ĐÊM NGÀI KHÔNG NGỦ

“Đó là đêm Đức Chúa canh thức để đưa họ ra khỏi đất Ai Cập!”.

“Này là đêm xiềng xích bị bẻ tung!” - Exsultet.

Kính thưa Anh Chị em,

Đêm nay không chỉ là một đêm tưởng niệm, nhưng là một đêm đang tiếp diễn. Đây là đêm xiềng xích tử thần bị bẻ tung. Và Thiên Chúa vẫn hành động: từ đêm tạo dựng đến đêm Abraham; từ đêm Xuất Hành đến đêm nghĩa địa… khi mọi sự tưởng như kết thúc, thì chính lúc ấy, Ngài khởi sự. Chỉ khi hồi tưởng, chúng ta mới nhận ra: đó là những ‘đêm Ngài không ngủ’.

Trong Thánh Kinh, đêm không chỉ là thời gian, nhưng còn là không gian, nơi Thiên Chúa ưa chọn để hành động. Từ buổi đầu, khi “bóng tối bao trùm vực thẳm”, Ngài không xua đêm; nhưng từ đêm, Ngài tạo ánh sáng. Với Abraham - được hứa giữa đêm - người đếm các vì sao; nhưng đêm cũng trở thành một “tentatio” - thử thách - nơi lời hứa và dao sát tế con cùng xuất hiện. Trong đêm Xuất Hành, khi “bên này không thấy bên kia”, Ngài không chọn lúc thấy rõ, nhưng lúc mù mịt; và chính ở đó, lối đi được mở ra. Và nơi đêm mồ, khi mọi sự tắt lịm, Ngài khởi sự một điều mới. Thiên Chúa không vội hành động theo cách chúng ta chờ. “Nếu Thiên Chúa xem ra chậm đáp lời, là vì Ngài đang chuẩn bị một ân ban tốt hơn!” - Augustinô.

Nếu đêm là nơi Thiên Chúa hành động, thì đêm ấy đạt tới đỉnh trong biến cố phục sinh. Tin Mừng không kể lại khoảnh khắc Đức Kitô sống lại; mọi sự xảy ra trong thinh lặng. Các phụ nữ đến khi trời còn tối, chỉ thấy tảng đá đã lăn ra - ngôi mộ trống. Phục sinh không phải là điều được thấy, nhưng là điều được nhận ra. Chính trong khoảng không ấy, đức tin được khai sinh. Có những lúc trong đời, đứng trước những đêm mộ trống như thế - và chỉ khi ở lại, chúng ta mới nhận ra: Thiên Chúa vẫn hành động - đó là những ‘đêm Ngài không ngủ’.

Phục sinh không phải là một hành động bên ngoài, nhưng là một “anastasis” - đứng dậy từ bên trong; không ai thấy, vì đó không phải là một biến cố để quan sát, nhưng là một chuyển động quyết định của sự sống. Cái chết không bị phá vỡ từ bên ngoài, nhưng bị xuyên thủng từ bên trong. Và nếu không có một sự trỗi dậy như thế, thì Phục Sinh nào còn ý nghĩa gì! “Thiên Chúa đang hoạt động trong mọi hoàn cảnh, ngay cả những hoàn cảnh tăm tối nhất!” - Phanxicô.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ sống lại, nhưng đứng dậy từ trong cái chết; Ngài không được kéo ra, nhưng tự trỗi dậy như sự sống không thể bị giữ lại. Và nếu Ngài đã phục sinh như thế, thì Ngài cũng chạm đến chúng ta theo cách ấy: không từ bên ngoài, nhưng từ nơi sâu nhất, nơi chúng ta tưởng đã khép lại; và chính ở đó, không phải tự sức mình, nhưng bởi quyền năng Thiên Chúa, chúng ta được trỗi dậy. Vì thế, điều Ngài làm trong đêm mồ, Ngài vẫn đang làm trong chính chúng ta; giữa bao biến cố, vẫn có những đêm Ngài không ngủ. “Trong đêm tối, Thiên Chúa âm thầm dạy dỗ linh hồn!” - Gioan Thánh Giá.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi mọi sự tối sầm, cho con biết ở lại; khi lạc mất phương hướng, cho con tin lối Ngài đang mở; và trong đêm tối nhất, cho con nhận ra: Chúa không ngủ!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

LỄ ĐÊM VỌNG PHỤC SINH – CANH THỨC VƯỢT QUA
BÀI ĐỌC 1 Bài trích sách Sáng thế. St 1:1-2:2
BÀI ĐỌC 3* Bài trích sách Xuất hành. Xh 14:15-15:1a
BÀI ĐỌC 7 Ed 36:16-17a,18-28

THÁNH THƯ Rm 6:3-11
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô- ma.
Thưa anh em, anh em không biết rằng: khi chúng ta được dìm vào nước thanh tẩy, để thuộc về Đức Ki-tô Giê-su, là chúng ta được dìm vào trong cái chết của Người sao? Vì được dìm vào trong cái chết của Người, chúng ta đã cùng được mai táng với Người. Bởi thế, cũng như Người đã được sống lại từ cõi chết nhờ quyền năng vinh hiển của Chúa Cha, thì chúng ta cũng được sống một đời sống mới.
Thật vậy, vì chúng ta đã nên một với Đức Ki-tô nhờ được chết như Người đã chết, thì chúng ta cũng sẽ nên một với Người, nhờ được sống lại như Người đã sống lại. Chúng ta biết rằng: con người cũ nơi chúng ta đã bị đóng đinh vào thập giá với Đức Ki-tô, như vậy, con người do tội lỗi thống trị đã bị huỷ diệt, để chúng ta không còn làm nô lệ cho tội lỗi nữa. Quả thế, ai đã chết, thì thoát khỏi quyền của tội lỗi.
Nếu chúng ta đã cùng chết với Đức Ki-tô, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người: đó là niềm tin của chúng ta. Thật vậy, chúng ta biết rằng: một khi Đức Ki-tô đã sống lại từ cõi chết, thì không bao giờ Người chết nữa, cái chết chẳng còn quyền chi đối với Người. Người đã chết, là chết đối với tội lỗi, và một lần là đủ. Nay Người sống, là sống cho Thiên Chúa. Anh em cũng vậy, hãy coi mình như đã chết đối với tội lỗi, nhưng nay lại sống cho Thiên Chúa, trong Đức Ki-tô Giê-su.
Đó là Lời Chúa.

TIN MỪNG Mt 28:1-10
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Chiều ngày sa-bát, khi ngày thứ nhất trong tuần vừa ló rạng, bà Ma-ri-a Mác-đa-la và một bà khác cũng tên là Mari-a, đi viếng mộ. Thình lình, đất rung chuyển dữ dội: thiên thần Chúa từ trời xuống, đến lăn tảng đá ra, rồi ngồi lên trên; diện mạo người như ánh chớp, và y phục trắng như tuyết. Thấy người, lính canh khiếp sợ, run rẩy chết ngất đi. Thiên thần lên tiếng bảo các phụ nữ: “Này các bà, các bà đừng sợ! Tôi biết các bà tìm Đức Giê-su, Đấng bị đóng đinh. Người không có ở đây, vì Người đã trỗi dậy như Người đã nói. Các bà đến mà xem chỗ Người đã nằm, rồi mau về nói với môn đệ Người như thế này: Người đã trỗi dậy từ cõi chết, và Người đi Ga-li-lê trước các ông. Ở đó, các ông sẽ được thấy Người. Đấy, tôi xin nói cho các bà hay.”
Các bà vội vã rời khỏi mộ, tuy sợ hãi nhưng cũng rất đỗi vui mừng, chạy về báo tin cho môn đệ Đức Giê-su hay.
Bỗng Đức Giê-su đón gặp các bà và nói: “Chào chị em!” Các bà tiến lại gần Người, ôm lấy chân, và bái lạy Người. Bấy giờ, Đức Giê-su nói với các bà: “Chị em đừng sợ! Về báo cho anh em của Thầy để họ đến Ga-li-lê. Họ sẽ được thấy Thầy ở đó.

