1. Lực lượng Ukraine giành lại lãnh thổ tại khu vực Oleksandrivka trên chiến tuyến, tiêu diệt hơn 2.600 binh sĩ Nga trong vòng 2 tháng chỉ riêng tại mặt trận này.

Hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết lực lượng Ukraine đã giải phóng 9 thị trấn ở khu vực tiền tuyến Oleksandrivka và tiêu diệt 2.653 binh sĩ Nga trong một chiến dịch kéo dài khoảng hai tháng.

Vào cuối tháng Giêng, Ukraine đã phát động một cuộc phản công tại khu vực Oleksandrivka, phía đông nam nơi giao nhau của các tỉnh Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia và Donetsk.

Theo báo cáo, trong chiến dịch này, lực lượng Ukraine đã giành lại khoảng 440 km vuông lãnh thổ, giải phóng bảy thị trấn ở tỉnh Dnipropetrovsk và hai khu ở tỉnh Zaporizhzhia.

Ba thị trấn khác đã được giải phóng khỏi quân đội Nga, mặc dù vị trí của chúng không được tiết lộ.

Cuối ngày Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, Lực lượng Dù cho biết thêm rằng “quyền kiểm soát hoàn toàn” đã được khôi phục tại làng Berezove thuộc tỉnh Dnipropetrovsk. Sự khác biệt giữa việc giải phóng, dọn sạch và thiết lập quyền kiểm soát hoàn toàn không được giải thích.

Kể từ khi cuộc phản công bắt đầu vào ngày 29 tháng Giêng, lực lượng Nga đã mất 3.676 người trong khu vực, bao gồm 2.653 người thiệt mạng, 1.023 người bị thương và 11 người bị bắt, theo thông báo của bộ chỉ huy.

Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrskyi, cho biết từ ngày 17 đến 20 tháng 3, Nga đã phát động một cuộc tấn công với sự tham gia của “hàng chục ngàn binh sĩ”, khiến hơn 6.000 người Nga thiệt mạng.

Tướng Syrskyi cho biết thêm, hầu hết các vụ tấn công xảy ra ở miền đông Ukraine, đặc biệt là ở khu vực Pokrovsk thuộc tỉnh Donetsk và khu vực Oleksandrivka.

Tướng Syrskyi cũng cho biết Mạc Tư Khoa đang cố gắng triển khai thêm các đơn vị mới và trông chờ vào việc thời tiết xấu đi để hạn chế hiệu quả của hoạt động trinh sát trên không, máy bay điều khiển từ xa và pháo binh của Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukrainian forces regain ground in Oleksandrivka sector of front line, kill over 2,600 Russian troops in 2 months]

2. Tổng thống Trump liên tục tấn công Thủ tướng Keir Starmer về cuộc chiến tranh Iran.

Sau khi Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, hầu hết các quốc gia Âu Châu đã có những căng thẳng với chính quyền Hoa Kỳ, trừ ra Vương Quốc Anh. Thủ tướng Anh Keir Starmer thường tự hào có mối quan hệ đặc biệt với Tổng thống Trump.

Nhưng giờ đây mối quan hệ ấy đã chấm dứt.

Mối quan hệ thân thiết bất ngờ giữa Ông Donald Trump và Keir Starmer đã kết thúc một cách đầy kịch tính sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran. Chính phủ Anh đã từ chối tham gia vào các hoạt động tấn công, với việc Starmer đặt câu hỏi về kế hoạch chiến tranh của Tổng thống Trump và chỉ cho phép sử dụng các căn cứ không quân của Anh cho mục đích phòng thủ.

Điều đó khiến tổng thống Mỹ tỏ ra cay đắng — và giờ đây ông liên tục công kích Starmer gần như mỗi ngày, bất cứ khi nào đề cập đến việc các đồng minh từ chối tham gia vào cuộc chiến Iran.

1) 'Rất thất vọng'

Tổng thống Mỹ tỏ ra như một bậc phụ huynh thất vọng khi nói với tờ Telegraph rằng ông “rất thất vọng” vì Anh đã không cho phép Mỹ sử dụng căn cứ không quân chung Diego Garcia để tấn công Iran.

Mặc dù sau đó Anh cho phép sử dụng nó cho các mục đích hạn chế, Tổng thống Trump nói rằng Starmer đã “mất quá nhiều thời gian” và “điều đó có lẽ chưa từng xảy ra giữa hai nước chúng ta trước đây”.

2) 'Không còn như xưa nữa'

Với giọng điệu như người yêu cũ, Tổng thống Trump bày tỏ sự thất vọng rằng liên minh giữa hai nước “không còn như xưa nữa”, và nói với tờ Sun rằng sự đổ vỡ này “rất đáng buồn”.

Trong lời lẽ có lẽ là lời chỉ trích gay gắt nhất, Tổng thống Trump nhận xét: “Đây là mối quan hệ vững chắc nhất trong tất cả. Và giờ đây chúng ta có mối quan hệ rất mạnh mẽ với các quốc gia khác ở Âu Châu.” Thật là lời lẽ cay nghiệt.

3) 'Không phải Winston Churchill'

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, nơi trưng bày bức tượng bán thân của nhà lãnh đạo thời chiến, tổng thống Mỹ tuyên bố về Starmer rằng “đây không phải là Winston Churchill mà chúng ta đang nói đến” và nói rằng thời đại hiện nay “không phải là thời đại của Churchill”.

