1. Mối đe dọa từ hỏa tiễn Flamingo đã kích hoạt cảnh báo hỏa tiễn chưa từng có trên khắp nước Nga, một chiếc được tường trình đã bị bắn hạ.

Hôm Thứ Bẩy, 28 Tháng Hai, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Nga, Trung tướng Igor Konashenkov, cho biết trong ngày 27 tháng 2, Nga đã bắn hạ một hỏa tiễn FP-5 Flamingo của Ukraine, trong bối cảnh báo động an ninh quy mô lớn chưa từng có được ban bố trên khắp nước Nga.

Vụ tấn công bằng hỏa tiễn Flamingo được báo cáo diễn ra chỉ một tuần sau khi loại hỏa tiễn được quảng bá rầm rộ này được sử dụng để tấn công nhà máy sản xuất hỏa tiễn Votkinsk ở Cộng hòa Udmurtia của Nga, cho thấy sự mở rộng được chờ đợi từ lâu về việc sử dụng chúng của Kyiv.

Tổng cộng 13 khu vực của Nga đã ban hành cảnh báo vào buổi chiều Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, bao gồm cả tỉnh Orenburg ở phía nam dãy núi Ural, cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát hơn 1.000 km (621 dặm).

Đối với tám khu vực, đây là lần đầu tiên mối đe dọa hỏa tiễn như vậy được công bố.

Giới chức Cộng hòa Chuvash báo cáo rằng một hỏa tiễn Flamingo đã bị bắn rơi trên khu vực này.

[Kyiv Independent: Flamingo threat triggers unprecedented missile alert across Russia, 1 claimed shot down]

2. Tổng thống Zelenskiy nhìn thấy ‘cơ hội hòa bình’ khi ông Fedorov thúc đẩy cải tổ Bộ Quốc phòng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Sky News được công bố hôm Thứ Bẩy, 28 Tháng Hai, rằng Ukraine có cơ hội chấm dứt chiến tranh với Nga trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.

Những cải tổ do Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, mang lại, chẳng hạn như việc chấm dứt khả năng dùng Starlink thoải mái của quân đội Nga, đang gây ra những tổn thất rất lớn cho quân đội của tên độc tài Vladimir Putin trên chiến trường, đã khiến Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có tâm trạng lạc quan về triển vọng Nga buộc phải chấm dứt cuộc xâm lược nay đã bước sang năm thứ 5.

“Giờ tôi nghĩ chúng ta có cơ hội… điều đó phụ thuộc vào những tháng tới, liệu chúng ta có cơ hội kết thúc chiến tranh trước mùa thu hay không,” tổng thống nói.

“Trước thềm bầu cử, những cuộc bầu cử quan trọng, có sức ảnh hưởng lớn ở Hoa Kỳ. Nếu có thể đạt được hòa bình... thì bây giờ chúng ta đang có cơ hội này.”

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải do Mỹ làm trung gian giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa vẫn đang tiếp diễn, nhưng chưa đạt được bước đột phá nào về vấn đề ngừng bắn và lãnh thổ.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy đã ám chỉ rằng Washington có thể sẽ gây áp lực lên cả Ukraine và Nga để đạt được thỏa thuận vào mùa hè, liên hệ điều này với động thái chính trị nội bộ ở Mỹ.

[Kyiv Independent: Zelensky sees 'window for peace' as Fedorov pushes Defense Ministry shake-up]

3. Putin đang làm ngập Âu Châu bằng người di cư thông qua các đường hầm bí mật kiểu Hamas, khi tên bạo chúa này tiến hành cuộc chiến tranh hỗn hợp độc ác chống lại phương Tây.

Tên bạo chúa tuyệt vọng Vladimir Putin đang đào những đường hầm kiểu Hamas ở Belarus để đưa lậu người di cư vào Ba Lan.

Lãnh đạo Nga điên cuồng đang sử dụng nhà nước bù nhìn của mình để đưa người di cư vào Liên Hiệp Âu Châu trong một vở kịch thảm hại nhằm gieo rắc hỗn loạn ở phương Tây.

Các quan chức Ba Lan nói với tờ The Telegraph rằng nhà độc tài Alexander Lukashenko do Cẩm Linh kiểm soát đang sử dụng các chuyên gia bí ẩn đến từ Trung Đông để đào đường hầm dưới biên giới phía Tây của đất nước ông ta.

Ông ta đã tìm cách đưa lậu hàng chục ngàn người di cư vào Ba Lan, chủ yếu từ Afghanistan và Pakistan.

Đây là một phần trong nỗ lực của Putin nhằm gây bất ổn cho liên minh phương Tây ủng hộ Ukraine trong bối cảnh Nga đang tiến hành chiến tranh chống lại nước này.

Một trong những đường hầm lớn nhất nằm gần Narewka ở miền bắc Ba Lan.

Belarus đã cố gắng đưa 180 người di cư qua đường hầm ngầm dài 60 mét – nhưng hầu hết đã bị bắt giữ khi họ ra đến Ba Lan.

Lối vào đường hầm được giấu kín trong một khu rừng ở phía Belarus, kéo dài 50 mét và nhô ra 10 mét vào lãnh thổ Ba Lan.

Video về đường hầm bí mật cho thấy một không gian hẹp, bò trườn được chống đỡ bằng các thanh bê tông.

Cảnh sát biên phòng Ba Lan đã phát hiện tổng cộng bốn đường hầm kiểu “Cuộc vượt ngục vĩ đại” và cho biết chúng được đào bởi các chuyên gia có “trình độ chuyên môn cao”.

