1. Liên Hiệp Âu Châu vẫn tin tưởng sẽ có ngày bắt được Vladimir Putin, và đã bỏ phiếu áp đảo ủng hộ việc thành lập tòa án kiểu Nuremberg để xét xử ông ta.

Ba quan chức Liên Hiệp Âu Châu đã xác nhận với Kyiv Independent rằng các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu đã bỏ phiếu áp đảo thông qua vào ngày 5 tháng 5 để khối này chính thức tham gia tòa án của Hội đồng Âu Châu, nơi sẽ truy tố các nhà lãnh đạo Nga về cuộc chiến tranh bất hợp pháp chống lại Ukraine.

Tòa án đặc biệt đang được thành lập sẽ truy tố Nga về tội xâm lược tương tự như tội mà các lãnh đạo Đức Quốc xã đã bị kết tội trong các phiên tòa Nuremberg vào cuối Thế chiến II.

Tòa án đặc biệt đóng vai trò quan trọng vì không có tòa án nào khác có thẩm quyền pháp lý để truy tố tội phạm quốc tế về việc phát động chiến tranh xâm lược.

Học giả pháp lý Philippe Sands đã từng ủng hộ việc thành lập một tòa án đặc biệt vào năm 2022 để buộc Nga phải chịu trách nhiệm về tội ác tương tự, là điều mà Hội đồng Âu Châu đã đồng ý về nguyên tắc vào tháng 5 năm 2025.

Sau đó, các nỗ lực nhằm đưa tòa án đặc biệt vào hoạt động đã được bắt đầu. Hòa Lan bày tỏ sự quan tâm đến việc đăng cai tòa án này, và Liên Hiệp Âu Châu đã cung cấp kinh phí để hỗ trợ việc thu thập bằng chứng và các công tác chuẩn bị khác trước khi tòa án được thành lập chính thức.

Khi đi vào hoạt động, các nhân vật lãnh đạo chủ chốt của Nga, bao gồm cả nhà độc tài Vladimir Putin, sẽ phải đối mặt với các cáo buộc. Cũng có khả năng phạm vi hoạt động của tòa án sẽ mở rộng ra ngoài Nga và bao gồm các quốc gia khác đã tham gia vào cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine, chẳng hạn như Belarus và Bắc Hàn.

Vladimir Putin đã được Tổng thống Trump trải thảm đỏ đón tiếp như một vị quốc khách vào ngày 15 Tháng Tám, 2025. Diễn biến này có phần nâng cao vị thế pháp lý của tên tội phạm chiến tranh và giảm bớt tình trạng cô lập trên trường quốc tế của y. Tuy nhiên, các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu vẫn hy vọng rằng cuối cùng Putin cũng sẽ bị bắt và phải bị xét xử như một tên tội phạm chiến tranh để răn đe những kẻ khác.

Trong một diễn biến thật khích lệ Denis Petrovich Butsayev, là cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Sinh thái của Nga, được tường trình đã bỏ trốn khỏi Nga qua ngã Belarus, sau khi bị Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB, điều tra trong một vụ án liên quan đến âm mưu lật đổ Vladimir Putin, dẫn đến việc nhà độc tài ra lệnh cúp Internet ở Mạc Tư Khoa và thành phố St. Petersburg trong nhiều tháng liền. Điều này cho thấy khả năng tiếp tục cầm quyền của Vladimir Putin đang lung lay theo sau các thất bại quân sự ở Ukraine và các thảm họa kinh tế ở Nga, là hậu quả của cuộc phiêu lưu quân sự vào nước láng giềng.

[Kyiv Independent: EU votes in support of Nuremberg-style tribunal for Russia]

2. Chiến lược của Merz để đối phó với cơn giận của Tổng thống Trump: Nói với ông ấy rằng ông ấy đúng.

Đối mặt với các mức thuế mới từ Tổng thống Donald Trump đối với ngành công nghiệp xe hơi quý giá của Đức — ngay sau lời đe dọa rút quân Mỹ — Thủ tướng Friedrich Merz đã đưa ra một phản ứng hòa giải đầy thuyết phục, ông nói rằng : Về cơ bản, Tổng thống Trump nói đúng.

Kể từ khi Merz phá vỡ kịch bản thường lệ đầy thận trọng để chỉ trích mạnh mẽ cách chính quyền Trump giải quyết cuộc chiến tranh Iran tuần trước, một tổng thống Mỹ tức giận đã trả đũa bằng cách nhắm vào những điểm yếu của Đức: sự phụ thuộc vào Mỹ về an ninh, cũng như nền kinh tế hướng xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế đang ngày càng khó khăn.

Nhưng bất chấp mức độ nghiêm trọng của các mối đe dọa từ phía Mỹ, Merz và các bộ trưởng của ông lại đang hạ thấp rủi ro và quay trở lại chiến lược truyền thống là nói với Tổng thống Trump chính xác những gì ông ta muốn nghe, cả về thương mại và chiến tranh với Iran.

Phát ngôn nhân chính phủ Đức Stefan Kornelius đã bác bỏ những lời đồn đoán rằng ông Merz có thể phải bay đến Washington để xoa dịu căng thẳng gần đây với Tổng thống Trump, nói rằng hai người dự kiến sẽ gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G7 các nền kinh tế hàng đầu ở Pháp, diễn ra từ ngày 15 đến 17 tháng 6.