Đó là câu nói mà ông ấy đã lặp đi lặp lại nhiều lần kể từ đó.

4) 'Ông không cần tham khảo ai hết cả’

Tổng thống Mỹ đã chỉ trích thói quen của ông Starmer tham khảo ý kiến các quan chức cao cấp trước khi hành động. Phát biểu tại một cuộc họp báo, Tổng thống Trump cho biết ông đã nói với ông Starmer: “Ông không cần phải lo lắng về đội ngũ. Ông không có đội ngũ. Ông là thủ tướng. Ông có thể đưa ra quyết định.”

5) 'Đồ chơi'

Trong một cuộc họp nội các tại Tòa Bạch Ốc (trước ống kính máy quay, dĩ nhiên), tổng thống Mỹ đã bác bỏ các Hàng Không Mẫu Hạm của Anh, gọi chúng là “đồ chơi so với những gì chúng ta đang có”.

Tổng thống Trump cũng nói với Anh rằng “đừng bận tâm” gửi các Hàng Không Mẫu Hạm vì “chúng tôi không cần đến chúng”.

6) 'Vị tổng thống đáng sợ, đáng sợ, tuyệt vời'

Tổng thống Trump đã xát muối vào vết thương bằng cách chia sẻ một tiểu phẩm của chương trình Saturday Night Live UK, trong đó Starmer (do George Fouracres thủ vai) tỏ ra vô cùng lo lắng về cách giải quyết cuộc gọi điện thoại với tổng thống Mỹ.

“Ôi trời ơi — nếu Donald quát mắng tôi thì sao? Tôi phải nói gì đây?”, người đóng giả Starmer lo lắng.

Cuộc trò chuyện ngắn ngủi giữa người không phải Thủ tướng và Tổng thống Trump kết thúc bằng việc ông ta cúp máy: “Ôi chết tiệt cái ông tổng thống đáng sợ, đáng sợ nhưng cũng tuyệt vời đó. Sao ông ta khó nói chuyện đến thế?”

[Politico: All the times Donald Trump dunked on Keir Starmer over the Iran war]

3. Trong khi Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, nước này đang học hỏi chiến thuật của Ukraine.

Sau khi Tổng thống Trump rút lại lời đe dọa “phá hủy” cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran nếu nước này từ chối mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng này vẫn đóng cửa đối với các tàu thuyền không được Tehran cấp phép rõ ràng.

Trong khi Mỹ và các đồng minh đang cân nhắc làm thế nào để vận chuyển dầu và các nguồn cung cấp thiết yếu khác qua eo biển một lần nữa, một câu hỏi ngày càng lớn được đặt ra: liệu bất kỳ lực lượng quân sự nào được điều đến khu vực này ngay cả đông đến hàng ngàn binh sĩ Mỹ, có thể hoàn thành nhiệm vụ đó hay không? Tướng Joseph Votel nói. Ông là một tướng bốn sao đã nghỉ hưu từng là chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, từng chiến đấu chống khủng bố ở Trung Đông trong 25 năm, và hiện là nghiên cứu viên tại Viện Trung Đông

Cuộc chiến kéo dài bốn năm vẫn đang diễn ra ở Ukraine cho thấy câu trả lời có thể là không.

Khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, sự hiện diện quân sự của Ukraine trên Hắc Hải nhỏ bé hơn nhiều so với Nga, nhưng Kyiv đã đẩy lùi một trong những hạm đội mạnh nhất thế giới.

Sử dụng thuyền điều khiển từ xa trên biển và trên không mang bom và hỏa tiễn phóng từ đất liền, lực lượng Ukraine đã làm hư hại hoặc phá hủy nhiều tàu chiến Nga và buộc các tàu khác phải rút khỏi các khu vực trọng yếu trên biển.

Tháng 4 năm 2022, Ukraine đã đánh chìm soái hạm của Hạm đội Hắc Hải hùng mạnh của Nga, tàu tuần dương hỏa tiễn Moskva, bằng hỏa tiễn do Ukraine sản xuất. Kể từ đó, Ukraine đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công tàn khốc vào các tàu của Nga, thường sử dụng máy bay điều khiển từ xa rẻ hơn nhiều.

“Ukraine thực sự không có hải quân, nhưng Ukraine “đã có thể ngăn chặn Hạm đội Hắc Hải của Nga tiến vào nửa phía tây của Hắc Hải.”

Và việc Ukraine gây cản trở hoạt động của Nga không chỉ dừng lại ở các tàu chiến của nước này. Theo dữ liệu của Liên Hiệp Quốc, xuất khẩu ngũ cốc của Mạc Tư Khoa đã giảm hơn một nửa vào một thời điểm khi các cảng của nước này trên Hắc Hải bị đóng cửa trong nhiều tháng.

Ukraine không giành được quyền kiểm soát Hắc Hải, nhưng đã khiến một số khu vực ở đó trở nên quá nguy hiểm đối với Nga, khiến họ không thể sử dụng được.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng hải quân Iran đã “biến mất”, bị phá hủy trong chiến tranh, nhưng Iran dường như đang học theo chiến thuật của Ukraine khi nói đến eo biển Hormuz.

Ngay cả trước khi cuộc xung đột hiện tại nổ ra, các quan chức quân sự Mỹ đã thừa nhận điều mà cuộc chiến ở Hắc Hải đã cho thấy rõ ràng: Trong chiến tranh bất đối xứng hiện đại, những con tàu lớn, đắt tiền có thể trở thành mục tiêu lớn cho các loại vũ khí điều khiển từ xa giá rẻ.