Các chuyên gia quân sự cho rằng các lực lượng ủy nhiệm của Iran, Nhà nước Hồi giáo, gọi tắt là IS, Hamas, Hezbollah, hoặc một số phe phái ở Kurdistan có thể đứng sau các cuộc khai quật này.

Tiến sĩ Lynette Nusbacher, nhà sử học quân sự người Mỹ, cho biết: “Một trong những điều chúng tôi nhận thấy ngay sau cuộc chiến Li Băng năm 2006 là những đoàn xe trộn xi măng xếp hàng dài ở miền nam Li Băng.

“Chúng tôi thấy rất nhiều công trình xây dựng đường hầm của Iran.

“Chúng tôi cũng có nhiều bằng chứng cho thấy Hamas đang làm điều tương tự ở Gaza.

“Vậy nên nếu bạn cần chuyên môn về đào hầm sâu, thì câu trả lời nằm ở những người đến từ Trung Đông.”

Bộ trưởng Ba Lan Czesław Mroczek cho biết các đường hầm này chứng tỏ sự tuyệt vọng ngày càng tăng của những kẻ buôn người.

Ông nói: “Việc đào những đường hầm này đồng nghĩa với việc hiệu quả ngăn chặn di cư của chúng ta cao đến mức người ta quyết định mời các chuyên gia từ Trung Đông đến để đào chúng.”

Điều này diễn ra trong bối cảnh nhà độc tài già nua Putin đang tìm đến sinh viên để chiêu mộ vào đội quân đang suy yếu của mình.

[The Sun: Putin flooding Europe with migrants through secret Hamas-style TUNNELS as tyrant wages sinister hybrid war against West]

4. Tổng thống Donald Trump đề xuất “tiếp quản một cách hữu nghị” Cuba

Tổng thống Trump hôm thứ Sáu đã gợi ý rằng Hoa Kỳ có thể theo đuổi điều mà ông mô tả là “Friendly Takeover”, nghĩa là một “cuộc tiếp quản một cách hữu nghị đối với Cuba”, nói rằng chính quyền của ông đang tham gia vào các cuộc đàm phán cao cấp với chính phủ Cuba.

Trả lời phóng viên khi rời Tòa Bạch Ốc để đến Texas phát biểu, Tổng thống Trump cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đang trực tiếp đàm phán với các quan chức Cuba.

Tổng thống Trump nói: “Chính phủ Cuba đang đàm phán với chúng tôi”, đồng thời cho biết thêm rằng đất nước này đang phải đối mặt với khó khăn kinh tế nghiêm trọng.

Tổng thống Trump không giải thích rõ ông muốn nói gì về một “cuộc tiếp quản một cách hữu nghị đối với Cuba”, nhưng nói rằng sau nhiều thập niên quan hệ căng thẳng, những diễn biến có thể xảy ra sẽ “rất tích cực” đối với những người Cuba lưu vong sống ở Hoa Kỳ. Trước đó, ông từng ám chỉ rằng Cuba đang trên bờ vực sụp đổ kinh tế sau những hành động của chính quyền ông chống lại đồng minh của họ, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Các nhà lãnh đạo Cuba lưu vong sống ở Hoa Kỳ tỏ ra hào hứng trước triển vọng một “cuộc tiếp quản một cách hữu nghị đối với Cuba”. Tuy nhiên, nhiều người nhận thấy rằng tin tức ấy quá tốt lành đến mức khó tin.

[Newsweek: Donald Trump Floats ‘Friendly Takeover’ of Cuba]

5. Tên độc tài tuyệt vọng đang lùng sục khắp các trường đại học và cao đẳng Nga để tìm kiếm binh lính mới cho cuộc chiến của hắn ở Ukraine.

Những sinh viên không ghi danh tham gia chiến đấu bị gán mác là “hèn nhát” khi cuộc xung đột kéo dài sang năm thứ năm.

Các chỉ tiêu bí mật đã được đặt ra cho các trường đại học và cao đẳng nhằm thuyết phục sinh viên của họ tham gia.

Họ bị dụ dỗ bằng mức lương “trên trời” và những lời hứa hẹn về việc được điều động vào các đơn vị máy bay điều khiển từ xa hoặc được bố trí ở vị trí an toàn, tránh xa tiền tuyến.

Bà Maria Kirsanova, hiệu trưởng trường đại học, đã vô cùng tức giận khi phát biểu trước các sinh viên của mình, cáo buộc họ quá sợ hãi để chống trả.

Bà nói: “Tôi chỉ nghĩ rằng tất cả các bạn—bốn trăm thanh niên 18 tuổi—tôi chắc chắn rằng 'những đứa con của tôi' sẽ là những người đầu tiên bảo vệ Tổ quốc.

“Các người đều là những kẻ hèn nhát, ngồi đây sợ hãi cho tính mạng của mình sao?”

Những nỗ lực cưỡng bức nhập ngũ trong khuôn viên trường diễn ra trong bối cảnh người Nga đang thiệt mạng nhanh hơn tốc độ tuyển mộ của Điện Cẩm Linh.

Quân đội Nga đang thất bại trong việc bù đắp những tổn thất trên chiến trường bằng việc tuyển mộ thêm binh lính, trong khi lực lượng của họ tiến công với tốc độ chậm chạp ở Ukraine.

[The Sun: The desperate dictator is scouring Russian universities and colleges to find new cannon fodder for his war in Ukraine.]

6. Chúng ta đã đánh giá quá cao Nga trong một thời gian dài.

Nhân dịp kỷ niệm cuộc xâm lược mở rộng của Nga, nay đã bước sang năm thứ năm, Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, cho rằng đây là thời điểm thích hợp để đánh giá lại tình hình của chính cuộc chiến.