Cho đến lúc đó, Phó Thủ tướng Lars Klingbeil đã trấn an rằng ông Merz đang “liên lạc thường xuyên” với Tổng thống Trump để tránh leo thang căng thẳng hơn nữa. Tuy nhiên, ông Kornelius không thể cung cấp thông tin cụ thể về bất kỳ cuộc điện thoại nào đã được lên kế hoạch.

Mặc dù các chính trị gia từ đảng đối tác liên minh của Merz, đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là SPD trung tả, hiện đang bực bội lập luận rằng đã đến lúc phải tung toàn bộ sức mạnh của kho vũ khí thương mại của Liên Hiệp Âu Châu chống lại Mỹ trước những lời đe dọa của Tổng thống Trump, Merz vẫn đang tìm cách cứu vãn mối quan hệ bằng một đường lối nhẹ nhàng.

Đối với thủ tướng, logic chiến thuật là không thể tránh khỏi: đối đầu trực tiếp có nguy cơ phản tác dụng, như những ngày gần đây đã cho thấy. Vì vậy, ông ta đang thực hiện một cú quay ngoặt đột ngột và đẩy mạnh ngoại giao hòa giải để có thể thuyết phục tổng thống, trong khả năng cho phép.

'Không bỏ cuộc'

Sau khi tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ tăng thuế đối với xe hơi và xe tải Âu Châu lên 25% trong tuần này để đáp trả điều mà ông cho là sự trì hoãn của Âu Châu trong việc thực hiện thỏa thuận thương mại Turnberry được ký kết giữa Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ vào mùa hè năm ngoái, ông Merz dường như rất thông cảm với lập trường của Tổng thống Trump.

Trên thực tế, ông ta đã đổ lỗi cho Liên Hiệp Âu Châu.

Tổng thống Trump “hơi thất vọng vì chúng ta ở Liên Hiệp Âu Châu vẫn chưa hoàn tất thỏa thuận Turnberry – thành thật mà nói, điều đó là đúng”, ông Merz nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình công cộng Đức phát sóng tối Chúa Nhật. “Ông ấy đang mất kiên nhẫn vì chúng ta đã đạt được thỏa thuận với Mỹ vào tháng 8 năm ngoái để ký kết một hiệp định thương mại, nhưng phía Âu Châu, các điều kiện mới liên tục được đưa ra, và chúng ta vẫn chưa ký kết”, ông Merz nói thêm.

“Đó là lý do tại sao tôi hy vọng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt”, ông nói thêm.

Tương tự, Merz đã có một sự thay đổi mạnh mẽ về vấn đề chiến tranh với Iran. Gạt bỏ những phát biểu hồi tuần trước rằng Tổng thống Trump đang bị chế độ Tehran làm nhục, Merz đã phát biểu rằng Mỹ là đối tác NATO quan trọng nhất của Đức và nhấn mạnh Berlin chia sẻ “mục tiêu chung” của ông là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

“Tôi sẽ không từ bỏ nỗ lực cải thiện quan hệ xuyên Đại Tây Dương, cũng như không từ bỏ việc hợp tác với Ông Donald Trump”, ông Merz nói trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

Về phía Tổng thống Trump

Nhưng trong khi đường lối của Merz là quay trở lại việc xoa dịu Tổng thống Trump, các nhà lãnh đạo Âu Châu khác đang dần mất kiên nhẫn. Điều đó bao gồm cả các thành viên trong liên minh của chính ông tại đảng SPD.

“Chính phủ Đức không thể chấp nhận điều này,” ông Sebastian Roloff, một Dân biểu thuộc đảng SPD chuyên về kinh tế, cho biết. “Quá khứ đã cho thấy chúng ta không được nhượng bộ trước Tổng thống Trump. Chúng ta cần các biện pháp đối phó để làm rõ với Mỹ rằng họ cũng phụ thuộc vào thương mại toàn cầu suôn sẻ.”

Dân biểu cao cấp của đảng SPD, Markus Töns, cũng cho biết ông “hoàn toàn ủng hộ” việc sử dụng “vũ khí chống cưỡng chế” thương mại của Liên Hiệp Âu Châu.

Sau những lời đe dọa của Tổng thống Trump, phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu hôm thứ Sáu cho biết Liên Hiệp Âu Châu “sẽ giữ các lựa chọn mở để bảo vệ lợi ích của Liên Hiệp Âu Châu”.

Do đó, lời đe dọa thương mại của Tổng thống Trump đang tạo ra một cơ hội bất ngờ cho Merz để lấy lại thiện cảm của tổng thống, tiếp tục vai trò là người ủng hộ chính của Âu Châu đối với thỏa thuận Turnberry gây tranh cãi, kể cả khi đối mặt với sự phản đối của Pháp.

Tương tự như vậy, ông Merz và các bộ trưởng của ông lại tỏ ra khá cam chịu và chấp nhận kế hoạch của chính quyền Trump về việc rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức — và có thể nhiều hơn nữa, mô tả đó là một phần trong kế hoạch dài hạn của Mỹ mặc dù quyết định này thậm chí còn gây sốc cho các quan chức Ngũ Giác Đài của Mỹ. Một trong những đơn vị có khả năng bị rút đi là một lực lượng đặc biệt được tường trình sẽ mang hỏa tiễn hành trình Tomahawk đến Đức nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công từ Nga.