Chiến tranh hải quân hiện đại ngày càng “bị chi phối bởi các hệ thống điều khiển từ xa”.

“Iran đang rút ra bài học từ cuộc chiến ở Ukraine một cách rất cẩn thận” ông nói.

Các hệ thống đó bao gồm các máy bay điều khiển từ xa nhỏ, rất khó bị đánh chặn, cả bằng phương pháp kỹ thuật số lẫn vũ khí thông thường.

“Đầu đạn của chúng không lớn lắm,” ông nói. “Nhưng nó đủ lớn để làm mù một con tàu hay thậm chí đánh chìm nó.”

Trong các cuộc xung đột trước đây, bao gồm cả “Chiến tranh tàu chở dầu” năm 1987-1988 khi Iran rải thủy lôi để chặn đường giao thông, Hải quân Mỹ đã hộ tống các tàu chở dầu đi qua Vịnh Ba Tư.

Cách đó không hiệu quả trong thời điểm hiện nay.

“Việc di chuyển cùng các tàu chở dầu thực sự không hữu ích lắm nếu bạn đang đối phó với máy bay điều khiển từ xa. Máy bay điều khiển từ xa… chẳng khác nào một quả mìn bay.”

Mỹ hiện chưa có động thái hộ tống bất kỳ tàu nào đi qua eo biển Hormuz trong cuộc xung đột hiện tại.

Trong khi đó, Iran đã đưa ra những yêu sách mà trên thực tế sẽ trao cho nước này toàn quyền kiểm soát eo biển — biến nó thành một “trạm thu phí” riêng cho chế độ Cộng hòa Hồi giáo, là điều mà Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh khó có thể chấp nhận.

Hắc Hải và eo biển Hormuz là hai vùng biển rất khác nhau, nhưng mô hình này đang dần trở nên quen thuộc: Một cường quốc có vũ khí yếu hơn nhiều sử dụng các công cụ rẻ tiền và chiến thuật bất đối xứng để cản trở và làm nản lòng một đối thủ được trang bị tốt hơn nhiều — và thậm chí không cần phải giành chiến thắng tuyệt đối, mà chỉ cần nâng cao mức độ rủi ro cho bất kỳ hoạt động nào trong vùng chiến sự.

Mỹ và Israel tuyên bố đã tấn công hơn 20.000 mục tiêu của Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Và xét về mặt quân sự thuần túy, Iran dường như đang thua cuộc. Nhưng khi việc đóng cửa eo biển khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao, nó tạo ra hiệu ứng domino, đẩy giá cả hàng tiêu dùng trên toàn thế giới lên, và Iran dường như đang thắng thế về kinh tế.

[CBSNews: As Iran keeps the Strait of Hormuz locked down, it's borrowing from Ukraine's playbook]

4. Các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn trên nhiều mặt trận.

Quân đội Israel cho biết lực lượng của họ đã thực hiện “một đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng của chế độ khủng bố Iran ở trung tâm Tehran” vào sáng sớm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba.

Điều này diễn ra sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố hôm thứ Sáu rằng họ đã tiến hành các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các địa điểm ở Israel và các cơ sở quân sự ở vùng Vịnh do lực lượng Mỹ sử dụng.

Theo tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran được các hãng tin Iran đăng tải, một cơ sở bảo dưỡng hệ thống phòng không Patriot của Mỹ đã bị tấn công ở Bahrain.

Truyền thông Li Băng đưa tin một cuộc tấn công của Israel đã nhắm vào vùng ngoại ô phía nam Beirut vào sáng sớm thứ Sáu. Các phóng viên của hãng thông tấn Agence France-Presse đã nghe thấy một số tiếng nổ từ thành trì của Hezbollah mà Israel đã nhiều lần tấn công kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Bộ quốc phòng Ả Rập Xê Út cho biết họ đã “chặn bắt và phá hủy” bốn máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời phía đông vương quốc vào sáng sớm thứ Sáu.

Lãnh đạo phe đối lập Israel cảnh báo quân đội đang “bị quá tải và vượt quá giới hạn”.

Lãnh đạo phe đối lập Israel, Yair Lapid, cảnh báo rằng cuộc chiến đang gây ra tổn thất quá lớn.

“Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đang bị quá tải và kiệt sức. Chính phủ đang bỏ mặc quân đội bị thương trên chiến trường”, Lapid nói, nhắc lại lời cảnh báo được đưa ra một ngày trước đó bởi Tư lệnh quân đội, Trung tướng Eyal Zamir.

Ông Lapid nói: “Chính phủ đang đưa quân đội vào một cuộc chiến trên nhiều mặt trận mà không có chiến lược, không có phương tiện cần thiết và với số lượng binh lính quá ít”.

Trong một cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, phát ngôn viên quân đội Israel, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết: “Trên mặt trận Li Băng, khu vực phòng thủ tiền tuyến mà chúng ta đang thiết lập đòi hỏi thêm lực lượng IDF.... Vì vậy, IDF cần thêm binh sĩ chiến đấu.”

[CBSNews: Strikes continuing on multiple fronts]

5. Putin phủ nhận việc yêu cầu các lãnh đạo doanh nghiệp tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine.

Điện Cẩm Linh hôm thứ Sáu đã bác bỏ các báo cáo cho rằng nhà độc tài Vladimir Putin đã yêu cầu những người giàu nhất nước Nga tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời phản bác lại những tuyên bố rằng Mạc Tư Khoa đang phải vật lộn để kiếm tiền khi chi tiêu quân sự tăng vọt.