 

1. Israel tạm ngừng các cuộc không kích trong khi Mỹ đang tìm kiếm thành viên phi hành đoàn máy bay bị bắn rơi.

Israel đã tạm ngừng các cuộc không kích vào Iran trong bối cảnh Mỹ đang tiến hành nỗ lực tìm kiếm và cấp cứu sau khi một máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi hôm thứ Sáu. Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư.

Ông cho biết các cuộc không kích đã bị tạm dừng ở những khu vực “quan trọng” đối với nỗ lực cấp cứu.

Máy bay chiến đấu F-15E là loại máy bay có phi hành đoàn hai người. Các quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng một thành viên phi hành đoàn đã được lực lượng Mỹ giải cứu.

Truyền thông Iran đưa tin quân đội Mỹ đang tìm kiếm phi công máy bay chiến đấu Mỹ sau vụ bắn hạ máy bay này.

Có những thông tin chưa được xác nhận về một chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu của Mỹ trên không phận Iran hôm thứ Sáu sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố đã bắn rơi một máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ ở giữa nước này.

Hãng tin Axios đưa tin rằng một “nguồn tin thân cận với vụ việc” đã xác nhận việc máy bay bị bắn rơi và cuộc tìm kiếm phi hành đoàn gồm hai người trên chiếc máy bay vẫn đang tiếp diễn.

Có những thông tin trái ngược nhau về việc liệu đó là máy bay F-35 hay F-15 bị Iran bắn trúng.

Ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội, được các hãng thông tấn nhà nước Iran chia sẻ, cho thấy ít nhất một máy bay C-130 của Mỹ và một trực thăng tấn công Apache đã được phát hiện bay thấp trên khu vực trung tâm và tây nam Iran trong một nỗ lực được mô tả là nhằm tìm kiếm và cấp cứu một phi công người Mỹ đã nhảy dù sau khi bị trúng đạn.

Mỹ đã mất ít nhất 16 máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper trên không phận Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu, và ba máy bay chiến đấu F-15 của Mỹ đã bị bắn rơi trên bầu trời Kuwait trong một “sự việc bắn nhầm” vào đầu cuộc xung đột, nhưng không có thương vong.

Nếu được quân đội Mỹ xác nhận, vụ bắn hạ máy bay mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC tuyên bố hôm thứ Sáu sẽ là vụ bắn hạ máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bởi hỏa lực địch trong suốt cuộc chiến, và nó sẽ diễn ra sau những tuyên bố liên tục của Tổng thống Trump, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và các chỉ huy quân sự rằng Iran đã bị tước đoạt phần lớn khả năng tấn công và phòng không trong suốt cuộc chiến.

“Hiện tại, bước sang tuần thứ 5 của chiến dịch, theo đánh giá hoạt động của tôi, chúng ta đang đạt được những tiến bộ không thể phủ nhận. Chúng ta không thấy hải quân của họ di chuyển. Chúng ta không thấy máy bay của họ bay, và hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn của họ phần lớn đã bị phá hủy “, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, cho biết hôm thứ Năm.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết có một phần thưởng được treo cho bất cứ ai có thể “bắt sống phi công hoặc các phi công địch và giao nộp cho cảnh sát.”

Hãng thông tấn AP cho biết chương trình truyền hình này có kèm theo một thông điệp bằng văn bản kêu gọi người xem bắn vào bất kỳ máy bay Mỹ nào bay trên không.

[Newsweek: Israel suspends airstrikes amid search for downed U.S. jet crew member]

2. “Tiếp theo là cầu, rồi đến nhà máy điện!” Tổng thống Trump đe dọa cơ sở hạ tầng dân sự của Iran.

Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa mới đối với Iran, cảnh báo rằng quân đội Mỹ sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm cầu và nhà máy điện.

“Quân đội của chúng ta, vĩ đại và hùng mạnh nhất (vượt xa mọi nơi!) trên thế giới, thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn sót lại ở Iran,” Tổng thống Trump nói trên Truth Social. “Tiếp theo là cầu, rồi đến các nhà máy điện! Lãnh đạo chế độ mới biết phải làm gì, và phải làm NHANH CHÓNG!”

Theo POLITICO, Ngũ Giác Đài đang cạn kiệt các mục tiêu chiến lược quan trọng để tấn công ở Iran, ngay cả khi Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục oanh tạc Tehran trong vòng ba tuần.

Trước đó vào thứ Năm, Tổng thống Trump đã đăng một video về một cây cầu bị phá hủy trong một cuộc không kích, kèm theo chú thích: “Cây cầu lớn nhất ở Iran sụp đổ, sẽ không bao giờ được sử dụng nữa - Sẽ còn nhiều điều thú vị hơn nữa!”

Trong suốt năm tuần chiến tranh giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, Tổng thống Trump đã đe dọa tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm các nhà máy điện và các cơ sở khử muối, nhằm mục đích phá vỡ chế độ Iran. Công ước Geneva năm 1949 cấm tấn công các mục tiêu và cơ sở hạ tầng được coi là “không thể thiếu đối với sự sống còn của dân thường”.

Bất chấp các cuộc oanh tạc dữ dội, Tehran vẫn đang chống lại áp lực từ Mỹ và Israel, và đang sử dụng ảnh hưởng của mình để về cơ bản đóng cửa eo biển Hormuz - một tuyến đường thủy quan trọng - nhằm đẩy giá năng lượng lên cao cho các quốc gia trên thế giới.

Iran cũng đã tấn công các cơ sở dầu khí trên khắp vùng Vịnh, góp phần làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News cảnh báo rằng tội ác chiến tranh không còn là điều đáng xấu hổ nữa; và điều đó hẳn phải khiến bạn khiếp sợ.

Trong nhiều thập niên, các nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh thường viện cớ không biết hoặc khăng khăng đó là một sai lầm và họ vô tội.

Điều đã thay đổi ở Trung Đông là thái độ coi thường trắng trợn mà chúng ta đã chứng kiến từ phía Mỹ, Israel và Iran, khi họ bác bỏ, chế giễu hoặc coi thường luật pháp quốc tế bảo vệ thường dân.

Nếu cộng đồng quốc tế không khẩn trương tái khẳng định sự ủng hộ đối với những chuẩn mực đó, họ có thể đang chấp thuận cho sự phá hủy chúng.

[Newsweek: ‘Bridges next, then Electric Power Plants!’ Trump threatens Iran’s civilian infrastructure]

3. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố máy bay chiến đấu Su-30 của Nga bị rơi ở Crimea trong một chuyến bay huấn luyện.

Hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư, Bộ Quốc phòng Nga cho biết một máy bay chiến đấu Su-30 đã bị rơi ở Crimea bị Nga tạm chiếm trong một chuyến bay huấn luyện.

Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 11 giờ sáng giờ Mạc Tư Khoa hôm Thứ Sáu, 03 Tháng Tư. Bộ này khẳng định máy bay không chở vũ khí.

Phi hành đoàn đã nhảy dù thoát hiểm và được đội tìm kiếm cứu nạn giải cứu. Bộ này cho biết tính mạng của các phi công không gặp nguy hiểm.

Su-30 là biến thể đa năng hai chỗ ngồi với tầm bay xa hơn và hệ thống điện tử hàng không được nâng cấp cho các nhiệm vụ không đối không và không đối đất.

Nga sử dụng các máy bay chiến đấu này trên không phận Ukraine chủ yếu để tuần tra, đánh chặn máy bay Ukraine và hỗ trợ các cuộc tấn công gây chết người.

[Kyiv Independent: Russian Su-30 fighter jet crashes in occupied Crimea during training flight, Kremlin Defense Ministry claims]

4. Tổng thống Trump gợi ý việc chiếm đoạt dầu mỏ của Iran sau khi tuyên bố eo biển Hormuz không phải là vấn đề của Mỹ.

Tổng thống Trump hôm thứ Sáu đã gợi ý rằng Hoa Kỳ có thể thu lợi từ việc buộc phải mở cửa eo biển Hormuz, làm suy yếu lập luận gần đây của chính ông rằng việc bảo đảm tuyến đường vận chuyển quan trọng này nên là trách nhiệm của bên khác.

Trong một bài đăng trên Truth Social sáng thứ Sáu, ông viết:

“Chỉ cần thêm chút thời gian nữa thôi, chúng ta hoàn toàn có thể MỞ EO BIỂN HORMUL, LẤY DẦU MỎ VÀ KIẾM ĐƯỢC MỘT KHOẢN TIỀN KHỔNG LỒ. ĐÓ SẼ LÀ MỘT 'CÚ PHÓNG' CHO CẢ THẾ GIỚI???”