Cả Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius và Ngoại trưởng Johann Wadephul đều coi việc Mỹ rút khỏi NATO là tín hiệu cho Âu Châu cần phải tăng cường và đảm nhận nhiều hơn các trách nhiệm của mình trong NATO tại quê nhà - điều mà Tổng thống Trump từ lâu đã muốn nghe từ phía Âu Châu.

Thay vì chỉ trích Tổng thống Trump, họ đang nói với ông ấy rằng ông ấy đang đưa Âu Châu đi đúng hướng.

“Chúng ta phải xem đây là lời kêu gọi mới để phát triển và nhanh chóng đưa các năng lực của chính mình vào sử dụng,” Wadephul nói. “Không còn cách nào khác.”

Đã đến lúc tiến hành 'đàm phán nhanh'

Việc ông Merz quay lại xoa dịu Tổng thống Trump một phần là do áp lực từ các tập đoàn xuất khẩu công nghiệp khổng lồ của Đức, những nước đang kêu gọi giảm leo thang căng thẳng nhanh chóng.

“Chi phí của các loại thuế bổ sung này sẽ rất lớn đối với ngành công nghiệp xe hơi Đức và Âu Châu trong bối cảnh hiện nay đang vô cùng khó khăn, và có khả năng cũng sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng tại Mỹ”, bà Hildegard Müller, chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Đức, cho biết. “Ngành công nghiệp xe hơi khẩn thiết kêu gọi cả hai bên giảm căng thẳng và tiến hành đàm phán nhanh chóng.”

Ông Merz đặt cược rằng sự giận dữ của Tổng thống Trump sẽ lắng xuống - phần lớn là vì nhiều người trong chính đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có cái nhìn tích cực về sự ủng hộ của Đức đối với thỏa thuận thương mại Liên Hiệp Âu Châu-Mỹ và nỗ lực đảm nhận vai trò lớn hơn nhiều trong quốc phòng Âu Châu, theo các nhà lập pháp trong khối bảo thủ của ông Merz.

“Tôi tin rằng sự bất mãn hiện tại của Ông Donald Trump sẽ tan biến ngay khi ông ấy nhận ra rằng đường lối này không mang lại cho ông ấy nhiều sự ủng hộ ở Mỹ,” Jürgen Hardt, một chính trị gia bảo thủ kỳ cựu và là đồng minh của Merz chuyên về ngoại giao, cho biết. “Tôi không tin rằng có một sự thù địch cơ bản nào đối với Đức ở Mỹ mà người ta có thể thực sự dựa vào đó để theo đuổi.”

[Politico: Merz’s strategy for dealing with Trump’s anger: Tell him he’s right]

3. Quân đội Mỹ phô diễn các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do.

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ hôm Thứ Ba, 05 Tháng Năm, đã cung cấp thêm thông tin chi tiết về các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do, nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump nhằm giúp các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Trong một video được đăng tải trên X, CENTCOM đã trình diễn cảnh máy bay F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ cất cánh từ tàu USS Abraham Lincoln, một trong hai Hàng Không Mẫu Hạm thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Trong một bài đăng khác, quân đội cho biết trực thăng MH-60 Sea Hawk của Hải quân Mỹ và trực thăng AH-64 Apache của Lục quân Mỹ đã được sử dụng để tiêu diệt các tàu nhỏ của Iran đe dọa hoạt động vận chuyển thương mại.

“Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục tàu và công ty vận tải biển để khuyến khích luồng giao thông thông suốt qua eo biển Hormuz, phù hợp với ý định của Tổng thống nhằm giúp hướng dẫn các tàu đi lại an toàn qua hành lang thương mại hẹp này”, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper cho biết.

[CBSNews: U.S. military shows off aircraft being used to support Project Freedom]

4. Chính quyền Nga chỉ công bố danh sách các hầm trú ẩn ở Tuapse nhiều ngày sau khi xảy ra các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Chính quyền địa phương tại đô thị Tuapse, Nga, lần đầu tiên công bố danh sách chính thức các hầm trú bom dành cho dân thường, hơn hai tuần sau khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine liên tục tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của khu vực này. Các blogger quân sự Nga đã đồng loạt chỉ trích sự chậm trễ này và yêu cầu cách chức Veniamin Kondratev, Thống đốc khu vực Krasnodar của Nga.

Danh sách này, được đăng tải mà không có thông báo trước trên trang web của thành phố vào ngày 4 tháng 5, là một bảng tính thể hiện vị trí của 186 nơi trú ẩn, hầu hết nằm ở tầng hầm của các tòa nhà chung cư.

Các nơi trú ẩn có tổng sức chứa khoảng 38.600 người, so với dân số 61.000 người của Tuapse. Theo bảng tính, chỉ có một trong số các nơi trú ẩn được liệt kê là dành cho người khuyết tật.

