây cối và hoa quả. Đôi chân của anh chị em đã đưa anh chị em đến tận đây, và bất chấp những khó khăn và trở ngại, chúng vẫn kiên định trên con đường thiện lành. Mong rằng tất cả chúng ta sẽ tiếp tục trên con đường thiện lành dẫn đến hòa bình. Tôi biết ơn những lời chào đón của anh chị em, bởi vì điều đó là sự thật: Tôi đến đây để rao giảng hòa bình. Nhưng tôi nhận thấy chính anh chị em đang rao giảng hòa bình cho tôi, và cho toàn thế giới. Như một người trong số anh chị em đã nhận xét, cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến các vùng này của Cameroon đã đưa cộng đồng Kitô giáo và Hồi giáo xích lại gần nhau hơn bao giờ hết. Thật vậy, các nhà lãnh đạo tôn giáo của anh chị em đã cùng nhau thành lập Phong trào Hòa bình, thông qua đó họ tìm cách làm trung gian hòa giải giữa các bên đối lập.

Tôi ước điều này sẽ xảy ra ở nhiều nơi khác trên thế giới. Chứng nhân của anh chị em, công việc vì hòa bình của anh chị em có thể là một hình mẫu cho toàn thế giới! Chúa Giêsu đã nói với chúng ta: Phúc cho những người kiến tạo hòa bình! Nhưng khốn thay cho những kẻ lợi dụng tôn giáo và chính danh Chúa để phục vụ lợi ích quân sự, kinh tế hoặc chính trị của mình, kéo điều thánh thiêng vào bóng tối và sự ô uế. Phải, anh chị em thân yêu của tôi, những người đói khát công lý, những người nghèo khó, thương xót, hiền lành và trong sạch tâm hồn, những người đã khóc than – anh chị em là ánh sáng của thế giới! (xem Mt 5:3-14). Bamenda, hôm nay bạn là thành phố trên đồi, rạng rỡ trong mắt mọi người! Thưa anh chị em, anh chị em hãy là muối liên tục làm cho mảnh đất này thêm hương vị. Đừng đánh mất hương vị của mình, ngay cả trong những năm tháng sắp tới! Hãy trân trọng tất cả những khoảnh khắc đã cùng nhau chia sẻ trong những thời khắc đau buồn này. Chúng ta hãy trân trọng ngày hôm nay khi chúng ta cùng nhau làm việc vì hòa bình! Hãy như dầu được đổ lên vết thương của anh chị em mình.

Về phương diện này, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đến tất cả những người, đặc biệt là các nữ tu và giáo dân, những người chăm sóc những người bị tổn thương bởi bạo lực. Đó là một nhiệm vụ khổng lồ mà ngày càng ít người biết đến, và như Sơ Carine đã nhắc nhở chúng ta, nó cũng rất nguy hiểm.

Những kẻ cầm đầu chiến tranh giả vờ không biết rằng chỉ cần một khoảnh khắc để phá hủy, nhưng cả đời người thường không đủ để xây dựng lại. Chúng nhắm mắt làm ngơ trước thực tế rằng hàng tỷ đô la được chi cho việc giết chóc và tàn phá, trong khi các nguồn lực cần thiết cho việc chữa lành, giáo dục và phục hồi lại không hề có. Những kẻ cướp đoạt tài nguyên đất đai của anh chị em thường đầu tư phần lớn lợi nhuận vào vũ khí, do đó duy trì một vòng luẩn quẩn bất ổn và chết chóc không hồi kết thúc. Đó là một thế giới bị đảo lộn, một sự bóc lột công trình sáng tạo của Thiên Chúa mà mọi lương tâm chân chính phải lên án và bác bỏ. Chúng ta phải thực hiện một sự thay đổi hướng đi quyết định — một sự hoán cải thực sự — sẽ dẫn chúng ta đi theo hướng ngược lại, trên một con đường bền vững giàu tình huynh đệ nhân loại. Thế giới đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa, nhưng nó được giữ vững bởi vô số anh chị em hỗ trợ! Họ là con cháu của Abraham, đông đảo như sao trên trời và hạt cát trên bờ biển. Chúng ta hãy nhìn vào mắt nhau: chúng ta là một dân tộc rộng lớn! Hòa bình không phải là điều chúng ta phải tạo ra: đó là điều chúng ta phải đón nhận bằng cách chấp nhận người láng giềng như anh chị em ruột thịt. Chúng ta không chọn anh chị em của mình: chúng ta chỉ đơn giản là phải chấp nhận lẫn nhau! Chúng ta là một gia đình, cùng chung sống trên một mái nhà: hành tinh tuyệt vời này mà các nền văn hóa cổ thời đã gìn giữ qua hàng thiên niên kỷ.