Theo Reuters, phát ngôn viên Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết: “Tổng thống Putin đã không đưa ra yêu cầu như vậy”.

Ông Peskov giải thích rằng một cá nhân đã tự nguyện đề nghị quyên góp một “khoản tiền rất lớn” cho nhà nước trong một cuộc họp gần đây với các lãnh đạo doanh nghiệp, mô tả đó là một sáng kiến cá nhân. “Đây hoàn toàn là sáng kiến của ông ấy, chứ không phải của Tổng thống Putin. Mặc dù, tất nhiên, nhà lãnh đạo nhà nước hoan nghênh sáng kiến như vậy”, ông Peskov nói thêm, nhấn mạnh rằng số tiền này không nhằm mục đích phục vụ chiến tranh.

Ông nói thêm rằng nhiều người có mặt tại cuộc họp đã gây dựng được khối tài sản khổng lồ trong những năm 1990 nhờ các mối liên hệ với nhà nước và giờ đây có thể coi việc đóng góp là nghĩa vụ của mình.

Lời phủ nhận này được đưa ra sau những báo cáo đầu tiên được công bố bởi tờ báo độc lập The Bell của Nga, trích dẫn các nguồn tin giấu tên, cho biết Putin đã bí mật thúc giục các doanh nhân giúp lấp đầy những lỗ hổng ngày càng lớn trong ngân sách thời chiến của Nga, và ra tín hiệu rằng Mạc Tư Khoa sẽ tiếp tục cuộc chiến cho đến khi giành được quyền kiểm soát hoàn toàn khu vực Donbas ở miền đông Ukraine.

Áp lực đang gia tăng đối với ngân sách của Nga khi chi phí cho cuộc xâm lược toàn diện Ukraine tiếp tục leo thang. Ngân sách quốc phòng của Điện Cẩm Linh đã tăng 42% lên 13,1 ngàn tỷ ruble (130 tỷ euro) trong năm qua, buộc Mạc Tư Khoa phải củng cố nguồn tài chính của mình.

Bộ trưởng Kinh tế Maxim Reshetnikov đã đề xuất một loại thuế lợi nhuận bất ngờ khác nếu đồng ruble tiếp tục suy yếu, sau khi Mạc Tư Khoa đã thu được khoảng 320 tỷ ruble (3 tỷ euro) từ các doanh nghiệp lớn thông qua một đợt thuế đặc biệt vào năm 2023. Vào tháng Giêng, chính phủ cũng đã tăng thuế giá trị gia tăng, gọi tắt là VAT lên 22% để tăng thêm nguồn thu.

[Politico: Putin denies asking business leaders to finance the war in Ukraine]

6. “Người Mỹ nên bàng hoàng và lo sợ trước viễn cảnh con trai và con gái Mỹ đang phải chiến đấu ở Iran”, Blumenthal nói.

Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal, thành viên Ủy ban Quân sự Thượng viện, cho biết tính đến hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, ông vẫn chưa nhận được “thông tin rõ ràng” về việc liệu Ngũ Giác Đài có yêu cầu khoản tiền tiềm năng lên tới 200 tỷ đô la cho cuộc chiến chống Iran hay không.

Trả lời phóng viên tại Điện Capitol, Blumenthal cho biết ông rời khỏi cuộc họp báo mật với nhận thức “thiếu hiểu biết hơn so với trước khi tham dự, bởi vì cách trình bày mục tiêu của cuộc chiến này quá khó hiểu, rối rắm và hỗn loạn”.

Ông Blumenthal cho biết ông sẽ “làm mọi thứ có thể với tư cách là thành viên của Ủy ban Quân sự để lên án sự nhầm lẫn và hỗn loạn, đồng thời bảo đảm rằng người dân Mỹ nhận ra điều gì đang thực sự xảy ra.”

“Đối với những binh lính Mỹ đang đóng quân ở Iran, người Mỹ nên bị sốc và lo sợ trước viễn cảnh con cái họ đang ở trên chiến trường Iran, trong tình huống rủi ro và nguy hiểm nhất trong lịch sử quân sự gần đây, và trên quy mô lớn, với hàng ngàn binh sĩ đang tiến về khu vực đó ngay lúc này,” Blumenthal nói. “Người Mỹ không chỉ nên bị sốc, họ còn nên phản kháng và bày tỏ sự tức giận và lo ngại của mình, bởi vì chúng ta vẫn còn thời gian để ngăn chặn thảm họa tiềm tàng.”

Nữ Dân biểu đảng Cộng hòa Nancy Mace phát biểu về cuộc chiến với Iran: “Tôi vẫn chưa thấy chiến lược nào để rút ra khỏi cuộc chiến này”.

Một ngày sau khi rời khỏi cuộc họp báo của Ủy ban Quân sự Hạ viện về Iran, nữ Dân biểu đảng Cộng hòa Nancy Mace của bang Nam Carolina đã nói với đài CBS News rằng bà “vô cùng lo ngại về việc cỗ máy chiến tranh ở Washington đang đẩy chúng ta vào một cuộc chiến tranh không hồi kết kéo dài hơn 20 năm nữa.”

Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Nikole Killion của đài CBS News trên chương trình “The Takeout”, bà Mace cho biết bà sẽ phản đối việc đưa bộ binh vào Iran và lập luận rằng quân đội cần phải giải thích cách thức chiến tranh có thể kết thúc. Bà nói rằng cuộc họp báo hôm thứ Tư với các quan chức quân đội “đã không giải đáp được hầu hết các câu hỏi của chúng tôi”.

“Tôi vẫn chưa thấy chiến lược nào để rút ra khỏi cuộc chiến này,” Mace, người hiện đang tranh cử chức thống đốc bang Nam Carolina, nói. “Và tôi nghĩ đó là điều mà nhiều người trong chúng ta đều cảm thấy khó chịu.”

Bà Mace nói thêm rằng bà vẫn là người ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Trump và tin rằng chiến dịch của Mỹ chống lại Iran đã thành công trong việc làm suy yếu khả năng hỏa tiễn của nước này. Nhưng bà muốn Tổng thống Trump “tuyên bố chiến thắng” thay vì để nó biến thành một “cuộc chiến không hồi kết”.

Bà cũng chỉ trích một người đồng hương thuộc đảng Cộng hòa ở Nam Carolina, Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng thống Trump và là người có lập trường cứng rắn lâu năm đối với Iran. Bà nói rằng Graham “có vai trò quá lớn” trong việc cố vấn cho Tổng thống Trump và “cần phải bị loại khỏi các cuộc thảo luận”.

[CBSNews: “Americans should be shocked and fearful by the prospect of American sons and daughters on the ground in Iran,” Blumenthal says]

7. Một đồng minh thân cận của Putin dự đoán Âu Châu và Anh sẽ “cầu xin” nguồn năng lượng của Nga.

Tuần này, nhà lãnh đạo quỹ đầu tư quốc gia Nga, Kirill Dmitriev, cảnh báo rằng Âu Châu và Anh đang rất cần năng lượng từ Mạc Tư Khoa khi nguồn cung toàn cầu đang khan hiếm.

Theo hãng thông tấn nhà nước RIA Novosti, tại một cuộc họp của liên minh các nhà công nghiệp và doanh nhân Nga, ông Dmitriev dự đoán: “Nga chắc chắn sẽ nhận được nhiều yêu cầu từ Âu Châu và Anh… và sẽ quyết định có đáp ứng hay không”. Ông nói thêm: “Dự đoán của chúng tôi rất rõ ràng: Âu Châu và Anh sẽ cầu xin nguồn năng lượng của Nga”.

Ông Dmitriev, nhà lãnh đạo Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga, cho biết giá dầu có thể tăng vọt lên 150-200 đô la một thùng khi xung đột ở Trung Đông làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất” mà Âu Châu chưa sẵn sàng đối phó.

Ông cũng cho rằng phương Tây đã “tự bắn vào chân mình” khi cắt giảm sự phụ thuộc vào năng lượng của Nga sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Mạc Tư Khoa năm 2022.

Ông Dmitriev, một đặc phái viên kinh tế ngày càng nổi bật của Điện Cẩm Linh, người đã đàm phán với Mỹ về cuộc chiến ở Ukraine, đã tăng cường các thông điệp của mình trong những ngày gần đây, coi Nga là không thể thiếu đối với thị trường năng lượng toàn cầu khi nguồn cung khan hiếm và lập luận rằng các lệnh trừng phạt của phương Tây đã phản tác dụng.

Những phát biểu lạc quan của ông được đưa ra trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt do việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz làm gián đoạn dòng chảy khí đốt tự nhiên hóa lỏng và đẩy giá dầu thô lên gần 100 đô la một thùng, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc kinh tế trên quy mô lớn.

Cho đến nay, Brussels vẫn đang giữ vững lập trường.

“Không có con đường nào quay trở lại việc phụ thuộc vào năng lượng của Nga”, phát ngôn nhân Liên Hiệp Âu Châu Dan tuyên bố, nhấn mạnh rằng khối này không nên nhập khẩu “dù chỉ một phân tử”.

[Politico: Top Putin ally predicts Europe and Britain will ‘beg’ for Russian energy]

8. Thủ tướng Úc đáp trả những lời chỉ trích của Tổng thống Trump về việc thiếu sự ủng hộ.

Lãnh đạo Australia hôm thứ Sáu cho biết nước này không được tham khảo ý kiến về cuộc chiến với Iran, vốn đang gây ra “tác động kinh tế toàn cầu to lớn”. Ông đưa ra lập trường trên để đáp trả lời chỉ trích của Tổng thống Trump rằng đồng minh của Mỹ đã không làm đủ.

Tổng thống Trump đã kêu gọi các quốc gia điều động tàu chiến để bảo đảm an ninh cho các tuyến đường cung cấp dầu mỏ quan trọng qua eo biển Hormuz.

Mặc dù nhiều người đã phản đối đề xuất của Tổng thống Trump, Tổng thống Trump vẫn đưa ra những lời chỉ trích đối với Úc khi bày tỏ sự thất vọng về việc thiếu sự ủng hộ từ phía Anh.

“Úc không tuyệt lắm. Tôi hơi bất ngờ về phản ứng từ Úc,” Tổng thống Trump nói hôm thứ Năm trong một cuộc họp nội các tại Tòa Bạch Ốc.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese cho biết Úc đang liên lạc chặt chẽ với các quốc gia vùng Vịnh đang bị Iran tấn công, đồng thời cung cấp máy bay trinh sát để giúp bảo vệ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi có nhiều người Úc sinh sống.