Đối với Ukraine, cuộc chiến vẫn mang tính sống còn, và chính người dân Ukraine tiếp tục phải chịu đựng và hy sinh không chỉ vì quốc phòng của mình mà còn vì sự ổn định rộng lớn hơn ở Âu Châu. Tuy nhiên, bằng cách nào đó, nhiều đối tác phương Tây vẫn không nhận ra một sự thật rõ ràng: đó là Nga, chứ không phải Ukraine, mới là bên chịu thất bại chiến lược nặng nề vì cuộc chiến này.

Nhận định này có lẽ là dễ hiểu. Những tin tức liên tục được cập nhật hàng ngày từ chiến tuyến vẽ nên bức tranh về một cuộc chiến tranh tiêu hao, với một nước Nga lớn mạnh hơn và nguồn nhân lực dự bị dồi dào đang nắm giữ lợi thế tự nhiên.

Nhưng bức tranh hàng ngày này che giấu một thực tế rộng lớn hơn, ấn tượng hơn nhiều, mà các nhà quan sát ở Washington (và những nơi khác) nên nhận ra.

Không chỉ Ukraine đạt được một loạt thành công chiến lược đáng kể — từ việc bảo đảm chủ quyền và bản sắc dân tộc cho đến việc tạo ra lực lượng quân sự tiên tiến và nguy hiểm nhất Âu Châu — mà chính Nga lại phải hứng chịu một loạt thất bại chiến lược kinh hoàng, thậm chí mang tính lịch sử.

Thật vậy, không quá lời khi cho rằng cuộc xâm lược của Nga, và đặc biệt là chiến dịch tấn công gần đây nhất bắt đầu từ năm 2024, xứng đáng được xếp vào hàng những nỗ lực quân sự thiển cận và thảm khốc nhất không chỉ trong thập niên qua, mà thậm chí là trong cả thế kỷ qua.

Hãy bắt đầu từ cao cấp nhất. Ngay từ đầu cuộc chiến, Putin đã vạch ra một loạt mục tiêu chiến lược, từ việc “phi phát xít hóa Ukraine” đến việc đưa Ukraine trở lại vị trí lệ thuộc vào Nga. Như một bài báo khét tiếng trên hãng thông tấn nhà nước RIA Novosti đã viết, Ukraine “sẽ được tổ chức lại, tái thiết lập và trở lại trạng thái tự nhiên của nó như một phần của thế giới Nga”.

Những mục tiêu này hiện vẫn chưa tiến gần hơn đến việc hiện thực hóa so với bốn năm trước. Thậm chí, chúng có lẽ còn xa vời hơn bao giờ hết.

Cuộc xâm lược của Nga không chỉ củng cố chủ quyền quốc gia của Ukraine mà còn cho các nhà quan sát bên ngoài thấy rằng những tuyên bố về một loại “tình anh em” không thể tách rời giữa Ukraine và Nga luôn là một điều sai sự thật, một câu chuyện bịa đặt của tuyên truyền Nga nhằm biện minh cho sự tàn bạo, chủ nghĩa phục thù và chủ nghĩa thực dân của Nga.

Sau khi nhận thấy các mục tiêu ban đầu của Nga sẽ thất bại, Putin đã chuyển hướng chiến lược.

Sau thất bại ban đầu, Mạc Tư Khoa đã tái cấu trúc mục tiêu của mình, tập trung vào việc chinh phục Donbas và cả bốn tỉnh của Ukraine mà Putin tuyên bố sẽ sáp nhập vào năm 2022. Càng dựa nhiều hơn vào tuyên bố về “quyền lịch sử” của Nga trong việc kiểm soát khu vực này — và rằng cuộc chiến thực chất chỉ là để bảo vệ người Nga gốc và những người nói tiếng Nga trong khu vực — Mạc Tư Khoa đã phát động một cuộc tấn công liên tục nhằm chiếm đoạt các tỉnh cực đông của Ukraine, bất kể giá nào.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy, cuộc tấn công đó cũng không khác gì một thảm họa chiến lược, không chỉ sánh ngang với những thất bại của chiến dịch ban đầu của Nga năm 2022, mà còn sánh ngang với những sự kiện như cuộc xâm lược Kuwait năm 1990 của Saddam Hussein, những nỗ lực thảm khốc của Pháp nhằm giữ vững chủ quyền đối với Algeria vào những năm 1950, hay thậm chí là cuộc xâm lược Liên Xô năm 1941 của Adolf Hitler.

Như nhà phân tích Lawrence Freedman gần đây đã nhận định, đó là một “thất bại thảm hại”, một thảm họa đang diễn ra mà những hậu quả của nó vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.

Bạn có thể chọn bất kỳ chỉ số nào mình muốn. Nhờ những thất bại thảm hại của Mạc Tư Khoa, Nga hiện có thể đã mất nhiều người hơn cả Mỹ trong Thế chiến thứ hai, với hàng chục ngàn thương vong đang gia tăng mỗi tháng — tất cả trong một cuộc chiến kéo dài hơn cả cuộc chiến của Liên Xô chống lại Đức Quốc xã.

Trong khi đó, nền kinh tế Nga đang lao dốc không phanh về phía trì trệ, với lãi suất tăng vọt và giá lương thực một lần nữa “tăng cao”, như BBC đưa tin gần đây. Về mặt kinh tế, Putin đã hy sinh một tương lai thành công cho nước Nga để đổi lấy một hiện tại thành công - và cuối cùng chẳng được gì cả.