Lời dạy của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Tông huấn Evangelii Gaudium đã hiện lên trong tâm trí tôi khi tôi lắng nghe những lời của anh chị em. Ngài viết: “Sứ mệnh của tôi là ở trong trái tim của mọi người không chỉ là một phần của cuộc sống hay một huy hiệu tôi có thể cởi bỏ; nó không phải là điều gì đó ‘thêm vào’ hay chỉ là một khoảnh khắc khác trong cuộc đời. Thay vào đó, đó là điều tôi không thể nhổ bỏ khỏi bản thể của mình mà không hủy hoại chính mình. Tôi là một sứ mệnh trên trái đất này; đó là lý do tại sao tôi ở đây trên thế giới này” (số 273).

Anh chị em Bamenda thân mến, chính với những tình cảm này mà tôi có mặt ở đây hôm nay giữa anh chị em! Chúng ta hãy cùng nhau phụng sự hòa bình! “Chúng ta phải coi mình như được đóng dấu, thậm chí được khắc ghi, bởi sứ mệnh mang ánh sáng, phước lành, sự sống động này, nâng đỡ, chữa lành và giải phóng. Khắp nơi xung quanh chúng ta, chúng ta bắt đầu thấy những y tá có tâm hồn, những giáo viên có tâm hồn, những chính trị gia có tâm hồn, những người đã chọn sâu thẳm trong lòng để ở bên cạnh người khác và vì người khác” (ibid.). Như vậy, vị tiền nhiệm đáng kính của tôi đã kêu gọi chúng ta cùng nhau bước đi, mỗi người theo ơn gọi của riêng mình, mở rộng ranh giới của cộng đồng, bắt đầu bằng những nỗ lực cụ thể ở cấp địa phương, để yêu thương người lân cận, bất kể họ là ai và ở đâu. Anh chị em là những người chứng kiến cuộc cách mạng thầm lặng này! Như vị Imam đã nói, chúng ta hãy tạ ơn Chúa vì cuộc khủng hoảng này đã không biến thành một cuộc chiến tranh tôn giáo, và rằng tất cả chúng ta vẫn đang cố gắng yêu thương lẫn nhau! Chúng ta hãy tiến về phía trước một cách can đảm, không nản lòng, và trên hết, cùng nhau, luôn luôn cùng nhau!

Chúng ta hãy cùng nhau bước đi, trong tình yêu thương, luôn luôn tìm kiếm hòa bình.

Bên ngoài Nhà thờ, Đức Thánh Cha nói thêm:

Anh chị em thân mến, hôm nay Chúa đã chọn tất cả chúng ta làm những người mang lại hòa bình cho đất nước này! Chúng ta hãy cùng nhau cầu nguyện với Chúa, để hòa bình thực sự ngự trị giữa chúng ta, để khi chúng ta thả những con chim bồ câu trắng này — biểu tượng của hòa bình — thì hòa bình của Chúa sẽ ở cùng tất cả chúng ta, trên mảnh đất này, và giữ gìn sự hiệp nhất của chúng ta trong bình an của Người. Ca ngợi Chúa!

4. Thánh lễ tại phi trường quốc tế Bamenda.

Sau khi nghỉ trưa, sinh hoạt tiếp theo của Đức Thánh Cha là thánh lễ tại phi trường quốc tế Bamenda.