Bình luận này được đưa ra khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bước sang tuần thứ năm và thị trường năng lượng vẫn đang chao đảo do Iran đóng cửa hoặc kiểm soát hiệu quả tuyến đường thủy hẹp này, nơi thường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với những tuyên bố ông đưa ra trong những ngày gần đây, trong đó ông đổ lỗi cho các đồng minh của Mỹ vì đã không can thiệp. Đầu tuần này, ông lập luận rằng các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ vùng Vịnh nên “tự bảo vệ nó”, nói rằng Hoa Kỳ không nên gánh vác gánh nặng bảo vệ eo biển.

Bài đăng hôm thứ Sáu thay vào đó hướng tới hành động trực tiếp của Mỹ và lặp lại mối quan tâm rộng hơn của Tổng thống Trump trong việc tịch thu các nguồn dầu mỏ của Iran.

[Newsweek: Trump suggests taking Iran’s oil after saying Hormuz isn’t US problem]

5. Đại diện của Ukraine tại NATO cho rằng đã đến lúc phải tái tạo liên minh này.

Trong khi NATO đang lung lay, Ukraine đang dõi theo với sự kinh ngạc - và một chút hy vọng.

Tuần này, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông đang nghiêm chỉnh xem xét việc rút nước Mỹ khỏi liên minh. Tuyên bố này đã khiến các thành viên NATO như Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk lo ngại, ông cho rằng kịch bản này “trông giống như kế hoạch trong mơ của Putin”.

Tuy nhiên, Alyona Getmanchuk, Đại sứ Ukraine tại NATO, đã phản ứng với tin tức này với sự lạc quan đáng ngạc nhiên, nói với POLITICO rằng tình hình bất ổn hiện tại có thể dẫn đến sự hồi sinh của liên minh.

“Thay vì nói về sự sụp đổ của NATO, tôi muốn nói về sự tái tạo lại liên minh này”, bà nói hôm thứ Sáu.

Getmanchuk lập luận rằng, “nghịch lý thay,” tình trạng hỗn loạn này có thể mở ra nhiều cơ hội hơn cho việc Ukraine hội nhập vào liên minh, một kết quả mà bà cho rằng sẽ giúp NATO trở nên “hiệu quả hơn, mạnh mẽ hơn, sáng tạo hơn và có khả năng chống lại mối đe dọa từ Nga.”

Nhà lãnh đạo phái đoàn Ukraine đã phản bác lại nhận định của Tổng thống Trump về liên minh NATO như một “con hổ giấy” không đủ sức đe dọa Putin. Bà chỉ ra rằng mặc dù Điện Cẩm Linh đã dành hàng thập niên để cố gắng làm suy yếu NATO, nhưng họ chưa bao giờ dám tấn công trực tiếp bất kỳ quốc gia thành viên nào.

Và bà ấy nói rằng Điều 5 của Hiệp ước NATO — cam kết liên minh sẽ bảo vệ bất kỳ quốc gia thành viên nào nếu họ bị tấn công — vẫn là một “hình mẫu” về bảo đảm an ninh theo cách mà điều khoản phòng thủ chung của Liên Hiệp Âu Châu không thể làm được.

Ukraine từ lâu đã mong muốn gia nhập NATO để được hưởng lợi từ sự hỗ trợ phòng thủ đó, và tham vọng này càng được củng cố sau cuộc xâm lược lãnh thổ của Nga. Nhưng Tổng thống Trump kiên quyết phản đối việc Kyiv gia nhập, và năm ngoái, Tổng thư ký NATO, Mark Rutte, cho biết nước này không thể gia nhập nếu không có sự ủng hộ của tất cả các thành viên hiện tại.

Bà Getmanchuk cho biết, do việc gia nhập NATO hiện “không thể thực hiện được về mặt chính trị”, Kyiv đang nỗ lực hướng tới “một thỏa thuận tương tự như Điều 5”, mà bà ví như một sự bảo đảm chủ quyền của Ukraine.

Mong muốn gia nhập NATO không làm Ukraine mù quáng trước những rạn nứt đáng kể trong liên minh này.

Đại sứ thừa nhận rằng niềm tin của đất nước đã bị lung lay, một phần là do “hành vi của NATO trong những năm đầu chiến tranh, khi họ cố tình tìm cách tách mình khỏi tất cả các quá trình quan trọng liên quan đến việc cung cấp cho Ukraine sự hỗ trợ cần thiết nhất - vũ khí sát thương.”

Sau khi Tổng thống Trump tái đắc cử và Washington quyết định giảm bớt sự hỗ trợ cho Kyiv, NATO đã đóng vai trò tích cực hơn trong việc bảo vệ đất nước này, và hiện nay liên minh này điều phối hơn 80% tổng viện trợ quân sự cho Ukraine.

Mặc dù đa số người Ukraine vẫn mong muốn đất nước mình gia nhập NATO, nhưng sự ủng hộ đối với liên minh này đã giảm dần kể từ năm 2022, thời điểm kỷ lục 89% công dân bày tỏ sự ủng hộ việc gia nhập. Trong những năm qua, áp lực chiến tranh đã giúp Ukraine tích lũy kinh nghiệm phòng thủ và phát triển các hệ thống vũ khí hiệu quả của riêng mình.

Getmanchuk cho biết Kyiv hiện đang ở vị thế có thể trở thành đối tác mang lại lợi ích cho liên minh để đổi lấy viện trợ.

“Ngay cả khi không phải là thành viên NATO, chúng tôi là quốc gia duy nhất trên thực tế đã và đang thực hiện Khái niệm Chiến lược của Liên minh”, bà nói, đề cập đến tài liệu nêu rõ các mục tiêu chính và chỉ đích danh các đối thủ mà hành vi gây hấn của họ cần phải bị ngăn chặn.

Bà cho biết Ukraine là đối tác chủ chốt của liên minh trong việc “đối phó với mối đe dọa trực tiếp và nghiêm trọng nhất, được xác định là Nga”.

[Politico: It’s time to reinvent NATO, says Ukraine’s envoy to the alliance]

6. Thượng Nghị Sĩ Murphy nói “chúng ta đang thua trong cuộc chiến này” sau bài phát biểu của Tổng thống Trump.

Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy, một đảng viên Dân chủ đến từ Connecticut, cho biết trong một tuyên bố rằng bài phát biểu của tổng thống tối thứ Tư “dựa trên một thực tế chỉ tồn tại trong tâm trí của Ông Donald Trump.”

“Chúng ta đang thua trong cuộc chiến này,” Murphy nói. “Chúng ta không thể phá hủy tất cả hỏa tiễn hay máy bay điều khiển từ xa của họ, cũng như chương trình hạt nhân của họ. Iran đang thể hiện sức mạnh lớn hơn trong khu vực so với trước chiến tranh, đặc biệt nếu giờ đây họ kiểm soát vĩnh viễn eo biển Hormuz. Chúng ta đang chi hàng tỷ đô la vô ích và mất đi sinh mạng của người Mỹ trong một cuộc chiến đang gây bất ổn cho thế giới và khiến chúng ta trông thật bất lực.”

Murphy nhấn mạnh rằng giá dầu tiếp tục tăng mạnh do lo ngại về một cuộc chiến tranh kéo dài với Iran.

Theo một báo cáo từ BMI, một đơn vị của Fitch Solutions, “một cuộc xung đột kéo dài hơn sẽ làm tăng mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng vật chất, kéo dài sự gián đoạn qua eo biển Hormuz và sẽ dẫn đến một thời kỳ phục hồi hậu chiến dài hơn, với những tác động về giá cả kéo dài đến cuối năm.”

Mỹ chỉ phụ thuộc vào vùng Vịnh Ba Tư trong việc cung cấp một phần nhỏ lượng dầu nhập khẩu, nhưng dầu mỏ là một mặt hàng có tính chất quyết định đối với giá cả trên thị trường toàn cầu.