Về mặt địa chính trị, cuộc chiến của Nga đã chứng tỏ là tự sát hơn bất cứ điều gì kể từ ít nhất là sự sụp đổ của Liên Xô, và thậm chí có lẽ còn hơn cả kể từ khi đế quốc Nhật Bản phát động cuộc tấn công bất ngờ vào Mỹ gần một thế kỷ trước.

Thay vì hình thành một cường quốc khu vực đang trỗi dậy, cuộc chiến đã phơi bày Nga như một quốc gia chư hầu của Trung Quốc, một nước có những âm mưu phục thù lãnh thổ Nga. Ảnh hưởng của Mạc Tư Khoa ở những nơi như Caucasus, Âu Châu và Trung Đông đã sụp đổ, và Điện Cẩm Linh hầu như không thể giúp đỡ các đồng minh cũ như Bashar al-Assad hay Nicolas Maduro.

Ở thời điểm hiện tại, khả năng Nga can thiệp để giải cứu những nơi như Transnistria hay Belarus của Aleksandr Lukashenko vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ — cũng như, ngày càng nhiều, sự ổn định trong tương lai của Liên bang Nga nói chung.

Tất cả những điều đó diễn ra trong khi Nga tiến quân trên chiến tuyến ở Ukraine với tốc độ “cực kỳ chậm chạp”. Theo một phân tích gần đây, cuộc tấn công gần đây nhất của Nga diễn ra “chậm hơn hầu hết các chiến dịch tấn công lớn trong bất kỳ cuộc chiến nào trong thế kỷ trước” - thậm chí còn chậm hơn cả trận Somme trong Thế chiến I.

Như vậy, đây là thực trạng hiện nay khi cuộc xâm lược mở rộng của Nga bước sang năm thứ năm. Ukraine về cơ bản vẫn độc lập, có chủ quyền và, có lẽ lần đầu tiên trong lịch sử, là lực lượng quân sự mạnh nhất trên lục địa Âu Châu. Và Nga hiện là kẻ chủ mưu chính của thất bại chiến lược lớn nhất thế kỷ 21 — một thất bại mà, với việc Putin vẫn nắm quyền, không có dấu hiệu sẽ kết thúc trong thời gian tới.

Đây là một thực tế mà các nhà hoạch định chính sách phương Tây cần nhận thức rõ và làm mọi điều có thể để đẩy nhanh tiến độ.

[Kyiv Independent: We've overestimated Russia for too long]

7. Từ Starlink đến ‘sĩ quan kỹ thuật số’, Fedorov chia sẻ về tháng đầu tiên trên cương vị Bộ trưởng Quốc phòng mới của Ukraine.

Bộ Quốc phòng Ukraine đang tái cấu trúc và chuyển đổi hoạt động theo tầm nhìn chiến lược mới và kế hoạch thực hiện dựa trên dữ liệu, Bộ trưởng mới được bổ nhiệm Mykhailo Fedorov cho biết với các nhà báo.

Bộ Trưởng Fedorov, 35 tuổi, người đã tạo dựng được tên tuổi trong những năm trước cuộc xâm lược toàn diện nhờ các cuộc cải cách số hóa hàng đầu thế giới khi còn là Bộ trưởng Chuyển đổi số, và sau đó là người tiên phong trong hệ thống mua sắm và phân phối máy bay điều khiển từ xa thời chiến của Ukraine, đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng vào ngày 14 tháng Giêng.

Bộ Trưởng Fedorov cho biết, công việc của bộ đang được thúc đẩy bởi một chiến lược chiến tranh được cập nhật, chứ không phải là việc thực hiện thụ động các nhiệm vụ hành chính.

“Nhóm của chúng tôi đến đây với một tầm nhìn — không chỉ đơn thuần là đóng vai trò cán bộ mua sắm hay nhà hoạch định chính sách, mà là gánh vác trách nhiệm thực sự về định hướng chiến lược của cuộc chiến,” ông nói.

Trong số các lĩnh vực khác, tháng đầu tiên của đội ngũ mới thuộc Bộ Quốc phòng tập trung vào việc cải thiện khả năng phòng không của Ukraine, đặc biệt là chống lại việc Nga sử dụng rộng rãi các máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa kiểu Shahed.

Theo lời bộ trưởng, một hệ thống đánh giá sau hành động mới — tương tự như hệ thống được sử dụng trong quân đội NATO — đã được thiết lập để phân tích mọi cuộc tấn công quy mô lớn của Nga, nghiên cứu xem máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga đã bị đánh chặn thành công ở đâu, như thế nào và vì sao.

[Kyiv Independent: From Starlink to 'digital officers,' Fedorov on first month as Ukraine's new Defense Minister]

8. Tin tức mới nhất về Iran: Tổng thống Trump ‘không hài lòng’ với các cuộc đàm phán với Tehran. Đại sứ quán Anh và Mỹ di tản khẩn cấp trước nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công.

Tổng thống Trump cho biết ông “không hài lòng” với diễn biến các cuộc đàm phán với Iran, và dự kiến sẽ có thêm các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran.

Những phát ngôn của tổng thống Mỹ được đưa ra trong khi nhân viên Đại sứ quán Anh tại Iran được lệnh rút về nước, trước nguy cơ Mỹ tiến hành các cuộc tấn công.

Phát biểu với các phóng viên trên đường đến Texas hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump nói: “Tôi không hài lòng với việc họ không sẵn lòng cho chúng tôi những gì chúng tôi cần. Tôi không vui vẻ gì về điều đó. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Chúng ta sẽ nói chuyện sau. Chúng ta sẽ có thêm một số cuộc đàm phán nữa hôm nay.”

Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã tóm tắt ngắn gọn lập luận của mình về khả năng tấn công Iran, nhấn mạnh rằng mặc dù ông ưu tiên giải pháp ngoại giao, nhưng ông sẽ không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Thông tin này được đưa ra sau khi một báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết Iran đã lưu trữ uranium được làm giàu cao tại các địa điểm ngầm, gần đạt đến cấp độ chế tạo vũ khí.

Trước đó vào thứ Sáu, chính phủ Anh xác nhận nhân viên đã được rút khỏi đại sứ quán Anh tại Iran để chuẩn bị cho các cuộc tấn công có thể xảy ra từ phía Mỹ.

“Chúng tôi đã thực hiện biện pháp phòng ngừa là tạm thời rút nhân viên người Anh khỏi Iran. Đại sứ quán của chúng tôi vẫn tiếp tục hoạt động từ xa”, chính phủ cho biết trên trang web tư vấn du lịch về Iran.

Bộ Ngoại giao Anh cho biết khả năng hỗ trợ công dân Anh hiện nay rất hạn chế, do đại sứ quán hoạt động từ xa và không có hỗ trợ lãnh sự trực tiếp, ngay cả trong trường hợp khẩn cấp.

Tại đại sứ quán Mỹ ở Giêrusalem, các nhân viên Mỹ không thuộc diện khẩn cấp và gia đình của họ đã được yêu cầu rời khỏi Israel do rủi ro về an ninh.

[Telegraph: Iran latest: Trump ‘not happy’ with Tehran negotiations as UK and US embassy staff withdrawn ahead of potential strikes]

9. Nga và Ukraine đồng ý “thỏa thuận ngừng bắn cục bộ” tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị tạm chiếm để sửa chữa đường dây điện dự phòng quan trọng.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cho biết Nga và Ukraine đã đạt được thỏa thuận “ngừng bắn cục bộ” tại khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị tạm chiếm trong khi nguồn cung cấp điện dự phòng quan trọng đang được khôi phục. Tổng Giám đốc IAEA, Tiến Sĩ Rafael Grossi, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 28 Tháng Hai.

Nhà máy này — nhà máy điện hạt nhân lớn nhất Âu Châu — đã bị Nga xâm lược trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến tranh toàn diện, và kể từ đó đã bị đóng cửa, mặc dù vẫn cần nguồn điện bên ngoài để duy trì hoạt động ổn định.

Theo trang web của cơ quan quản lý nhà máy điện hạt nhân ủy nhiệm của Nga, thuộc tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Rosatom, thỏa thuận ngừng bắn trong khi hoàn tất công tác sửa chữa đường dây dự phòng 330 kilovolt đã đạt được thông qua sự trung gian của IAEA.

“Các hoạt động rà phá bom mìn đang được tiến hành để bảo đảm an toàn cho các đội sửa chữa,” Ông cho biết.

[Kyiv Independent: Russia, Ukraine, agree to 'local truce' at occupied Zaporizhzhia nuclear plant to repair key backup power line]

10. Chiến lược tranh cử của Orban — dùng chiêu bài tống tiền Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine về vấn đề dầu mỏ của Nga và hy vọng gây ra xung đột.

Ngày 26 tháng 2, Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban đã mạnh dạn gửi hai bức thư — một đến Brussels, một đến Kyiv — với một loạt các yêu cầu.

Tuy nhiên, đối tượng mục tiêu mà cả hai chiến dịch này hướng đến không phải là các quan chức Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine, mà là người dân trong nước sắp sửa đi bỏ phiếu.

“Bài đăng đầy ẩn ý của Viktor Orban không phải là một bức thư ngỏ gửi cho nguyên thủ quốc gia nước ngoài, mà là một thông điệp vận động tranh cử nhắm vào công chúng trong nước”, Daniel Hegedüs, phó giám đốc Viện Chính trị Âu Châu, gọi tắt là IEP, nói với Kyiv Independent.

“Mục đích chính của Orban khi gửi ‘lá thư’ cho Tổng thống Zelenskiy là có hai mặt: thứ nhất, gửi một thông điệp rõ ràng rằng ông ta đang hành động theo logic tranh cử và đang tuyệt vọng về mặt chính trị; và thứ hai, vì sự tuyệt vọng này, ông ta sẵn sàng cho sự leo thang hơn nữa, điều mà Ukraine và Liên Hiệp Âu Châu nên tránh “, ông nói thêm.

Tuần trước, ông Orban cáo buộc Kyiv ngăn chặn việc vận chuyển dầu của Nga qua đường ống Druzhba (Hữu nghị), sau khi các cuộc tấn công của Nga làm hư hại cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine vào cuối tháng Giêng. Thủ tướng Hung Gia Lợi cho biết ông sẽ chặn khoản vay hỗ trợ Ukraine trị giá 90 tỷ euro (105 tỷ Mỹ Kim), một gói hỗ trợ tài chính cho Kyiv đã được tất cả các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu đồng ý trước đó.

Ngày 23 tháng 2, cả Hung Gia Lợi và Slovakia đều ngăn chặn việc thông qua gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu, với lý do là tranh chấp đường ống dẫn khí.

Bốn năm sau khi chiến tranh toàn diện nổ ra, Hung Gia Lợi và Slovakia vẫn là hai quốc gia duy nhất trong Liên Hiệp Âu Châu phụ thuộc nặng nề vào năng lượng của Nga. Cả hai đều chưa đa dạng hóa nhập khẩu, bất chấp những lựa chọn thay thế hiện có, chẳng hạn như đường ống dẫn dầu Adria nối Hung Gia Lợi với biển Adriatic thông qua Croatia.