Ông Albanese nói với các phóng viên tại Canberra hôm thứ Sáu theo giờ địa phương: “Không có yêu cầu nào được đưa ra cho Úc mà không được chấp thuận”.

“Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng Úc không được tham khảo ý kiến trước khi hành động này được thực hiện. Tôi tôn trọng điều đó, đó là vấn đề của Hoa Kỳ”, ông nói thêm.

Mỹ là đồng minh an ninh chính của Úc và là đối tác với Anh trong hiệp định ba bên AUKUS nhằm chế tạo thêm tàu ngầm hạt nhân để đối phó với Trung Quốc.

Ông Albanese nói: “Chúng tôi muốn thấy sự giảm leo thang và chúng tôi hiểu rằng cuộc chiến này đang gây ra tác động kinh tế toàn cầu rất lớn”.

Trước đó một ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Đức, Boris Pistorius, cũng tuyên bố tại Thủ đô Canberra của Úc cùng một lập trường tương tự. Ông nói: “Trump đã đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng kinh tế thảm họa.”

Trong khi đo, Rubio chỉ trích việc NATO thiếu sự can thiệp vào eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã chỉ trích NATO vì không tham gia tích cực hơn vào các nỗ lực mở lại eo biển Hormuz khi ông rời Mỹ để tham dự cuộc họp các Ngoại trưởng G7 tại Pháp.

Ông Rubio cho biết các nhà lãnh đạo Âu Châu đã nói rằng cuộc chiến ở Iran không phải là cuộc chiến của họ.

“Ukraine không phải là cuộc chiến của Mỹ, nhưng chúng ta đang đóng góp nhiều hơn bất kỳ ai khác”, Rubio nói. Ông cũng cho biết ông không tham dự cuộc họp G7 để làm hài lòng các đồng nghiệp Âu Châu của mình.

“Những người mà tôi lo lắng muốn làm hài lòng chính là người dân Mỹ,” Rubio nói.

Khi được hỏi về sự ủng hộ của Nga dành cho Iran và vai trò của họ trong cuộc chiến tranh Iran, Rubio cho biết ông tin rằng họ đang tập trung vào cuộc chiến tranh Ukraine.

Trong cuộc họp nội các hôm thứ Năm, Tổng thống Trump cho biết ông “thất vọng” về NATO vì điều mà ông cho là thiếu sự hỗ trợ.

“Vì đây là một bài kiểm tra đối với NATO,” Tổng thống Trump nói. “Đây là một bài kiểm tra. Các ông có thể giúp chúng tôi, không nhất thiết phải làm vậy, nhưng nếu các ông không làm – nếu các ông không làm điều đó, chúng tôi sẽ ghi nhớ. Hãy ghi nhớ. Hãy ghi nhớ điều này trong vài tháng tới, hãy ghi nhớ những tuyên bố của tôi.”

[CBSNews: Australian prime minister responds to Trump's criticism alleging lack of support]

9. Tổng thống Stubb của Phần Lan cảnh báo chiến tranh Iran đe dọa gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết ông tin rằng bạn bè của mình có thể đối phó với điều mà ông gọi là “tình yêu khắc nghiệt”.

Vì vậy, một trong những người lạc quan nhất Âu Châu không hề giấu giếm đánh giá khá ảm đạm của mình về hướng đi mà nhiệm kỳ tổng thống của người bạn chơi golf một thời Ông Donald Trump đang dẫn dắt thế giới.

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền, ông nói rằng cuộc chiến tranh Iran có nguy cơ gây ra một “cuộc suy thoái toàn cầu tự gây ra” có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn so với đại dịch coronavirus đối với nền kinh tế thế giới. Và với việc các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine dường như bị đình trệ vô thời hạn, các cuộc xung đột hiện đang bùng phát ở Âu Châu và Trung Đông.

Stubb chỉ đơn giản là chưa muốn gọi đó là Thế chiến III.

Với tư cách là nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu có mối quan hệ cá nhân tốt nhất với Tổng thống Trump, và là một chuyên gia về các vấn đề quốc tế, tổng thống Phần Lan là một tiếng nói có tầm ảnh hưởng trong thời điểm khủng hoảng ngày càng gia tăng.

Trả lời phỏng vấn POLITICO từ căn nhà tổng thống hiện đại của mình ở Helsinki, Tổng thống Stubb cho biết một chuyên gia mà ông tin tưởng đã cảnh báo ông rằng tác động kinh tế của cuộc chiến tranh Iran “có thể tồi tệ hơn cả Covid”. Ông lập luận rằng thế giới nên lắng nghe.

“Tôi nghĩ chúng ta hiện đang ở trong tình huống có thể dẫn đến một cuộc suy thoái toàn cầu do chính mình gây ra,” Tổng thống Stubb nói. “Điều này cho thấy điều gì sẽ xảy ra khi bạn hành động ngoài khuôn khổ các quy tắc và chuẩn mực quốc tế.”

Một điều mà cuộc xung đột ở Trung Đông đã chứng minh là sự liên kết chặt chẽ giữa các quốc gia và chuỗi cung ứng với thị trường năng lượng và địa chính trị. “Mọi thứ đều liên quan mật thiết với nhau: Giá dầu liên quan đến giá khí đốt, giá thực phẩm, giá phân bón, giá dược phẩm, và còn nhiều nữa.”

Đó là lý do tại sao, theo quan điểm của Tổng thống Stubb, đường lối “thực dụng” theo chủ nghĩa “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền Tổng thống Trump đối với chính sách đối ngoại sẽ không hiệu quả.