[CBSNews: Sen. Murphy says “we are losing this war” following Trump address]

7. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga chịu tổn thất kỷ lục trong tháng 3.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã chịu tổn thất hàng tháng cao nhất kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, với hơn 35.000 người thiệt mạng hoặc bị thương ở Ukraine trong tháng 3. Ông cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư

Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên báo chí tại Kyiv: “Thiệt hại của Nga trong tháng 3 này đã đạt mức cao nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Ông nói thêm: “Chỉ riêng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của chúng ta đã khiến 33.988 binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương nặng, trong khi pháo binh và các cuộc tấn công khác đã tiêu diệt thêm 1.363 binh lính Nga xâm lược.”

“Điều đó có nghĩa là hơn 35.000 người Nga thiệt mạng chỉ trong một tháng — và đây rõ ràng là những tổn thất đã được xác minh.”

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh lực lượng Nga đang tăng cường tấn công trên mặt trận phía đông nam khi mùa xuân đến, vì thời tiết ấm áp hơn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động chiến đấu tích cực.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine có bằng chứng video về từng trường hợp thương vong trong số hơn 35.000 binh sĩ Nga được báo cáo là thiệt mạng hoặc bị thương.

“Chúng tôi có những báo cáo rõ ràng và đã được xác minh trên mọi mặt trận và trên tất cả các loại thương vong. Chúng tôi sẵn sàng cung cấp dữ liệu liên quan cho các đối tác của mình”, Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.

Tổng thống cũng nhấn mạnh đến các đơn vị đặc biệt “hiệu quả” trong chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa, bao gồm Trung tâm Tác chiến Đặc biệt “A” thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, đơn vị “Chim Madyar”, đơn vị đặc nhiệm biên phòng “Phượng Hoàng”, Nhóm Lazar và Lữ đoàn Tấn công Dù độc lập số 95.

Trả lời báo chí, Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết, theo tình báo Anh, tình hình chiến trường hiện nay thuận lợi nhất cho Ukraine trong 10 tháng qua.

[Kyiv Independent: Russia suffers record losses in March, Zelensky says]

8. Iran lên kế hoạch phân loại lại các quốc gia trong bối cảnh căng thẳng eo biển Hormuz với các nước GCC.

Iran dự định phân loại các quốc gia thành thù địch, trung lập hoặc thân thiện. Các quốc gia thù địch sẽ không được phép đi qua eo biển Hormuz. Các quốc gia trung lập sẽ phải trả phí. Điều này thể hiện sự thay đổi về quy chế. Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết như trên sáng Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, 400 triệu thùng dầu đã bị loại khỏi thị trường quốc tế. Ngay trước chiến tranh, gần 20% dầu thô và 20% khí tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG đi qua eo biển Hormuz. Hiện nay, con số này đã giảm xuống còn 5% so với mức bình thường.

Khu vực Vịnh Ba Tư sở hữu 33% trữ lượng dầu mỏ toàn cầu và 21% trữ lượng khí đốt tự nhiên toàn cầu. Ý định của Iran nhằm thay đổi hiện trạng của eo biển Hormuz sẽ là một đòn giáng mạnh vào các nước GCC. Do đó, các nước GCC đã tuyên bố rõ ràng rằng điều này là không thể chấp nhận được. Eo biển Hormuz được bảo đảm bởi các công ước quốc tế, và họ sẽ không cho phép thay đổi hiện trạng của những điểm nghẽn chiến lược quan trọng này, vì điều đó có nghĩa là Iran sẽ tính phí các nước GCC nếu giành được quyền kiểm soát.

IRIB cũng cho biết Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 48 giờ của Mỹ. Đề xuất này được đưa ra vào thứ Tư thông qua một quốc gia khác chưa được nêu tên.

[Politico: Iran plans new classification of countries amid Strait of Hormuz tensions with GCC nations]

9. Hơn 400 máy bay điều khiển từ xa của Nga được phát hiện trong không phận Ukraine trong cuộc tấn công quy mô lớn, ít nhất 4 người thiệt mạng và hơn 30 người bị thương.

Theo dữ liệu sơ bộ, lực lượng phòng không đã đánh chặn 26 hỏa tiễn và 515 máy bay điều khiển từ xa. Mười một hỏa tiễn và 27 máy bay điều khiển từ xa đã vượt qua hệ thống phòng không và tấn công 20 địa điểm. Ngoài ra, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa được tìm thấy tại 22 địa điểm khác nhau. Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư.

Theo Cơ quan Quân sự tỉnh Kyiv, ít nhất một người thiệt mạng và tám người khác, trong đó có một trẻ em, bị thương trong vụ tấn công sáng nay tại tỉnh Kyiv.

Cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho nhà cửa, các tòa nhà chung cư cao tầng, phương tiện giao thông, các tòa nhà hành chính và các cơ sở hạ tầng dân sự khác trên khắp ba quận thuộc tỉnh này. Cuộc tấn công của Nga cũng nhắm vào một phòng khám thú y, khiến khoảng 20 con vật thiệt mạng.

Trong ngày, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công vào quận Shevchenkivskyi thuộc thành phố Kharkiv, làm ít nhất bảy người bị thương, trong đó ba người đang trong tình trạng nguy kịch, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết.

Theo thống đốc, một người đàn ông và một người phụ nữ đã tử vong tại bệnh viện sau khi bị thương trong các vụ tấn công của Nga vào Kharkiv ngày 3 tháng 4.

Theo Cơ quan Cấp cứu Khẩn cấp Ukraine, vào khoảng từ 10:00 đến 11:00 sáng giờ địa phương, Nga đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhằm vào tỉnh Zhytomyr, khiến một phụ nữ 70 tuổi thiệt mạng và ít nhất 10 người khác bị thương.

[Kyiv Independent: Over 400 Russian drones detected in Ukraine's airspace during mass attack, at least 4 killed, over 30 injured]

10. Bahrain mạnh tay trấn áp bất đồng chính kiến khi chiến tranh với Iran làm bùng phát lại tình trạng bất ổn giữa người Sunni và Shiite trong vương quốc.

Tháng trước, khi vương quốc đảo này bị Iran tấn công bằng hỏa tiễn, một người đàn ông bị bắt giữ ở Bahrain đã biến mất nhiều ngày, cho đến khi gia đình ông được gọi đến nhận thi thể từ một bệnh viện quân sự.

Người thân cho biết Mohamed al-Mousawi, một người Hồi giáo dòng Shiite từng bị giam giữ trước đó, đang tiết kiệm tiền để bắt đầu kinh doanh. Thi thể của ông được tìm thấy với nhiều vết chém và bầm tím, kể cả ở lòng bàn chân.

Cái chết của ông đã trở thành điểm nóng ở quốc gia do người Sunni cai trị, mà đa số lại là người Hồi Giáo Shiite. Bahrain đang nằm trên tiền tuyến của cuộc chiến, nơi các nhà phê bình cho rằng chính quyền đã khôi phục lại các chiến thuật từng được sử dụng để đàn áp các cuộc biểu tình Mùa xuân Ả Rập năm 2011.

Bahrain, một chế độ quân chủ nơi đặt căn cứ Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, đã bắt giữ hàng chục người trong suốt cuộc chiến vì tội quay phim các cuộc không kích và biểu tình, bày tỏ sự ủng hộ Iran, và bị nghi ngờ làm gián điệp cho nước này.

“Họ muốn bảo đảm không ai thách thức câu chuyện do nhà nước kể và bịt miệng bất kỳ tiếng nói nào không kể câu chuyện về cuộc chiến theo cách họ muốn”, Sayed Ahmed Alwadaei thuộc Viện Nhân quyền và Dân chủ Bahrain có trụ sở tại Luân Đôn cho biết.

Bộ Nội vụ Bahrain cho biết ông al-Mousawi bị bắt vì nghi ngờ làm gián điệp cho Iran, những cáo buộc mà gia đình ông phủ nhận, và rằng những hình ảnh về vết thương của ông là “không chính xác và gây hiểu nhầm”. Chính phủ Bahrain tuyên bố trong một thông cáo rằng nước này đang bảo vệ an ninh quốc gia. Họ phủ nhận mọi sự phân biệt phe phái, nói rằng chính quyền đã hành động hợp pháp và các cơ quan độc lập đang điều tra các cáo buộc lạm dụng.