Pavel Havlicek, một nhà nghiên cứu tại Hiệp hội Quan hệ Quốc tế ở Prague, lập luận rằng chính phủ Slovakia và Hung Gia Lợi đang lợi dụng vấn đề Ukraine để đạt được lợi ích chính trị trong nước — kích động tâm lý chống Kyiv và đổ lỗi cho các đối thủ chính trị trong nước.

Trong một bức thư gửi Chủ tịch Hội đồng Liên Hiệp Âu Châu Antonio Costa ngày 26 tháng 2, được Politico công bố, ông Orban đã yêu cầu thành lập “một phái đoàn điều tra thực tế với sự tham gia của các chuyên gia do Hung Gia Lợi và Slovakia cử đến để xác minh tình trạng của đường ống dẫn khí Druzhba”.

Ông Orban viết: “Hung Gia Lợi sẽ chấp nhận kết quả của phái đoàn này.”

Trong một bức thư ngỏ gửi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, Orban viết rằng tổng thống Ukraine đã “cố gắng ép buộc Hung Gia Lợi tham gia vào cuộc chiến giữa nước ông và Nga.”

“Chúng tôi không muốn tài trợ cho nỗ lực chiến tranh, và chúng tôi cũng không muốn trả giá cao hơn cho năng lượng”, ông Orban viết. “Tôi kêu gọi các ông hãy lập tức mở lại đường ống dẫn dầu Hữu nghị và kiềm chế mọi hành động tấn công tiếp theo nhằm vào an ninh năng lượng của Hung Gia Lợi.”

Ngày 21 tháng 2, Bộ Ngoại giao Ukraine lên án những gì họ mô tả là “tối hậu thư và tống tiền” từ Hung Gia Lợi và Slovakia, đồng thời cho biết thêm rằng “chính phủ Hung Gia Lợi và Slovakia không chỉ đang tiếp tay cho kẻ xâm lược mà còn gây tổn hại cho các công ty năng lượng của chính họ, những công ty cung cấp năng lượng trên cơ sở thương mại”.

Ông Hegedüs nói rằng “Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine phải nhận thức rằng mối quan hệ của họ với chế độ Orban đã bước vào giai đoạn cuối cùng.”

“Chính quyền Hung Gia Lợi đang bị tổn thương và tuyệt vọng về mặt chính trị. Lợi ích chiến lược của Brussels và Kyiv là tránh leo thang căng thẳng không cần thiết với Budapest, đồng thời bảo đảm rằng Orban không thể dùng đến các kịch bản độc đoán để duy trì quyền lực, và phe đối lập do Peter Magyar lãnh đạo ở Hung Gia Lợi đạt được bước đột phá dân chủ trong nước”, ông nói thêm.

Cuộc bầu cử quốc hội Hung Gia Lợi sẽ diễn ra vào ngày 12 tháng 4, với đảng Tisza mới thành lập do Magyar lãnh đạo, đang nhận được 45-50% ủng hộ. Đảng Fidesz của Orban hiện đang có tỷ lệ ủng hộ khoảng 40%.

[Kyiv Independent: Orban's election campaign strategy — blackmail EU, Ukraine over Russian oil and hope for a fight]

11. Tổng thống Zelenskiy mời ông Fico đến Ukraine trong bối cảnh Slovakia và Hung Gia Lợi muốn kiểm tra đường ống dẫn dầu Druzhba.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã mời Thủ tướng Slovakia Robert Fico đến thăm Ukraine trong một cuộc điện đàm ngày 27 tháng 2, giữa lúc đang có tranh chấp giữa Kyiv, Budapest và Bratislava về một đường ống dẫn dầu quan trọng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 28 Tháng Hai.

Ông Fico cho biết ông đã chấp nhận đề xuất về một cuộc gặp giữa phía Ukraine và Slovakia để thảo luận về “tất cả các khía cạnh hợp tác giữa Ukraine và Slovakia”.

Tranh chấp nổ ra sau khi một đoạn đường ống Druzhba — một mạng lưới quan trọng vận chuyển dầu thô của Nga đến Hung Gia Lợi và Slovakia qua lãnh thổ Ukraine — ngừng hoạt động vào cuối Tháng Giêng sau khi Kyiv tuyên bố đường ống này bị hư hại trong một cuộc tấn công của Nga ở miền tây Ukraine.

Budapest và Bratislava, hai chính phủ được coi là thân Cẩm Linh nhất trong Liên Hiệp Âu Châu, đã cáo buộc Ukraine cố tình ngăn chặn việc cung cấp hàng hóa.

Để trả đũa, hai thành viên Liên Hiệp Âu Châu đã ngừng xuất khẩu dầu diesel sang Ukraine, chặn gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu và Budapest đang cản trở khoản vay 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) cho Ukraine, một nguồn cứu trợ tài chính quan trọng cho quốc gia đang đối mặt với cuộc xâm lược của Nga.

Sau cuộc điện đàm, Fico cho biết ông đã thông báo cho Tổng thống Zelenskiy về một đề xuất chung với Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban về việc thành lập một nhóm chuyên gia kiểm tra, do các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu và Ủy ban Âu Châu đề cử, để đánh giá mức độ thiệt hại của đường ống dẫn dầu.

“ Tôi đã đồng ý với Robert Fico rằng chúng ta sẽ thành lập một ủy ban điều tra chung Hung Gia Lợi-Slovakia để làm rõ tình trạng của đường ống dẫn dầu Druzhba”, ông Orban cho biết trên Facebook vào đầu ngày hôm đó.