Trong bài giảng thánh lễ, Đức Thánh Cha nói:

Từ Nhà thờ Chính Tòa Thánh Giuse, nơi diễn ra cuộc Gặp Gỡ Vì Hòa Bình, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã trở lại Sân Bay Bamenda để chủ tọa Thánh Lễ tại đây với sự tham dự nhiệt tình và đầy hân hoan của rất nhiều tín hữu. Trong bài giảng, một lần nữa Đức Lêô XIV nói đến cuộc đấu tranh đầy gian khổ và khát vọng xây dựng hòa bình của cộng đồng thiểu số nhiều đau khổ này. Ngài nói:

Anh chị em thân mến trong Chúa Kitô,

Là một người hành hương vì hòa bình và hiệp nhất, tôi rất vui mừng được đến thăm vùng đất của anh chị em và trên hết, được chia sẻ hành trình, những khó khăn và niềm hy vọng của anh chị em.

Những lễ hội long trọng đi kèm với các nghi lễ phụng vụ của anh chị em và niềm vui tuôn chảy từ những lời cầu nguyện mà anh chị em dâng lên là dấu hiệu của sự phó thác tin tưởng của anh chị em cho Thiên Chúa, của niềm hy vọng vững chắc và của việc anh chị em bám chặt, bằng tất cả sức lực của mình, vào tình yêu của Chúa Cha, Đấng đến gần và nhìn với lòng thương xót những đau khổ của con cái Người. Trong Thánh vịnh, chúng ta cùng nhau hát về niềm tin tưởng vào Chúa, điều mà chúng ta được mời gọi phải làm mới hôm nay: “Chúa ở gần những người tan nát cõi lòng, và cứu những người bị vùi giập trong tinh thần” (Tv 34:18).

Thưa anh chị em, có nhiều hoàn cảnh trong cuộc sống làm tan nát trái tim chúng ta và nhấn chìm chúng ta trong đau buồn. Niềm hy vọng của chúng ta về một tương lai hòa bình và hòa giải, trong đó phẩm giá của mỗi con người được tôn trọng và các quyền cơ bản của họ được bảo đảm, liên tục bị thất vọng bởi nhiều vấn đề đang ảnh hưởng đến vùng đất tươi đẹp này. Những vấn đề đó bao gồm nhiều hình thức nghèo đói, mà ngay cả gần đây cũng đã ảnh hưởng đến rất nhiều người giữa cuộc khủng hoảng lương thực đang diễn ra. Có sự tham nhũng về đạo đức, xã hội và chính trị, thể hiện rõ nhất trong việc quản lý của cải, cản trở sự phát triển của các định chế và cơ sở hạ tầng. Chúng ta cũng thấy những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến hệ thống giáo dục và chăm sóc sức khỏe, cũng như tình trạng di cư quy mô lớn sang các nước ngoài, đặc biệt là giới trẻ. Thêm vào những vấn đề nội bộ này, thường được thúc đẩy bởi lòng thù hận và bạo lực, là những thiệt hại gây ra từ bên ngoài, bởi những kẻ, nhân danh lợi nhuận, tiếp tục đặt tay lên lục địa Phi Châu để bóc lột và cướp bóc.

Tất cả những điều này có thể khiến chúng ta cảm thấy bất lực và làm giảm sút lòng tự tin. Tuy nhiên, đây là thời điểm để thay đổi, để chuyển đổi câu chuyện của đất nước này. Thời điểm đã đến, hôm nay chứ không phải ngày mai, ngay bây giờ chứ không phải tương lai, để khôi phục lại bức tranh khảm thống nhất bằng cách kết hợp sự đa dạng và giàu có của đất nước và lục địa. Bằng cách này, chúng ta sẽ có thể tạo ra một xã hội nơi hòa bình và hòa giải ngự trị.