Al-Mousawi đã thụ án khoảng 11 năm trong tổng số 21 năm tù giam với các tội danh bao gồm đốt phá và thuộc một tổ chức khủng bố trước khi được trả tự do vào năm 2024 như một phần của lệnh ân xá hoàng gia.

Một người thân và một người bạn thân của gia đình, người đã nói chuyện với AP với điều kiện giấu tên vì sợ bị trả thù, cho biết ông al-Mousawi mất tích vào ngày 19 tháng 3 sau khi tham dự buổi cầu nguyện với hai người bạn, những người này cũng mất tích từ đó đến nay. Các nhóm nhân quyền từ lâu đã cáo buộc Bahrain cưỡng bức mất tích.

Ngày 27 tháng 3, gia đình ông nhận được cuộc gọi đến nhận thi thể. Người thân của ông, người đã nhìn thấy thi thể tại nhà xác, cho biết ông al-Mousawi dường như đã bị đánh bằng dây cáp. Người này nói rằng có những vết bỏng do điện giật, bao gồm cả phía sau đầu gối, và những vết bỏng do thuốc lá ở những nơi khác trên cơ thể.

Hãng tin AP đã xem xét riêng các hình ảnh về thi thể của al-Mousawi, trên đó có những vết thương được mô tả bởi tổng cộng năm nhân chứng đã tận mắt chứng kiến. Tất cả đều yêu cầu giấu tên vì sợ bị trả thù.

Bộ Nội vụ Bahrain cho biết ông al-Mousawi đã bị Cơ quan An ninh Quốc gia giam giữ. Là một phần của các cuộc cải cách sau các cuộc biểu tình năm 2011, cơ quan tình báo nội địa đã bị tước bỏ quyền bắt giữ vì các cáo buộc lạm dụng. Nhưng quyền này đã được khôi phục vào năm 2017 khi Bahrain đẩy mạnh chiến dịch đàn áp bất đồng chính kiến kéo dài nhiều năm.

Bộ Nội vụ cho biết những hình ảnh về “vết thương của người quá cố là không chính xác và gây hiểu nhầm, và đã được cố tình phát tán để đánh lừa dư luận”, nhưng không nêu rõ thêm chi tiết.

Giấy chứng tử từ bệnh viện quân đội ghi rằng ông qua đời vì nhồi máu cơ tim. Gia đình ông cho biết người đàn ông 32 tuổi này không có tiền sử bệnh lý nào.

Ahmed Banasr, một chuyên gia pháp y thuộc tổ chức Bác sĩ vì Nhân quyền có trụ sở tại New York, cho biết các vết thương trong hình ảnh phù hợp với chấn thương do vật tày gây ra. Các vết thương ở lòng bàn chân giúp loại trừ các giả thuyết khác, chẳng hạn như đánh nhau hoặc ngã.

Ông nói: “Những phát hiện này hoàn toàn phù hợp với cáo buộc tra tấn.”

Chiến tranh làm trầm trọng thêm những bất bình lâu năm.

Al-Mousawi nằm trong số hàng chục người Hồi giáo Shiite Bahrain bị bắt trong một chiến dịch trấn áp mà giới phê bình cho rằng đã leo thang kể từ khi Israel và Mỹ phát động chiến tranh chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2.

Các nhóm nhân quyền coi các vụ bắt giữ và cái chết của al-Mousawi là một giai đoạn mới trong chiến dịch đàn áp kéo dài của Bahrain, đạt đỉnh điểm vào năm 2011 khi các cuộc nổi dậy ủng hộ dân chủ lan rộng khắp khu vực. Năm đó, gia đình Al Khalifa cầm quyền đã đàn áp các cuộc biểu tình quy mô lớn với sự trợ giúp từ quân đội Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Tình trạng bất ổn định thời kỳ vẫn tiếp diễn kể từ đó, với việc chính phủ coi những người biểu tình, phần lớn là người Shiite, là lực lượng ủy nhiệm của Iran. Không giống như các chế độ quân chủ Sunni khác ở vùng Vịnh, Bahrain - cũng giống như Iran - có đa số dân cư là người Shiite.

“Thực sự vẫn còn phải xem chính phủ sẽ đi xa đến mức nào trong cuộc đàn áp người dân,” Maryam al-Khawaja, một nhà hoạt động người Bahrain sống ở nước ngoài có cha đang bị giam giữ ở Bahrain, cho biết. “Những gì chúng ta đang chứng kiến hiện nay chắc chắn là mạnh tay hơn nhiều so với những năm trước.”

Bahrain tuyên bố sẽ tấn công vào những kẻ tiếp tay cho kẻ thù.

Chính phủ Bahrain cho biết các biện pháp an ninh của họ là “phản ứng trực tiếp và tương xứng” với các cuộc tấn công của Iran.

Thông báo cho biết: “Những cá nhân bị bắt giữ bao gồm những người đã quay phim các địa điểm quân sự và chiến lược trong một cuộc tấn công đang diễn ra trên lãnh thổ Bahrain, những người đã chuyển giao thông tin nhạy cảm và những người đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với một quốc gia vừa tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Bahrain”.

“Việc trình bày các vụ bắt giữ dựa trên hành vi như bằng chứng về sự bức hại giáo phái và đánh đồng hai điều này là một cách diễn đạt mà chúng tôi kiên quyết và dứt khoát bác bỏ”, tuyên bố cho biết thêm.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, ít nhất 41 người — bao gồm cả công nhân nhập cư — đã bị bắt giữ vì chia sẻ hình ảnh mà chính quyền mô tả là “sự xâm lược của Iran”, hoặc vì bày tỏ sự cảm thông với hành động đó. Một số người bị buộc tội phản quốc — một tội danh có thể bị phạt tù chung thân hoặc tử hình.

Bahrain đã ghi nhận hơn 600 vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran, khiến ít nhất hai người thiệt mạng và tấn công các cơ sở hạ tầng, bao gồm một nhà máy khử muối, một nhà máy lọc dầu và một nhà máy luyện nhôm. Iran cũng nhiều lần tấn công vào trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ.

Theo các video mà AP thu được, một số người biểu tình đã bày tỏ sự thương tiếc trước cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei và ăn mừng các cuộc tấn công vào Bahrain. Các video này cũng cho thấy cảnh ném bom xăng và đốt cháy xe hơi.

Một người cha lo sợ con trai mình có thể bị xử tử.

Một ngày sau khi chiến tranh bắt đầu, Hussein Fatiil, 21 tuổi, và một người bạn đã đăng tải các video lên mạng xã hội quay cảnh họ vẫy tấm bích chương có hình lãnh đạo tối cao của Iran tại một cuộc biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ. Vài phút sau, các sĩ quan mặc thường phục đã đưa họ đi trên một chiếc xe không biển số.

Ông Naji Fatiil, cha của Hussein, nói với hãng tin AP rằng những người đàn ông này xuất hiện trở lại vài giờ sau đó, gọi điện về nhà từ đồn cảnh sát sau khi bị thẩm vấn.

Ba ngày sau, Hussein gọi điện cho gia đình một lần nữa và nói rằng anh ta đã bị buộc tội năm tội danh, bao gồm lạm dụng mạng xã hội, kích động thù hận và phản quốc, cha anh ta cho biết.

“Các cáo buộc vô cùng nghiêm trọng và phóng đại những gì đã xảy ra,” ông nói, đồng thời cho biết thêm con trai ông khẳng định cuộc biểu tình bên ngoài đại sứ quán diễn ra ôn hòa. “Giờ đây, con trai tôi có thể phải đối mặt với mức án nặng nhất. Tất cả những gì tôi muốn là con trai tôi có một cuộc sống bình thường và không bị kết án tử hình.”

[Times Of Israel: Bahrain cracks down on dissent as Iran war reignites Sunni-Shiite unrest in kingdom]

 

1. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu ở Ufa, Nga.

Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công một số cơ sở bên trong lãnh thổ Nga và vùng Ukraine bị Nga tạm chiếm, trong đó có một nhà máy lọc dầu ở Cộng hòa Bashkortostan, Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu, nhà máy lọc dầu Bashneft-Novoil ở thành phố Ufa của Nga đã bị tấn công, và vụ tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại khuôn viên công ty.

Theo Bộ Tổng tham mưu Nga, nhà máy lọc dầu Bashneft-Novoil là một trong những nhà sản xuất dầu nhớt phẩm chất cao lớn nhất ở Nga. Công suất lọc dầu thô của nhà máy này vào khoảng 7 triệu tấn mỗi năm.