Ủy ban Âu Châu hoan nghênh sáng kiến này và “sự sẵn sàng chấp nhận kết quả của phái đoàn này” của Hung Gia Lợi.

Fico cũng tuyên bố rằng tình báo Slovakia “xác nhận đường ống không bị hư hại và không có gì cản trở việc vận chuyển dầu”, đồng thời cáo buộc Ukraine “không có ý định nối lại việc vận chuyển”.

Trong khi Liên Hiệp Âu Châu kêu gọi Ukraine đẩy nhanh việc khôi phục đoạn đường dây tải điện Druzhba bị hư hại, Tổng thống Zelenskiy cho rằng việc sửa chữa cần thời gian, đồng thời viện dẫn các cuộc tấn công rộng hơn của Nga vào lưới điện của Ukraine.

Lãnh đạo Slovakia cho biết ông đã nhắc nhở Tổng thống Zelenskiy “rằng phía Ukraine cho đến nay vẫn chưa cho phép đại sứ của chúng tôi tại Kyiv tiến hành cuộc thanh tra như vậy và ngay cả Đại sứ Liên minh Âu Châu tại Ukraine cũng không được trao cơ hội này.”

Ông nói thêm: “Tổng thống Zelenskiy đã bác bỏ hoạt động thanh tra như vậy, viện dẫn lập trường tiêu cực của các cơ quan tình báo Ukraine.”

Về mặt công khai, Ukraine chưa chấp nhận cũng chưa bác bỏ đề xuất về một phái đoàn giám sát.

Đáp lại những tuyên bố của Fico, cố vấn của Tổng thống Zelenskiy, Dmytro Lytvyn, cho biết Kyiv đã mời nhà lãnh đạo Slovakia chính xác là để thảo luận trực tiếp về những “vấn đề nghiêm trọng” này chứ không phải để liên lạc qua mạng xã hội.

[Kyiv Independent: Zelensky invites Fico to Ukraine as Slovakia, Hungary seek to inspect Druzhba pipeline]

12. Vấn đề nan giải về Cuba của Tổng thống Donald Trump

Ngoài khơi Florida 90 dặm, Cuba đang chao đảo, và Tổng thống Trump phải đối mặt với một lựa chọn: đẩy hòn đảo vào khủng hoảng hoặc cố gắng ổn định tình hình trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm kiểm soát của Mỹ.

Cuba đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều thập niên. Lưới điện bị mất điện hàng giờ liền. Nhiên liệu khan hiếm. Thực phẩm khó tìm. Tuần làm việc và học tập bị rút ngắn. Có những lo ngại về sự gia tăng di cư sang Mỹ. Quốc gia này dường như mong manh và sắp sụp đổ.

Tại Washington, cuộc tranh luận không phải là liệu áp lực của Mỹ có gây tổn hại cho Havana hay không—rõ ràng là có—mà là liệu Mỹ có thể kiểm soát được những gì sẽ xảy ra tiếp theo hay không.

Kể từ khi trở lại nắm quyền, Tổng thống Trump đã siết chặt các biện pháp trừng phạt, tăng cường lệnh cấm đi lại và tấn công vào nguồn cung dầu để gây áp lực lên chính phủ Cuba. Các biện pháp này phản ánh chính sách đối ngoại “Nước Mỹ trên hết” rộng lớn hơn của ông và được lòng các cử tri người Mỹ gốc Cuba theo đường lối cứng rắn ở Florida. Chiến lược dường như là nếu Havana bị gây áp lực đủ mạnh, các nhà lãnh đạo của họ sẽ buộc phải thay đổi hoặc bị buộc phải từ chức.

Nhưng áp lực không đồng nghĩa với kiểm soát. Đó là nghịch lý của Tổng thống Trump.

Có một sự so sánh rõ ràng với Venezuela. Đầu năm nay, Tổng thống Trump đã phát động một chiến dịch dẫn đến việc lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro – một sự thể hiện mạnh mẽ sức mạnh của Mỹ trong khu vực. Nhưng những gì xảy ra sau đó ở Venezuela đã cho thấy những hạn chế của chiến thuật này: việc lật đổ Maduro không nhanh chóng tạo ra một chính quyền ổn định hay một quá trình chuyển đổi dân chủ thành công. Thay vào đó, nó để lại một khoảng trống chính trị hỗn loạn, được lấp đầy bởi một người thân cận với Maduro, người mà cam kết thay đổi Venezuela của bà ta vẫn còn chưa chắc chắn.

Bài học đó đang đè nặng lên Cuba. Tại hội nghị thượng đỉnh vùng Caribe ở St. Kitts và Nevis hồi đầu tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định rằng cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Cuba là do chính sách của chính phủ nước này gây ra, chứ không phải do lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ đối với Venezuela.

“Cuba cần phải thay đổi,” ông nói, nhưng cũng nói thêm, “không cần phải thay đổi ngay lập tức. Không cần phải thay đổi chỉ sau một ngày. Mọi người ở đây đều trưởng thành và thực tế.”

“Ví dụ, chúng ta đang chứng kiến quá trình đó diễn ra ở Venezuela.”

Việc Mỹ can thiệp vào Caracas đã cắt đứt nghiêm trọng xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela, một nguồn sống quan trọng cho nền kinh tế mong manh của Cuba, và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng ở Havana.