Một số thành phố của Nga gần biên giới với Ukraine, chẳng hạn như thủ phủ khu vực Belgorod ở tây nam nước Nga, đã bị tấn công kể từ năm 2023 và hiện đã lắp đặt các hầm trú bom bằng bê tông di động ở mặt đường.

Ngay cả ở những khu vực cách xa biên giới, hàng trăm kilômét, những biện pháp như vậy hiện đang trở nên cần thiết do khả năng tấn công tầm xa ngày càng mở rộng của Ukraine.

Từ ngày 16 tháng 4, Tuapse, một thị trấn thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga và là nơi đặt một trong những nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu lớn nhất trên bờ Hắc Hải, đã liên tục bị các máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tấn công.

Các cuộc tấn công này là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm làm gián đoạn nguồn thu từ dầu khí của Mạc Tư Khoa, một nguồn tài chính quan trọng cho cỗ máy chiến tranh của Nga.

Bốn vụ tấn công quy mô lớn đã được ghi nhận liên tiếp tại Tuapse, gần đây nhất là vào ngày 1 tháng 5, và trước đó là vào các ngày 16, 20 và 28 tháng 4. Sau vụ tấn công thứ ba, tình trạng khẩn cấp đã được ban bố tại khu vực đô thị này.

Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga ngày 29 tháng 4 tuyên bố đã dập tắt các đám cháy ở Tuapse do đợt tấn công gây ra. Nhưng chỉ một ngày sau, một cuộc tấn công mới đã làm bùng phát lại ngọn lửa tại cơ sở này.

Nhà máy lọc dầu Tuapse, nằm trên bờ Hắc Hải thuộc tỉnh Krasnodar, giải quyết khoảng 12 triệu tấn dầu mỗi năm. Ukraine đã tiến hành một chiến dịch tấn công không ngừng nghỉ nhằm vào cơ sở này trong hai tuần qua, đe dọa thị trấn nghỉ dưỡng này ngay khi mùa du lịch bắt đầu.

Sau đợt tấn công đầu tiên, lực lượng cứu hỏa địa phương đã khống chế được đám cháy và thậm chí dập tắt hoàn toàn tại bến hải cảng, nhưng ngọn lửa vẫn tiếp tục âm ỉ tại các khu vực bể chứa, lan rộng hơn sau mỗi đợt tấn công tiếp theo.

Các cuộc tấn công đã khiến hàng chục bể chứa của cơ sở này bị phá hủy hoặc hư hại, đồng thời một nhà máy chế biến dầu thô cũng bị ảnh hưởng.

Hậu quả về môi trường — bao gồm các sản phẩm phụ của dầu mỏ trong không khí và sự việc tràn dầu trên đường phố — đã khiến điểm đến du lịch từng rất hấp dẫn này trở nên không an toàn cho du khách, mặc dù Putin đã hạ thấp mối đe dọa đối với Tuapse.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

Theo Bloomberg, các cuộc tấn công đã làm giảm công suất lọc dầu trung bình của Nga xuống còn 4,69 triệu thùng mỗi ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2009.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gia tăng, Nga đã thu hẹp quy mô các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Mạc Tư Khoa và Putin đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong kỳ nghỉ lễ ngày 9 tháng 5. Ukraine đã đáp trả bằng đề xuất riêng của mình về một lệnh ngừng bắn dài hạn.

[Kyiv Independent: Russian authorities publish list of Tuapse shelters only after days of Ukrainian drone attacks]

5. ‘Thỏa thuận là thỏa thuận, những gì đã được đồng ý cần phải được tuân thủ’: Bà Von der Leyen đáp trả Tổng thống Trump về mối đe dọa áp thuế xe hơi.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen đã bác bỏ lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc tăng thuế đối với xe hơi Âu Châu, đồng thời cảnh báo Washington phải tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận thương mại với Brussels.

Lần đầu tiên lên tiếng kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Sáu rằng ông sẽ áp thuế 25% đối với xe hơi sản xuất tại Liên Hiệp Âu Châu, bà von der Leyen khẳng định thẳng thừng rằng “thỏa thuận là thỏa thuận, những gì đã được đồng ý cần phải được tuân thủ “.

“Chúng ta đã đạt được thỏa thuận, và cốt lõi của thỏa thuận này là sự thịnh vượng, các quy tắc chung và sự đáng tin cậy,” bà nói trong một cuộc họp báo tại hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Âu Châu-Armenia ở Yerevan, và than phiền rằng Tổng thống Trump có thói quen hành động bất ngờ như trẻ thơ.

Trong khi Liên Hiệp Âu Châu đang ở “giai đoạn cuối cùng của việc thực hiện các cam kết về thuế quan còn lại”, chủ tịch Ủy ban Âu Châu nói thêm, “Mỹ vẫn còn cam kết... trong đó việc tuân thủ mức trần đã thỏa thuận vẫn chưa hoàn tất.”

Bà cũng nhấn mạnh rằng khối này “đã chuẩn bị cho mọi tình huống”.

Trong cùng cuộc họp báo đó, Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa cho biết các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu “hoàn toàn ủng hộ” phản ứng của Ủy ban đối với lời đe dọa thương mại mới nhất của Tổng thống Trump.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thể hiện rõ sự ủng hộ đó tại một cuộc họp báo riêng ở Yerevan với Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan.