“Nhà máy lọc dầu này là một thành phần quan trọng của tổ hợp nhiên liệu và năng lượng của Nga và được sử dụng để đáp ứng nhu cầu của quân đội Nga”, Bộ Tổng tham mưu cho biết. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá, bộ này nói thêm.

Trong vụ tấn công, một tòa nhà dân cư ở Ufa cũng bị trúng bom và bị phóng hỏa, theo báo cáo của Astra, một trang tin độc lập trên Telegram, vào ngày 2 tháng 4.

Thống đốc khu vực Rady Khabirov tuyên bố tất cả máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trên đường đến nhà máy lọc dầu, và chỉ có mảnh vỡ từ những chiếc máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi gây ra thiệt hại.

Theo chính quyền địa phương, không có thương vong nào do vụ tấn công vào tòa nhà và ngọn lửa đã được dập tắt.

Ufa, thủ đô của nước cộng hòa Bashkortostan thuộc Nga, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 1.400 km.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, tại khu vực Zaporizhzhia bị Nga tạm chiếm, Ukraine đã tấn công trường huấn luyện Kulikovsky ở Novopetrivka và một kho đạn dược ở Uspenivka.

Ukraine cũng tấn công các cứ điểm của quân Nga ở Kotlyne và Shandryholove thuộc tỉnh Donetsk, và Berezove thuộc tỉnh Dnipropetrovsk. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ có bao nhiêu binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương.

[Kyiv Independent: Ukraine's General Staff confirms strike on oil refinery in Russia's Ufa]

2. Chiến dịch giải cứu Orbán: Tổng thống Trump điều động Vance đến Hung Gia Lợi

Chính quyền Tổng thống Trump đang dốc toàn lực để cứu vãn đồng minh số 1 của mình ở Âu Châu.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến sẽ đến Budapest vào thứ Ba để thực hiện một chuyến thăm quan trọng, cho thấy Tòa Bạch Ốc sẵn sàng làm đến mức nào để hỗ trợ Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán trước cuộc bầu cử quốc gia ngày 12 tháng 4.

Ông Orbán đang thất thế trong các cuộc thăm dò dư luận, khi ứng cử viên đối lập chống tham nhũng Péter Magyar đang vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua giành quyền lực ở Budapest sau 16 năm cầm quyền của đảng Fidesz.

Chuyến thăm của ông Vance, dự kiến diễn ra vào thứ Ba và thứ Tư, được phát ngôn nhân chính phủ Hung Gia Lợi, Zoltán Kovács, mô tả như một sự kiện kỷ niệm mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước. Ông nói hôm thứ Sáu: “Chuyến thăm nhấn mạnh liên minh mạnh mẽ và bền vững giữa Hung Gia Lợi và Hoa Kỳ”.

Phó tổng thống Mỹ sẽ có cuộc hội đàm với ông Orbán, người được phe MAGA ủng hộ, và sau đó sẽ có bài phát biểu trước công chúng, trong chuyến đi có liên quan trực tiếp đến Washington trong giai đoạn cuối của một chiến dịch tranh cử gay cấn.

Động thái này tương tự như nỗ lực của Mỹ tại Á Căn Đình năm ngoái, khi các quan chức Mỹ, bao gồm cả Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, đã can thiệp để hỗ trợ Tổng thống Javier Milei trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quốc gia, nhằm giữ vững vị thế của một đồng minh quan trọng về mặt ý thức hệ trong khu vực.

Trong nhiều bài phát biểu và nhận xét trong suốt 15 tháng kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền, các quan chức cao cấp của Mỹ đã nói rõ rằng họ tin Âu Châu đang đi sai hướng về mặt chính trị, và rằng nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc-dân túy Orbán là hình mẫu để lục địa này noi theo.

Thủ tướng Hung Gia Lợi đã quảng bá tầm nhìn về nền dân chủ phi tự do, đồng thời thường xuyên xung đột với Brussels về định hướng của Liên Hiệp Âu Châu đối với vấn đề di cư, Nga và quyền của các dân tộc thiểu số.

Chính Vance đã có bài phát biểu gay gắt tại Hội nghị An ninh Munich hồi tháng 2 năm ngoái, cáo buộc các nhà lãnh đạo Âu Châu phớt lờ ý chí của người dân, lật đổ các cuộc bầu cử, bỏ qua tự do tôn giáo và không hành động để ngăn chặn nạn di cư bất hợp pháp.

Chính quyền Tổng thống Trump đã có mối quan hệ mật thiết với ông Orbán kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của tổng thống Mỹ, và giờ đây mối quan hệ đó còn được mở rộng đến nỗ lực vận động tranh cử cuối cùng trước bầu cử nhằm giúp ông tiếp tục nắm quyền.

Trong chuyến thăm hồi tháng Hai, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố “thời kỳ hoàng kim” trong quan hệ giữa hai nước, một tín hiệu cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của Hung Gia Lợi đối với Mỹ trong bối cảnh quan hệ với các thủ đô Âu Châu khác đang xấu đi.

Trong khi các quan chức cao cấp của đảng Fidesz rất hào hứng về chuyến thăm Hung Gia Lợi của ông Vance, không phải ai cũng ấn tượng như vậy.

Ông Magyar cảnh báo chuyến thăm có thể đi kèm với những điều kiện ràng buộc, ám chỉ những thỏa thuận quân sự chưa được tiết lộ và cho rằng Washington có thể tìm kiếm những nhượng bộ để đổi lấy sự ủng hộ của họ.

Ông nói: “Cả viện trợ từ phương Đông và phương Tây đều có cái giá của nó”, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc Hung Gia Lợi có thể bị yêu cầu phải đáp trả điều gì, và đề cập đến những báo cáo đang diễn ra cho rằng các mối liên hệ của Nga với các quan chức cao cấp của ông Orbán sâu rộng hơn những gì đã biết trước đây.

Chiến dịch tranh cử đã bị xáo trộn bởi những cáo buộc đó. Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Péter Szijjártó thừa nhận tuần này ông đã liên lạc với các quan chức ở Mạc Tư Khoa khi các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu cân nhắc các biện pháp trừng phạt mới đối với các đồng minh của Điện Cẩm Linh, với các báo cáo cho thấy Budapest đã thúc đẩy việc giảm nhẹ các biện pháp nhắm vào giới tinh hoa Nga và các chuyến hàng dầu mỏ.

[Politico: Operation Save Orbán: Trump deploys Vance to Hungary]

3. Theo chính quyền địa phương, các cuộc tấn công vào một cây cầu ở Iran đã khiến 8 người thiệt mạng.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết, dẫn lời các nhà chức trách ở tỉnh Alborz, một loạt các cuộc tấn công vào cầu B1 của nước này đã khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 95 người khác bị thương.

Theo truyền thông nhà nước Iran, người dân đã tập trung dưới cây cầu, vốn vẫn đang trong quá trình xây dựng, và dọc bờ sông để kỷ niệm “Ngày Thiên nhiên”.

Tổng thống Trump đã đề cập đến vụ tấn công vào cầu B1, nằm ở phía tây Tehran thuộc thành phố Karaj, trong một bài đăng trên mạng xã hội vào sáng thứ Năm. Ông kêu gọi Iran “đạt được một thỏa thuận”.

“Cây cầu lớn nhất Iran sụp đổ, không bao giờ được sử dụng nữa — Sẽ còn nhiều điều bất ngờ hơn nữa!” anh ta nói, đăng kèm video về vụ sập cầu.

Ngoại trưởng Iran tuyên bố việc phá hủy “những cây cầu chưa hoàn thành” sẽ không khiến Iran đầu hàng.

“ Việc tấn công các công trình dân sự, bao gồm cả những cây cầu chưa hoàn thành, sẽ không buộc người dân Iran phải đầu hàng”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố trên mạng xã hội hôm thứ Tư.

Thông điệp của ông dường như là phản hồi lại bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social, trong đó Tổng thống Trump viết, “Cây cầu lớn nhất ở Iran sụp đổ, sẽ không bao giờ được sử dụng nữa”, kèm theo một video về cảnh cây cầu bị phá hủy.