Thật vậy, khi một tình huống cứ giữ nguyên như vậy trong một thời gian, chúng ta có nguy cơ rơi vào trạng thái cam chịu và bất lực, bởi vì chúng ta không mong đợi điều gì mới mẻ. Tuy nhiên, lời Chúa mở ra những khả năng mới và mang lại sự biến đổi và chữa lành. Lời Chúa có khả năng lay động trái tim chúng ta, thách thức dòng chảy thông thường của các sự kiện mà chúng ta dễ dàng có nguy cơ quen thuộc, và biến chúng ta thành những tác nhân tích cực của sự thay đổi. Chúng ta hãy nhớ điều này: Chúa là sự mới mẻ, Chúa tạo ra những điều mới mẻ, Chúa biến chúng ta thành những người can đảm, những người bằng cách đối diện với cái ác, xây dựng nên cái thiện.

Chúng ta thấy điều này trong chứng từ của các Tông đồ, như chúng ta đã nghe trong bài đọc thứ nhất. Trong khi các nhà chức trách của Tòa Công luận thẩm vấn các Tông đồ, quở trách và đe dọa họ vì họ công khai rao giảng về Chúa Kitô, họ đáp lại: “Chúng tôi phải vâng phục Thiên Chúa hơn bất cứ quyền lực nào của loài người. Thiên Chúa của tổ phụ chúng tôi đã làm cho Chúa Giêsu sống lại, Đấng mà các ông đã giết bằng cách treo Người trên cây thập giá” (Công vụ 5:29-30).

Lòng can đảm của các Tông đồ trở thành tiếng nói của lương tâm, một lời tiên tri, một sự tố cáo điều ác, và đây là bước đầu tiên hướng tới sự thay đổi. Thật vậy, vâng phục Thiên Chúa không phải là một hành động phục tùng áp bức chúng ta hay tước đoạt tự do của chúng ta; trái lại, vâng phục Thiên Chúa giải phóng chúng ta, bởi vì điều đó có nghĩa là phó thác cuộc đời chúng ta cho Người và để lời Người soi dẫn cách suy nghĩ và hành động của chúng ta. Vì vậy, như chúng ta đã nghe trong Tin Mừng, thuật lại phần cuối của cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và Nicôđêmô, “người nào thuộc về đất thì nói về những điều thuộc về đất, còn người nào đến từ trời thì ở trên hết thảy” (Ga 3:31). Những người vâng phục Thiên Chúa hơn là con người và lối suy nghĩ trần tục sẽ tìm lại được sự tự do nội tâm, khám phá ra giá trị của điều thiện và không cam chịu điều ác. Họ tìm thấy con đường mới trong cuộc sống và trở thành những người xây dựng hòa bình và tình huynh đệ.

Thưa anh chị em, sự an ủi cho những trái tim tan vỡ và niềm hy vọng về sự thay đổi trong xã hội là điều có thể nếu chúng ta phó thác bản thân cho Thiên Chúa và lời Thiên Chúa. Tuy nhiên, chúng ta phải luôn ghi nhớ lời khuyên của Thánh Phêrô: vâng phục Thiên Chúa, chứ không phải con người. Vâng phục Người, vì chỉ có Người mới là Thiên Chúa. Điều này kêu gọi chúng ta thúc đẩy sự hội nhập văn hóa của Tin Mừng. Nó cũng kêu gọi chúng ta phải cảnh giác, ngay cả đối với các thực hành tôn giáo của chính mình, để không rơi vào bẫy pha trộn đức tin Công Giáo với các tín ngưỡng và truyền thống khác có bản chất bí truyền hoặc ngộ đạo, mà trên thực tế thường phục vụ các mục đích chính trị và kinh tế. Chỉ có Thiên Chúa mới giải phóng chúng ta; chỉ có lời Người mới mở ra con đường tự do; chỉ có Thánh Linh của Người mới biến chúng ta thành những con người mới có khả năng thay đổi đất nước này.

Tôi luôn cầu nguyện cùng anh chị em và đặc biệt chúc phúc cho Giáo hội quy tụ tại đây: nhiều linh mục, nhà truyền giáo, tu sĩ và giáo dân, tất cả đều đang nỗ lực trở thành nguồn an ủi và hy vọng. Tôi khuyến khích anh chị em tiếp tục con đường này và phó thác anh chị em cho sự cầu bầu của Đức Mẹ Maria Chí Thánh, Nữ Vương các Tông đồ và Mẹ của Giáo hội.