Tình hình dầu mỏ ở Cuba đã trở thành một phần trọng tâm trong chiến dịch gây áp lực của chính quyền Tổng thống Trump. Cuba phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu để sản xuất điện, vận tải và các dịch vụ cơ bản, và hàng thập niên trừng phạt của Mỹ đã làm suy yếu khả năng tự đáp ứng nhu cầu năng lượng của nước này. Đầu năm 2026, sau khi Mỹ can thiệp vào Venezuela và lật đổ Maduro, việc vận chuyển dầu từ Venezuela đã bị gián đoạn, góp phần gây ra tình trạng mất điện trên quy mô lớn và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế của hòn đảo.

Trong một động thái gần đây, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ chỉ cho phép các công ty được cấp phép bán lại dầu của Venezuela cho Cuba nếu việc này mang lại lợi ích cho khu vực tư nhân Cuba, chứ không phải cho nhà nước hay quân đội, báo hiệu một nỗ lực nhằm giảm bớt khó khăn cho người dân mà không làm suy yếu chính phủ cộng sản.

Chính sách này nhằm mục đích giảm bớt khó khăn cho người dân Cuba bình thường đồng thời tiếp tục gây áp lực lên chính phủ ở Havana, nhưng sẽ rất khó để tách rời hai mục tiêu này.

Nguy cơ là những áp lực ngày càng gia tăng đối với Cuba—suy thoái kinh tế, mất điện và sự phẫn nộ của công chúng—có thể leo thang thành hỗn loạn. Nếu các cuộc biểu tình lan rộng hoặc lực lượng an ninh mất kiểm soát, tình trạng bất ổn có thể leo thang nhanh chóng. Điều đó có thể dẫn đến làn sóng di cư ồ ạt về Florida hoặc các sự việc nguy hiểm trên biển mà Washington sẽ phải phản ứng nhanh chóng. Một khi tình hình bắt đầu diễn biến, Mỹ có thể gặp khó khăn trong việc định hình kết quả.

Mối nguy hiểm đó đã được nhấn mạnh vào thứ Tư khi lực lượng Cuba giết chết bốn người lưu vong có vũ trang và làm bị thương sáu người khác trên một chiếc thuyền máy ghi danh tại Florida, làm gia tăng căng thẳng một cách mạnh mẽ.

Ông Rubio đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng chính sách của Mỹ là nguyên nhân. Ông nói: “Điều mà người dân Cuba cần biết là: nếu họ đói khổ và đau đớn, không phải vì chúng ta không sẵn sàng giúp đỡ họ. Chúng ta sẵn sàng. Vấn đề là những người cản trở chúng ta giúp đỡ họ chính là chế độ, Đảng Cộng sản.”

Câu hỏi đặt ra cho Washington là liệu họ nên hành động dứt khoát ngay bây giờ để thúc đẩy thay đổi chính trị và cố gắng kiểm soát kết quả, hay chấp nhận rủi ro bị các sự kiện vượt mặt.

Chính sách kiềm chế và ve vãn Nga, Tàu của Mỹ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu Washington hành động quá chậm hoặc đưa ra những tín hiệu mâu thuẫn về mục tiêu của mình ở Havana, các đối thủ như Trung Quốc và Nga có thể can thiệp để ổn định Cuba theo điều kiện riêng của họ.

Mạc Tư Khoa đã công khai lên án áp lực của Mỹ đối với Cuba và tái khẳng định sự hỗ trợ chính trị và vật chất của mình đối với hòn đảo này, gọi các chiến thuật của Mỹ là không thể chấp nhận được và cam kết tiếp tục hỗ trợ.

Tại cuộc gặp với Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez ở Mạc Tư Khoa hồi đầu tháng này, Putin nói về các hạn chế: “Các bạn biết chúng tôi nghĩ gì về điều này. Chúng tôi không chấp nhận bất cứ điều gì tương tự.”

“Chúng tôi luôn đứng về phía Cuba trong cuộc đấu tranh giành độc lập, vì quyền tự quyết định con đường phát triển của mình, và chúng tôi luôn ủng hộ người dân Cuba”, ông nói.

Bắc Kinh cũng đã lên tiếng ủng hộ, nói rằng họ sẽ “làm những gì có thể” để hỗ trợ Cuba và phản đối sự can thiệp từ bên ngoài vào công việc nội bộ của nước này, mặc dù họ không công bố cụ thể các đợt giao nhiên liệu.

Cả hai quốc gia đều có mối quan hệ lâu dài với Havana và những lý do chiến lược để đối phó với áp lực từ Mỹ. Sự can thiệp của họ có thể định hình lại động lực khu vực nếu cuộc khủng hoảng ở Cuba trở nên trầm trọng hơn.

Tại Venezuela, sự can thiệp của Mỹ không mang lại kết quả hoàn toàn có thể kiểm soát được. Việc lật đổ Maduro là một bước ngoặt, nhưng nó không tạo ra sự ổn định hay một quá trình chuyển đổi dân chủ suôn sẻ. Hậu quả vẫn còn chưa chắc chắn.

Tình hình ở Cuba thậm chí còn phức tạp hơn. Nước này đã duy trì chế độ Cộng sản kiểm soát chặt chẽ từ những năm 1950, nền kinh tế mong manh và xã hội vốn đã chịu nhiều áp lực. Nếu có sự thay đổi đột ngột, nó có thể dẫn đến những biến động lớn.

Đó là tình thế tiến thoái lưỡng nan của Tổng thống Trump: thúc đẩy mạnh mẽ và có nguy cơ gây ra hỗn loạn hoặc kiềm chế và có nguy cơ mất ảnh hưởng.

[Newsweek: Donald Trump’s Cuba Conundrum]