Araghchi nói rằng những cuộc tấn công như vậy “chỉ thể hiện sự thất bại và sụp đổ tinh thần của một kẻ thù đang trong tình trạng hỗn loạn. Mọi cây cầu và công trình sẽ được xây dựng lại vững chắc hơn. Nhưng, điều sẽ không bao giờ phục hồi là thiệt hại đối với uy tín của nước Mỹ.”

“Có một sự khác biệt nổi bật giữa hiện tại và thời kỳ đồ đá: khi đó không có dầu mỏ hay khí đốt nào được khai thác ở Trung Đông,” ông nói, dường như lại ám chỉ đến những bình luận của cả Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng Mỹ sẽ ném bom Iran trở lại thời kỳ đồ đá.

[CBSNews: Strikes on an Iranian bridge kill 8, local authorities say]

4. Trung Quốc gọi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là “bất hợp pháp” và kêu gọi chấm dứt sự gián đoạn giao thông đường thủy qua eo biển Hormuz.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Sáu đã chỉ trích chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran, gọi các hoạt động này là “bất hợp pháp” và đổ lỗi cho cuộc xung đột đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz có vị trí chiến lược quan trọng.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Lin Jian cho biết cuộc giao tranh đã làm suy yếu hòa bình và ổn định ở vùng Vịnh, góp phần gây bất ổn dọc theo một trong những tuyến đường thương mại hàng hải quan trọng nhất thế giới.

“Chỉ bằng cách chấm dứt các hành động quân sự và khôi phục hòa bình và ổn định ở vùng Vịnh, tuyến đường vận chuyển quốc tế mới có thể được mở và an toàn”, Lin viết trong một bài đăng trên X.

Những phát biểu này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của Bắc Kinh về những hậu quả kinh tế từ chiến tranh, khi sự gián đoạn ở eo biển Hormuz tiếp tục gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu và chuỗi cung ứng. Khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới thường xuyên đi qua tuyến đường thủy hẹp này.

Ông Lin cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy việc giảm leo thang xung đột, cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài có nguy cơ gây ra bất ổn khu vực rộng lớn hơn và gây thêm thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu và an ninh năng lượng.

Trung Quốc luôn giữ vững lập trường là nước ủng hộ lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột.

[Newsweek: China calls U.S.-Israel strikes on Iran ‘illegal,’ urges end to Hormuz disruption]

5. Các cuộc tấn công của Iran gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng điện, khử muối nước và dầu khí tại các quốc gia vùng Vịnh.

Bộ Điện lực, Nước và Năng lượng tái tạo Kuwait cho biết một trong những nhà máy điện và khử muối nước kết hợp của nước này đã bị “tấn công như một phần của hành động gây hấn tàn bạo của Iran chống lại Nhà nước Kuwait, dẫn đến thiệt hại vật chất đối với một số bộ phận của nhà máy.”

Bộ này cho biết: “Các đội kỹ thuật và cấp cứu đã ngay lập tức bắt tay vào công việc, theo kế hoạch khẩn cấp đã được phê duyệt, để giải quyết hậu quả của sự việc và bảo đảm hiệu quả hoạt động liên tục, phối hợp chặt chẽ với lực lượng an ninh và các cơ quan chức năng có liên quan để bảo vệ các khu vực bị ảnh hưởng”.

Trước đó, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Kuwait cho biết Nhà máy lọc dầu Al-Ahmadi, một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất khu vực, đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran, “gây ra hỏa hoạn ở một số tổ máy đang hoạt động”.

Công ty cho biết các đội cấp cứu đang “nỗ lực khống chế các đám cháy và ngăn chặn chúng lan rộng.”

Về phía bắc dọc theo bờ biển Vịnh Ba Tư, chính phủ Abu Dhabi thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết mảnh vỡ từ một hỏa tiễn hoặc máy bay điều khiển từ xa của Iran bị đánh chặn đã rơi trúng nhà máy giải quyết khí đốt tự nhiên Habshan thuộc sở hữu nhà nước, gây ra hỏa hoạn nhưng không có thương vong.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cho biết hệ thống phòng không đang đối phó với “các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đến từ Iran”.

Bộ quốc phòng Ả Rập Xê Út cũng báo cáo “đã chặn và phá hủy 6 máy bay điều khiển từ xa trong vài giờ qua” hôm thứ Sáu, khi Iran tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của chính quyền Tổng thống Trump rằng khả năng phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Cộng hòa Hồi giáo đã giảm 90% trong hơn một tháng các cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Mỹ và Israel.

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc sẽ xem xét đề xuất về an ninh eo biển Hormuz vào thứ Bảy.

Khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu bằng cách làm tê liệt giao thông vận tải thương mại qua eo biển Hormuz đã chứng tỏ là một lợi thế chiến lược lớn của Iran, và các nhà lãnh đạo thế giới đã phải vật lộn để tìm cách mở lại tuyến đường thủy này.

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc dự kiến sẽ xem xét một đề xuất mới từ Bahrain về eo biển vào hôm nay, nhưng cuộc họp đã bị hoãn đến thứ Bảy.

Hội đồng dự kiến sẽ bỏ phiếu vào thứ Bảy về đề xuất từ Bahrain, theo đó sẽ cho phép thực hiện các biện pháp phòng vệ để bảo đảm tàu thuyền có thể di chuyển an toàn qua tuyến đường thủy này.

Bản dự thảo ban đầu của Bahrain cho phép các quốc gia “sử dụng mọi biện pháp cần thiết” để bảo đảm an ninh eo biển, nhưng Nga, Trung Quốc và Pháp — những nước có quyền phủ quyết với tư cách là thành viên thường trực của Hội đồng — đã bày tỏ sự phản đối việc phê chuẩn sử dụng vũ lực.

Hội Lưỡi Liềm Đỏ cho biết kho hàng viện trợ ở Iran bị trúng bom trong một cuộc không kích.

Hôm Thứ Bẩy, 04 Tháng Tư, tổ chức bác ái Trăng Lưỡi Liềm Đỏ cho biết một cuộc không kích đã đánh trúng một trong những kho chứa hàng cứu trợ của họ ở Bushehr, trên bờ biển phía tây Vịnh Ba Tư của Iran, trong bối cảnh Mỹ và Israel tiếp tục các cuộc tấn công trên khắp đất nước.

“Vụ tấn công này diễn ra vào thời điểm mà theo Công ước Geneva và các quy tắc, nguyên tắc của luật nhân đạo quốc tế, việc tấn công vào thiết bị và cơ sở hạ tầng cứu trợ là bị cấm”, Hội Lưỡi Liềm Đỏ cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội, mà không quy trách nhiệm cho bất kỳ bên nào về vụ tấn công.

Bài đăng kèm theo một video, trong đó một quan chức của Hội Lưỡi Liềm Đỏ Bushehr cho thấy những chiếc xe bị phá hủy, mảnh vỡ và một hố lớn trên mặt đất.

“Vụ tấn công xảy ra vào khoảng 5 giờ sáng giờ địa phương ngày thứ Sáu, 3 tháng 4, tại khu vực Choghadak thuộc huyện Bushehr. Vụ việc đã phá hủy hai container có bánh xe dùng để vận chuyển hàng cứu trợ, cũng như một xe buýt và một xe cấp cứu”, Hội Lưỡi Liềm Đỏ cho biết.

[Al Jazeera English: Iranian attacks damage power, water desalination and oil and gas infrastructure in Gulf states]

6. Ngoại trưởng Rubio chỉ trích Trung Quốc vì chặn đường các tàu mang cờ Panama: “Hành vi bắt nạt”

Ngoại trưởng Marco Rubio cáo buộc Trung Quốc tấn công vào các tàu treo cờ Panama và “bắt nạt” quốc gia Trung Mỹ này về quyết định giành quyền kiểm soát hai cảng từ một công ty có trụ sở tại Hương Cảng.

Tháng 3 vừa qua, các cảng của Trung Quốc đã tạm giữ nhiều tàu treo cờ Panama hơn bất kỳ cảng nào khác, và mặc dù thời gian tạm giữ khá ngắn, Rubio lập luận rằng việc tấn công vào các tàu này “làm mất ổn định chuỗi cung ứng, tăng chi phí và làm xói mòn niềm tin vào hệ thống thương mại toàn cầu”.