“Các thỏa thuận đã được ký kết và phải được tôn trọng; nếu chúng bị đặt dấu hỏi, mọi thứ sẽ lại phải được xem xét lại,” ông nói. “Và nếu một quốc gia bị đe dọa bởi các mức thuế mới, Liên Hiệp Âu Châu có các công cụ để đáp trả, và nên sử dụng chúng, bởi vì đó là mục đích của chúng.”

Ông Macron nói thêm rằng mặc dù các lựa chọn “đang được xem xét”, nhưng các đồng minh thân cận như Brussels và Washington “có những việc quan trọng hơn cần làm thay vì đưa ra những lời đe dọa gây bất ổn”.

Những lời đe dọa áp thuế mới nhất của Tổng thống Trump đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ trong mối quan hệ thương mại đầy biến động giữa Washington và Brussels.

Thông báo của ông được đưa ra sau khi Cao ủy Thương mại Liên Hiệp Âu Châu Maroš Šefčovič đến thăm Washington và cho biết thỏa thuận Turnberry vẫn còn nguyên vẹn.

Theo các điều khoản của thỏa thuận đạt được hồi tháng 7 năm ngoái, thuế nhập khẩu của Mỹ đối với xe hơi Âu Châu được ấn định ở mức 15%. Đổi lại, Brussels đồng ý giảm thuế nhập khẩu công nghiệp, mua 750 tỷ đô la năng lượng của Mỹ và đầu tư 600 tỷ đô la vào nền kinh tế Mỹ.

Sau thông báo gây sốc hôm thứ Sáu, Ủy ban ban đầu tránh đối đầu trực tiếp với Tổng thống Trump, chỉ nói rằng Liên Hiệp Âu Châu sẽ “giữ [các] lựa chọn của mình mở”. Phát ngôn nhân cho biết thêm rằng khối này đang thực hiện thỏa thuận “phù hợp với thông lệ lập pháp tiêu chuẩn” và thông báo cho Washington.

Ông Šefčovič dự kiến sẽ gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại Paris vào thứ Ba trong một nỗ lực mới nhằm ổn định các cuộc đàm phán sau khi mối đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump làm rung chuyển quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.

[Politico: A deal is a deal’: Von der Leyen fires back at Trump over auto tariff threat]

6. Tổng thống Trump gọi cuộc xung đột với Iran là một “cuộc chiến tranh thu nhỏ”.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố Mỹ đang tham gia vào một “cuộc chiến tranh thu nhỏ”. Trong những ngày này Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền của ông luôn cố gắng giữ một giọng điệu lạc quan trong khi giá nhiên liệu tiếp tục tăng phi mã.

“Đất nước chúng ta đang phát triển mạnh mẽ, bất chấp thực tế là chúng ta đang trong một — tôi gọi đó là một cuộc chiến tranh thu nhỏ,” tổng thống phát biểu trong một sự kiện dành cho các doanh nghiệp nhỏ tại Tòa Bạch Ốc.

Tổng thống Trump đã nhiều lần gọi cuộc xung đột với Iran là một “cuộc chiến”, có lúc dùng từ này, có lúc lại gọi đó là một “chiến dịch”, một “cuộc thám hiểm”, một “chuyến đi” và một “đường vòng”.

Từ “chiến tranh” có thể là một thuật ngữ mang nhiều ý nghĩa phức tạp bởi vì chính quyền Trump đang cố gắng lách luật khi Quốc hội chưa cho phép sử dụng lực lượng quân sự ở Iran. Vào tháng 3, tổng thống nói rằng ông không thích sử dụng từ này “vì cần phải có sự chấp thuận”.

Lập trường của chính quyền là chiến dịch của Mỹ chống lại Iran, bắt đầu từ cuối tháng Hai, là hợp pháp vì nó nhằm đáp trả mối đe dọa từ lực lượng Iran.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói với Quốc hội rằng các cuộc xung đột với Iran đã “chấm dứt” vì Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng Tư — một quyết định quan trọng vì Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh năm 1973 yêu cầu tổng thống phải chấm dứt các cuộc xung đột không được Quốc hội phê chuẩn trong vòng 60 ngày. Đảng Dân chủ đã phản bác lập luận pháp lý đó.

[CBSNews: Trump calls Iran conflict a “mini war”]

7. Đồng minh của Ông Donald Trump lật đổ chính phủ Rumani

Một lãnh đạo phe đối lập thân MAGA đã thành công trong việc dẫn dắt sự sụp đổ của liên minh thân Âu Châu của Rumani hôm thứ Ba sau khi các nhà lập pháp bỏ phiếu ủng hộ kiến nghị bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Ilie Bolojan.

George Simion đã đăng trên X rằng đã đến lúc “hòa giải dân tộc” sau kết quả bầu cử. Điều này xảy ra sau khi đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là PSD cánh tả rút khỏi chính phủ và liên minh với Liên minh Thống nhất người Rumani, gọi tắt là AUR cực hữu của ông để đệ trình một kiến nghị lên Quốc hội vào tuần trước.

Kết quả này đã châm ngòi cho một thời kỳ hỗn loạn mới tại quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu, chưa đầy một năm sau khi liên minh cầm quyền nhậm chức.