“Ngoại giao hiếm khi là một giao dịch,” ông nói. “Ý tôi là, lợi ích có thể mang tính giao dịch, nhưng ngay cả khi đó, bạn cũng nên tìm kiếm lợi ích chung. Và điều chúng ta đang chứng kiến hiện nay là sự sụp đổ của các thể chế hoặc quy tắc quốc tế đúng vào thời điểm lịch sử mà chúng ta cần chúng hơn bao giờ hết — cho dù đó là giải quyết xung đột, giải quyết biến đổi khí hậu, giải quyết các vấn đề đạo đức liên quan đến trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ sinh học, hay giải quyết vấn đề phát triển.”

Và ông nói thêm: “Một số người đang tạo ra ảo tưởng rằng bạn có thể sống trong một thế giới có biên giới quốc gia và chúng ta không phụ thuộc lẫn nhau, và tôi nghĩ điều đó hoàn toàn sai sự thật, như chúng ta có thể thấy ở eo biển Hormuz ngay bây giờ. Tất cả chúng ta đều bị ảnh hưởng, nếu không ở đâu khác thì ít nhất cũng là ở trạm xăng.”

Tổng thống Stubb có cơ sở vững chắc hơn hầu hết các nhà lãnh đạo Âu Châu trong việc dự đoán những gì Tổng thống Trump có thể làm tiếp theo. Mùa thu năm ngoái, ông đã dự đoán chính xác rằng Tổng thống Trump sẽ dùng “gậy lớn” để trừng phạt Putin, trong khi nhiều người tỏ ra hoài nghi. Vài tuần sau đó, các lệnh trừng phạt khắc nghiệt của Mỹ đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga đã được áp dụng.

Nhưng giờ đây, Tổng thống Trump đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đó để giảm thiểu tác động của cuộc chiến tranh Iran lên giá nhiên liệu - tạo cơ hội cứu vãn cho nền kinh tế đang gặp khó khăn của Nga trong cuộc xâm lược Ukraine đang diễn ra.

Liệu Stubb có lo ngại rằng Tổng thống Trump đang mất dần hứng thú và có thể từ bỏ lời hứa chấm dứt chiến tranh Ukraine?

“Ý tôi là, tôi hy vọng là không phải vậy. Ông ấy đang rất bận tâm đến vấn đề Iran hiện nay,” Tổng thống Stubb nói. “Vì những lý do dễ hiểu, cuộc chiến ở Iran đang chiếm hết sự chú ý khỏi những gì đang diễn ra ở Ukraine. Theo tôi, dường như các cuộc đàm phán hòa bình hiện đang bị đình trệ.” Sau ba vòng đàm phán có sự tham gia của các quan chức từ Washington, Kyiv và Mạc Tư Khoa, không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch trong tương lai gần. “Điều này có thể là do Iran hoặc cũng có thể là vì họ đã đi đến ngõ cụt.”

Liệu các đồng minh Âu Châu có nên tập hợp lại để giúp đỡ Tổng thống Trump ở vùng Vịnh, như ông đã yêu cầu không? Có lẽ không phải là ngẫu nhiên, Tổng thống Stubb lặp lại nhận định thẳng thắn của chính Tổng thống Trump rằng Ukraine không phải là vấn đề của Mỹ.

“Nghe có vẻ hơi gay gắt, nhưng Iran không phải là cuộc chiến của tôi,” Tổng thống Stubb nói. “Ukraine mới là cuộc chiến của tôi.”

Tuy nhiên, ở một mức độ nào đó, hai cuộc xung đột này đã có mối liên hệ với nhau — Nga được tường trình đang giúp Iran xác định các mục tiêu của Mỹ để tấn công, trong khi đồng thời bắn các máy bay điều khiển từ xa do Iran thiết kế vào Ukraine. Nguy cơ tận thế là những xung đột này có thể leo thang thành một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba trong những tháng hoặc năm tới. Tổng thống Stubb không thích thuật ngữ này, nhưng ông cũng không phủ nhận mối nguy hiểm.

“Nói về một cuộc chiến tranh thế giới là một vấn đề lớn, có lẽ quá lớn đối với trí tuệ con người ở giai đoạn phát triển hiện tại của quan hệ quốc tế. Điều tôi có thể nói là sau Chiến tranh Lạnh, nhiều cuộc xung đột mang tính cục bộ,” ông nói. “Giờ đây chúng ta đang chứng kiến sự leo thang thành các cuộc chiến tranh khu vực. Điều chúng ta cần làm là nỗ lực không ngừng để giảm leo thang và bảo đảm rằng những cuộc chiến này không lan rộng hơn nữa. Vấn đề là khi không có các quy tắc và chuẩn mực quốc tế hướng dẫn hành vi của chúng ta, xung đột luôn tiềm ẩn.”

“Tôi không muốn bàn về Thế chiến III — ít nhất là vào lúc này.”

Mặc dù nguy cơ phải đối mặt với các cuộc chiến tranh lớn trên hai mặt trận là có thật, Tổng thống Stubb cũng nhìn thấy tiềm năng để Ukraine giành được các đồng minh mới ở vùng Vịnh và thậm chí cả ở Mỹ khi nước này cung cấp chuyên môn về chiến tranh máy bay điều khiển từ xa quan trọng của mình cho các quốc gia đang bị Iran tấn công. Nga đã bắn hàng ngàn máy bay điều khiển từ xa “Shahed” của Iran vào Ukraine kể từ năm 2022, và quân đội Kyiv đã đáp trả bằng công nghệ và kỹ thuật tinh vi để phòng thủ chống lại chúng.