“Hoa Kỳ sát cánh cùng Panama chống lại bất kỳ hành động trả đũa nào nhằm vào chủ quyền của nước này và sẽ luôn ủng hộ các đối tác của chúng tôi khi đối mặt với sự bắt nạt,” Rubio nói.

Căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Trump liên tục tuyên bố rằng Trung Quốc đang kiểm soát kênh đào Panama, một cáo buộc bị cả Bắc Kinh và Panama bác bỏ nhưng được các quan chức Mỹ coi là mối lo ngại về an ninh quốc gia. Tổng thống Trump công khai đe dọa trả đũa nếu Panama không giảm bớt ảnh hưởng của Trung Quốc xung quanh kênh đào, lập luận rằng tuyến đường thủy chiến lược này - được chuyển giao cho Panama vào năm 1999 - có nguy cơ rơi vào tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Trước áp lực liên tục từ Mỹ, tổng thống Panama tuyên bố nước này sẽ không gia hạn tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, một động thái mà một số người cho là sự nhượng bộ đối với Washington và việc xa rời Bắc Kinh.

Các quan chức Trung Quốc cáo buộc Mỹ lan truyền thông tin sai lệch và gây áp lực theo kiểu Chiến tranh Lạnh, trong khi Panama khẳng định các hành động của họ—bao gồm cả các phán quyết của tòa án ảnh hưởng đến hoạt động cảng của công ty CK Hutchison có trụ sở tại Hương Cảng—đều dựa trên nguyên tắc pháp quyền, chứ không phải do sự ép buộc từ nước ngoài.

Các cảng của Trung Quốc đã tạm giữ 124 tàu trong tháng 3, nhưng trong số đó, 92 tàu - khoảng 75% - mang cờ Panama, theo hãng tin AP dẫn dữ liệu từ Tokyo MOU, một tổ chức kiểm soát cảng khu vực ở khu vực Á Châu - Thái Bình Dương - một sự gia tăng đáng kể so với hai tháng trước đó, khi chỉ có 19 trong số 45 tàu và 23 trong số 71 tàu trong mỗi tháng đó mang cờ Panama.

Tuy nhiên, Ủy ban Hàng hải Liên bang tại Washington đã theo dõi các tàu mang cờ Panama bị bắt giữ hoặc tạm giữ tại các cảng của Trung Quốc: Các tàu này thường bị tạm giữ trong khoảng thời gian từ một đến 10 ngày trước khi được thả.

Trung Quốc đã phản bác lại Rubio, nói rằng những “cáo buộc sai trái” của ông chỉ nhằm “lộ diện âm mưu giành quyền kiểm soát kênh đào”, mặc dù nước này không đề cập đến việc số lượng tàu mang cờ Panama bị bắt giữ ngày càng tăng.

Ngoại trưởng Panama Javier Martínez-Acha Vásquez đã đăng lại tuyên bố của Rubio trên X.

Sau phán quyết của Tòa án tối cao Panama hồi tháng Giêng, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Quách Gia Kỳ, cho biết Trung Quốc sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty Trung Quốc”.

[Newsweek: Rubio Slams China for Halting Passage of Panama-Flagged Ships: ‘Bullying’]

7. Kitô Hữu đón Thứ Sáu Tuần Thánh trong không khí trầm lắng tại Giêrusalem và khu vực rộng lớn hơn giữa bối cảnh chiến tranh Iran.

Con đường thương khó Chúa đã đi qua lên đồi Canvê, thường được gọi là Via Dolorosa, ở Giêrusalem, vốn thường tấp nập người hành hương và giáo sĩ vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, trở nên im lặng đến kỳ lạ khi cuộc chiến với Iran gần như đóng cửa Giêrusalem, khiến những con phố vốn nhộn nhịp của Thành phố Cổ gần như vắng bóng người.

Theo truyền thống, các tín hữu Kitô giáo ở Giêrusalem kỷ niệm ngày này bằng cách đi bộ trên con đường đá hẹp được tường trình dấu chân cuối cùng của Chúa Giêsu trước khi Ngài bị đóng đinh, thu hút hàng ngàn tín hữu từ khắp nơi trên thế giới.

Nhưng năm nay, chỉ một số ít giáo sĩ và cư dân địa phương được nhìn thấy di chuyển dọc theo con đường này, vì nhiều nhà thờ và địa điểm linh thiêng đã đóng cửa do các hạn chế an ninh được áp đặt trong bối cảnh cuộc xung đột đang diễn ra.

Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, vì lý do an ninh, chính quyền Israel đã cấm bất kỳ ai ngoài cư dân và chủ cửa hàng vào khu Phố Cổ.

Các hạn chế này áp dụng cho tất cả các địa điểm linh thiêng, bao gồm Bức tường phía Tây, Thánh đường Al-Aqsa và Nhà thờ Mộ Thánh, những nơi đã đóng cửa từ ngày 6 tháng 3. Các cuộc tụ tập trên toàn quốc vẫn bị giới hạn ở 100 người trong nhà và 50 người ngoài trời, với điều kiện phải đến được nơi trú ẩn kịp thời.

Đầu tháng này, một hỏa tiễn của Iran bị đánh chặn đã bắn mảnh vỡ lên mái nhà của Tòa Thượng phụ Chính thống giáo Hy Lạp, chỉ cách Nhà thờ Mộ Thánh vài bước chân, một trong những địa điểm quan trọng nhất của Kitô giáo. Mảnh vỡ hỏa tiễn cũng rơi trúng một con đường dẫn đến Bức tường phía Tây.

Những hạn chế này đã dẫn đến một làn sóng phản đối quốc tế khi cảnh sát Israel, viện dẫn nguy cơ hỏa tiễn Iran tấn công, đã ngăn cản Đức Thượng phụ Latinh Pierbattista Pizzaballa cử hành thánh lễ Chúa nhật Lễ Lá cùng với 3 linh mục khác tại nhà thờ Mộ Thánh trong Thành phố Cổ.

Tình hình dường như đã được giải quyết khi các lãnh đạo Công Giáo chủ trì buổi cầu nguyện Thứ Năm Tuần Thánh tại Nhà thờ Mộ Thánh mà không có sự tham dự của công chúng.

Các buổi lễ Thứ Sáu Tuần Thánh tại Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất bị hủy bỏ.

Cuộc chiến cũng đã khiến các nghi lễ Thứ Sáu Tuần Thánh trên khắp khu vực bị hủy bỏ. Tất cả các thánh lễ ở Dubai đã bị hủy bỏ do chiến tranh Trung Đông, hai nhà thờ Công Giáo ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất thông báo trên trang web của họ vào thứ Sáu, ngay trước lễ Phục Sinh.

Theo chỉ thị của chính phủ, “tất cả các Thánh lễ tại nhà thờ của chúng tôi đều bị hủy cho đến khi có thông báo mới”, nhà thờ Thánh Phanxicô Assisi ở Jebel Ali, Dubai, thông báo.

Khu vực ven biển Jebel Ali đã nhiều lần bị trúng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa do Iran bắn vào các quốc gia vùng Vịnh lân cận để trả đũa cuộc tấn công của Israel và Mỹ phát động vào ngày 28 tháng 2.

Thông báo cho biết thêm: “Vì sự an toàn và sức khỏe cộng đồng, giáo dân được yêu cầu không đến thăm khuôn viên nhà thờ.”

Nhà thờ Công Giáo St Mary ở Dubai cũng đăng tải thông báo tương tự trên trang web của mình, cho biết thánh lễ Thứ Sáu Tuần Thánh sẽ được phát trực tiếp trên kênh YouTube của nhà thờ.

Bất chấp các thông báo, một số giáo dân vẫn cầu nguyện trên vỉa hè bên ngoài bức tường cao của khu nhà thờ St Mary vào thứ Sáu.

“Chúa ở khắp mọi nơi, nhưng chúng tôi cần đến đây để cảm nhận được sự kết nối mạnh mẽ hơn,” Karen, một phụ nữ Phi Luật Tân khoảng bốn mươi tuổi, nói. Cô ấy cho biết thêm rằng cô cũng dự định xem livestream trên YouTube.

[Times Of Israel: Christians mark subdued Good Friday in Jerusalem, wider region amid Iran war]