Ông Simion, người đã thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống Rumani năm ngoái, đang dẫn đầu khá xa trong các cuộc thăm dò dư luận và đã kêu gọi tổ chức bầu cử sớm trong cuộc tranh luận tại quốc hội hôm thứ Ba, theo Politico. Ông được xem là có mối quan hệ mật thiết với Tổng thống Donald Trump và đã đến Washington, DC năm ngoái để dự lễ nhậm chức của Tổng thống Trump.

Ông Bolojan đã chỉ trích nỗ lực này là “thiếu đạo đức và giả tạo” nhưng đã thất bại trong cuộc bỏ phiếu sau khi 281 Dân biểu bỏ phiếu thuận và 4 Dân biểu bỏ phiếu chống. Các Dân biểu từ đảng Tự do Quốc gia, gọi tắt là PNL trung hữu của ông và các đối tác liên minh, đảng Liên minh Cứu Rumani và đảng UDMR nhỏ của người Hung Gia Lợi, đã không tham gia bỏ phiếu.

Rumani đã trải qua một thời kỳ dài bất ổn, và chính phủ liên minh chỉ mới được bầu chọn vào tháng 6 năm ngoái. Đảng PSD đã bất đồng quan điểm với ông Bolojan về các biện pháp thắt lưng buộc bụng, bao gồm tăng thuế và đóng băng tiền lương và lương hưu trong khu vực công.

Lãnh đạo đảng PSD, Sorin Grindeanu, phát biểu sau cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba rằng ông Bolojan nên từ chức. Ông Simion gọi đó là “sự kết thúc của mười tháng mà những người tự xưng là thân Âu Châu chẳng mang lại gì ngoài: thuế, chiến tranh và nghèo đói”.

Cristian Andrei, một nhà tư vấn chính trị ở Bucharest, cho biết rằng một nội các liên minh PSD-AUR là không thể vì Tổng thống thân Liên Hiệp Âu Châu của Rumani, Nicusor Dan, người đã đánh bại Simion trong cuộc bầu cử năm ngoái, sẽ không ủng hộ nó.

Thay vào đó, ông nói với hãng tin AP rằng cuộc khủng hoảng có thể dẫn đến bế tắc vì “không ai có đa số hay liên minh, và tổng thống sẽ mất… nhiều tuần để tìm ra đa số như vậy và bổ nhiệm một thủ tướng mới, kéo dài tình trạng không quyết định.”

Mặc dù cuối cùng ông thua đối thủ theo chủ nghĩa tự do, Simion đã thắng vòng bỏ phiếu đầu tiên trong cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái. Ông tranh cử trên cương lĩnh bài Liên minh Âu Châu và kêu gọi cắt giảm viện trợ cho Ukraine.

Ông đã tận dụng lợi thế từ tình hình chính trị hỗn loạn của Rumani năm 2024, khi tòa án tối cao hủy bỏ cuộc bầu cử tổng thống giữa những lo ngại về sự can thiệp của Nga sau khi ứng cử viên cực hữu Calin Georgescu dẫn đầu vòng đầu tiên.

Simion, người về thứ tư trong cuộc đua đó, đã liên minh với Georgescu, người mà ông nói sẽ bổ nhiệm làm thủ tướng nếu ông giành được chức tổng thống. Sau khi thua cuộc bầu cử, ông đã cố gắng thách thức kết quả nhưng nỗ lực của ông đã bị Tòa án Hiến pháp Rumani bác bỏ một cách đồng ý.

Theo các nguồn tin, Simion, một đồng minh của Tổng thống Trump, đã nhiều lần đến Washington, DC, tổ chức các hội nghị “Làm cho Âu Châu vĩ đại trở lại” (Make Europe Great Again), và tự mô tả mình là “ứng cử viên thuộc liên danh MAGA” trong cuộc bầu cử tổng thống.

Khi nói về Tổng thống Trump, ông ấy đã trả lời tờ Washington Times vào Tháng Giêng năm 2025: “Chúng ta đấu tranh cho cùng những giá trị… Chúng ta chia sẻ cùng những mục tiêu: Đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, hợp tác, phát triển kinh tế và chống lại chủ nghĩa Mác mới, chống lại tuyên truyền “woke”, chống lại những kẻ muốn cướp con cái chúng ta khỏi gia đình và muốn nhồi nhét tư tưởng cực đoan vào chúng.”

Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, Tổng thống Trump vẫn chưa bình luận gì về chiến thắng của ông Simion.

[Newsweek: Donald Trump Ally Topples Romanian Government]

8. Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đề xuất nghị quyết của Liên Hiệp Quốc đe dọa trừng phạt Iran vì tình trạng kiểm soát eo biển Hormuz.

Hoa Kỳ và các đồng minh vùng Vịnh đã đề xuất một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc đe dọa Iran bằng các biện pháp trừng phạt hoặc các biện pháp khác nếu nước này không ngừng tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz, ngừng áp đặt “phí bất hợp pháp” và công khai vị trí tất cả các loại thủy lôi để bảo đảm tự do hàng hải.

Dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an, mà hãng tin AP thu được hôm thứ Ba, cũng yêu cầu Iran “ngay lập tức tham gia và tạo điều kiện” cho các nỗ lực của Liên Hiệp Quốc nhằm thiết lập một hành lang nhân đạo ở eo biển để vận chuyển viện trợ thiết yếu, phân bón và các hàng hóa khác.

Đây là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh sau khi một nghị quyết giảm nhẹ nhằm mở cửa eo biển bị Trung Quốc và Nga phủ quyết chỉ vài giờ trước khi Washington và Tehran tuyên bố ngừng bắn tạm thời vào đầu tháng Tư.

Các bộ trưởng nội vụ các nước Ả Rập lên án các cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

UAE hôm thứ Ba cho biết Iran đã tấn công vào nước này bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa trong ngày thứ hai liên tiếp, sau khi Iran bắn 15 hỏa tiễn vào quốc gia vùng Vịnh này hôm thứ Hai, làm bị thương ít nhất ba công nhân.

Hôm thứ Ba, ban thư ký chung của Hội đồng Bộ trưởng Nội vụ Ả Rập, bao gồm 22 thành viên của Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, đã “lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công mới của Iran vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nhắm vào các mục tiêu dân sự và kinh tế bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa”, theo hãng thông tấn nhà nước Syria Sana.

Trong một tuyên bố hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Marco Rubio cáo buộc Iran tiếp tục “giữ nền kinh tế thế giới làm con tin” bằng cách cố gắng đóng cửa eo biển, đe dọa tấn công tàu thuyền, rải thủy lôi và tìm cách thu phí “đối với tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới”.

Liệu nghị quyết này có thành công hay không sẽ là “một thử thách thực sự” đối với Liên Hiệp Quốc “với tư cách là một tổ chức hoạt động hiệu quả, có khả năng giải quyết các vấn đề toàn cầu”, Rubio nói thêm tại cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc.

[CBSNews: U.S., Gulf allies propose U.N. resolution threatening Iran with sanctions over Strait of Hormuz chokehold]

9. Ả Rập Xê Út kêu gọi Mỹ và Iran giảm leo thang căng thẳng trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Ả Rập Xê Út kêu gọi giảm leo thang xung đột ở Trung Đông sau khi Iran và Hoa Kỳ đấu súng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

“Bộ Ngoại giao bày tỏ sự quan ngại của Vương quốc Ả Rập Xê Út về tình trạng leo thang quân sự hiện nay trong khu vực và kêu gọi cần phải giảm leo thang”, Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên X.

Bộ này lên án việc Iran tấn công vào các cơ sở dân sự và kinh tế ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và cho biết họ ủng hộ “các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được giải pháp chính trị” trong cuộc chiến.

Trước đó vào thứ Hai, chính phủ UAE cho biết tàu chở dầu của họ đã bị hai máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công tại eo biển Hormuz. Không có ai bị thương trong vụ tấn công.

[CBSNews: Saudi Arabia calls on U.S. and Iran to de-escalate amid fragile ceasefire]

10. Sau khi ông Orban rời nhiệm, ông Fico của Slovakia thay đổi quan điểm về Ukraine.

Thất bại trong cuộc bầu cử của Viktor Orban dường như đang giúp Ukraine cải thiện quan hệ với không chỉ một mà là hai nước láng giềng.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Yerevan vào ngày 4 tháng 5, tiếp tục cuộc trao đổi mang tính xây dựng ngoài dự kiến giữa hai nhà lãnh đạo.

Theo chính phủ Slovakia, Tổng thống Zelenskiy và ông Fico đã đồng ý chính phủ hai nước sẽ tổ chức các cuộc đàm phán tại Kyiv hoặc Bratislava vào cuối tháng 6 để phát triển hợp tác trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng.

“Chúng ta là láng giềng, chúng ta phải nỗ lực duy trì quan hệ tốt đẹp”, Fico nói về một quốc gia mà ông mới đây đã chỉ trích gay gắt về sự việc gián đoạn đường ống dẫn dầu Druzhba.

Tổng thống Ukraine cho biết hai người đã thảo luận về “hợp tác trên nhiều lĩnh vực” và tuyên bố rằng Kyiv “quan tâm đến việc phát triển mối quan hệ mạnh mẽ”.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Zelenskiy vào ngày 2 tháng 5, nhà lãnh đạo Slovakia cũng nhắc lại sự ủng hộ của mình đối với nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine và nhấn mạnh rằng không thể đạt được thỏa thuận hòa bình nào với Nga nếu không có Kyiv tham gia đàm phán.

Grigorij Meseznikov, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chính sách Công, gọi tắt là IVO ở Bratislava, cho biết những quan điểm này không phải là mới đối với Fico.

Chuyên gia này lập luận rằng, sau khi bị suy yếu bởi thất bại của ông Orban, thủ tướng Slovakia hiện đang nỗ lực xóa bỏ hình ảnh thân Nga và cải thiện quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu.

“Robert Fico đã mất đi đồng minh của mình — cụ thể là một đồng minh trong các vấn đề liên quan đến cuộc chiến Nga-Ukraine,” Meseznikov nói với tờ Kyiv Independent.

Ông Fico, người sẽ trở lại làm thủ tướng Slovakia vào năm 2023, được nhiều người coi là một nhà lãnh đạo thân Cẩm Linh, liên tục ủng hộ các quan điểm thân Mạc Tư Khoa và phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine.