“Tôi hy vọng người Mỹ hiểu rằng họ cần người Ukraine hơn là cần người Nga. Và Nga là kẻ thù không đội trời chung của họ. Vì vậy, theo nghĩa đó, điều này có thể làm thay đổi cán cân theo hướng có lợi.”

Tổng thống Stubb không tin rằng người Âu Châu nên can thiệp vào cuộc chiến tranh Iran khi giao tranh vẫn đang tiếp diễn. Nhưng nếu Tổng thống Trump muốn được giúp đỡ trong việc gìn giữ hòa bình ở eo biển Hormuz, vốn rất quan trọng đối với hoạt động buôn bán dầu mỏ, thì có lẽ họ có thể thảo luận về điều đó sau.

Tuy nhiên, việc trò chuyện với Tổng thống Trump hiện nay “ít hơn một chút” so với trước đây. Tổng thống Mỹ đang bận rộn với các vấn đề ở vùng Vịnh.

“Chúng tôi không gọi điện thoại chính thức,” ông nói. “Chúng tôi gọi điện thoại không chính thức, qua điện thoại di động và nhắn tin. Tôi không dùng WhatsApp.”

Thế giới đã thay đổi trong ba tháng đầu năm 2026. Và Stubb cũng đã thay đổi phân tích của mình cho phù hợp. Chỉ vài tháng trước, ông đã xuất bản một cuốn sách lập luận rằng “phương Tây toàn cầu” - Âu Châu và Mỹ - sẽ bảo vệ các giá trị của trật tự thế giới tự do. Nhưng nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump, theo ông, không quan tâm đến điều đó.

“ Chúng ta có lẽ đang chứng kiến không phải là sự đổ vỡ hoàn toàn, mà là sự rạn nứt trong quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương,” ông nói. “Vì vậy, các nước phát triển đảm nhận vai trò bảo vệ trật tự thế giới tự do, trong khi các nước phương Tây trở thành Hoa Kỳ, một quốc gia thiên về giao dịch hơn. Đó chỉ là thực tế.”

Tổng thống Stubb nổi tiếng là người bận rộn, một người có nhiều sở thích cá nhân và thành tựu chuyên môn cũng như nhiều mối quan hệ bạn bè cao cấp. Ông đã từ bỏ sự nghiệp tiềm năng với tư cách là một vận động viên golf chuyên nghiệp để theo đuổi học vấn, công tác ngoại giao và cuối cùng là chính trị.

Năm ngoái, ông cũng giành vị trí thứ hai trong nhóm tuổi của mình tại cuộc thi ba môn phối hợp quốc gia của Phần Lan. Ở tuổi 57, ông đã chất đầy căn nhà tổng thống của mình ở Helsinki bằng nhiều loại xe đạp khác nhau.

Trong chuyến thăm Luân Đôn tuần trước, ông đã chạy bộ ở công viên Hyde Park cùng với Mark Carney của Canada và xem túc cầu ở phố Downing với Keir Starmer, sau khi tham quan một triển lãm với Vua Charles và chụp ảnh tự sướng với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy của Ukraine. Ông thường xuyên nói chuyện với người bạn thân nhất của mình trong chính trường, Thủ tướng Na Uy.

Tuần này, ông đã tổ chức một bữa tiệc sinh nhật cho tân Thủ tướng tự do của Hòa Lan, Rob Jetten (với bánh kem và bài hát) và sau đó là một hội nghị thượng đỉnh của 10 nhà lãnh đạo ở Helsinki - nhóm quốc phòng Lực lượng Viễn chinh Liên hợp - mời Tổng thống Zelenskiy và Carney tham gia qua điện thoại.

Khó có thể tưởng tượng một nhà lãnh đạo nào thể hiện trọn vẹn niềm tin của mình vào giá trị “cùng có lợi” của việc xây dựng các liên minh vững mạnh hơn ông ấy. Phong cách của ông ấy giống một vận động viên tràn đầy năng lượng đang “hẹn hò tốc độ” với các nhà lãnh đạo thế giới hơn là ngoại giao truyền thống.

Nhưng giữa những hoạt động kết nối sôi nổi đó, Tổng thống Stubb cũng thể hiện một sự kiên định. Đúng với văn hóa kiên cường và bền bỉ của Phần Lan, Tổng thống Stubb sẽ không từ bỏ hoàn toàn nước Mỹ, hay tuyên bố NATO đã kết thúc, bất chấp những lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc không bảo vệ các quốc gia Âu Châu không đóng góp đủ chi phí quốc phòng.

Có lẽ Tổng thống lấy sức mạnh từ phương pháp mà ông sử dụng để duy trì sức bền khi chạy bộ, đạp xe hoặc bơi lội trong cái lạnh của vùng biển Baltic.

“Bất cứ ai tham gia các môn thể thao sức bền đều hiểu rằng 20% thời gian tập luyện là cường độ cao, 80% còn lại là nhẹ nhàng — đó là cách bạn tối đa hóa hiệu suất của mình,” ông nói. “Bạn phải tập nhẹ nhàng để có thể tập cường độ cao.”

[Politico: Iran war threatens a global recession, Finland’s Stubb warns]

NewsUKMor29Mar2026