Ông cũng là nhà lãnh đạo duy nhất của Liên Hiệp Âu Châu dự kiến sẽ đến Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 5 để tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, một sự kiện tuyên truyền bị phương Tây tẩy chay.

Giống như Budapest, Bratislava đã cản trở việc thông qua gói trừng phạt thứ 20 của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga do việc đình chỉ vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba, tuyến đường vận chuyển dầu thô của Nga đến Hung Gia Lợi và Slovakia.

Nhưng một sự thay đổi rõ rệt đã xuất hiện sau thất bại của Orban trong cuộc bầu cử Hung Gia Lợi ngày 12 tháng 4.

Ngay sau đó, Ukraine tuyên bố hoàn thành việc sửa chữa và khôi phục ga trung chuyển Druzhba, khiến Budapest và Bratislava rút lại quyền phủ quyết vào ngày 23 tháng 4.

Truyền thông Slovakia cũng đưa tin vào ngày 22 tháng 4 rằng, không giống như năm ngoái, chuyến thăm Mạc Tư Khoa của Fico sẽ không bao gồm việc tham gia cuộc duyệt binh.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Slovakia vẫn dự định gặp Putin và đặt hoa tại Lăng mộ Chiến sĩ Vô danh.

Ông Fico dường như cũng đang đặt nền móng cho mối quan hệ thân thiết hơn với ban lãnh đạo mới của Hung Gia Lợi.

Trong một hội nghị thượng đỉnh Âu Châu ở Yerevan, ông đã chia sẻ một bức ảnh chụp cùng Thủ tướng Cộng hòa Tiệp Andrej Babis và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, kèm chú thích: “Ba người lính ngự lâm đang chờ người thứ tư và sự hồi sinh của V4 (Nhóm bốn nước Visegrad)”.

“Người lính ngự lâm thứ tư” dường như là ám chỉ đến đối thủ của Orban và là thủ tướng sắp nhậm chức của Hung Gia Lợi, Peter Magyar.

Sự thay đổi này đã mang lại một số lạc quan ở Ukraine.

“Putin đặt cược vào Orban với tư cách là người lãnh đạo một liên minh chống Ukraine và thân Nga ở Âu Châu. Ông ta hy vọng rằng Fico sẽ noi theo tấm gương của Orban”, Oleksandr Merezhko, nhà lãnh đạo ủy ban đối ngoại của quốc hội Ukraine, nói với Kyiv Independent.

“Giờ đây chúng ta có cơ hội cải thiện đáng kể quan hệ không chỉ với Hung Gia Lợi mà còn với Slovakia.”

Tuy nhiên, Meseznikov vẫn giữ thái độ trung lập. Ông tóm tắt đường lối của Fico là “chủ nghĩa thực dụng… thậm chí là chủ nghĩa cơ hội”.

Mặc dù có nhiều quan điểm chung với Orban, Fico lại thận trọng và chọn lọc hơn trong việc cản trở sự hỗ trợ của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine.

Việc ông ngần ngại đối đầu trực tiếp với phần còn lại của khối Âu Châu — ít nhất là so với ông Orban — có thể đang định hình chiến lược hiện tại của ông.

Ông Fico, người sắp tiếp đón Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào cuối tháng 5, có thể đang tìm cách tiếp xúc với Kyiv để chứng minh với Liên Hiệp Âu Châu rằng ông không phải là một “chính trị gia thân Nga”, theo lời ông Meseznikov.

“Tôi nghĩ giờ ông ấy sẽ bắt đầu chơi trò chơi với Liên Hiệp Âu Châu, nói rằng, 'Tôi sẽ nhượng bộ, tôi sẽ cư xử tốt, nhưng các bạn cũng phải nhượng bộ những yêu cầu của tôi'“, chuyên gia này nói thêm.

Nhưng lập trường mới này đã vấp phải sự phản đối trong nước — cụ thể là từ các đối tác liên minh cấp tiến hơn của Fico.

Andrej Danko, chủ tịch Đảng Quốc gia Slovakia, gọi tắt là SNS - một đối tác nhỏ trong liên minh do Fico lãnh đạo cùng với đảng Smer - đã chỉ trích thủ tướng vì ủng hộ nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Kyiv và vì không ngăn chặn khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu.

Fico tự bào chữa, lập luận rằng ông đã bảo đảm Slovakia sẽ không đóng góp vào khoản vay, đồng thời khẳng định quyền của Ukraine trong việc tìm kiếm tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu “nếu đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn”.

Ngày 4 tháng 5, nhà lãnh đạo Slovakia cũng lưu ý rằng ông và Tổng thống Zelenskiy “không hề ưa nhau”, đồng thời nhắc lại lập trường phản đối viện trợ quân sự của Slovakia cho Kyiv - điều này cho thấy rõ sự thay đổi quan điểm của ông.

Theo Fico, ông và Tổng thống Zelenskiy có “quan điểm hoàn toàn trái ngược” về nhiều vấn đề.

“Mặt khác, chúng ta là hàng xóm của nhau,” ông ấy nói thêm.

[Kyiv Independent: With Orban out, Slovakia's Fico shifts tone on Ukraine]