1. Nhà độc tài Putin hoảng sợ cấm các đầu bếp và vệ sĩ của mình đi xe buýt hoặc sử dụng điện thoại di động vì nỗi lo sợ bị ám sát.
Vladimir Putin, người mắc chứng đa nghi, đã cấm nhân viên của mình đi xe buýt hoặc sử dụng điện thoại di động khi ông rút lui vào một hầm trú ẩn bí mật vì lo sợ bị ám sát.
Theo một báo cáo từ tờ Financial Times, nhà độc tài Nga, người từng là kẻ cứng rắn nhất thế giới, đã rơi vào tình trạng suy sụp hoàn toàn.
Nguồn tin nội bộ cho biết Putin đã trở thành một “bóng ma”, dành cả ngày ẩn náu trong một pháo đài bí mật ở Krasnodar trong khi những người thân cận của ông tại đài truyền hình nhà nước sử dụng các đoạn phim đã ghi hình để đánh lừa công chúng, khiến họ tin rằng ông vẫn đang ở Mạc Tư Khoa.
Lực lượng vệ binh tinh nhuệ thuộc Cơ quan Bảo vệ Liên bang Nga đã siết chặt vòng vây thép xung quanh Tổng thống khi ông ngày càng bị ám ảnh bởi nỗi lo sợ về một cuộc đảo chính hoặc một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa công nghệ cao.
Nhưng chính những người thân cận nhất của ông mới đang phải chịu áp lực.
Theo các nguồn tin, Putin đã cấm các đầu bếp riêng, nhiếp ảnh gia và vệ sĩ của mình sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoặc nghe điện thoại.
Tệ hơn nữa, camera gián điệp thậm chí còn được lắp đặt trong nhà của họ.
Điều này xảy ra sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công một căn nhà cao cấp ở Mạc Tư Khoa – một đòn giáng hiếm hoi vào thủ đô được bảo vệ nghiêm ngặt của nhà độc tài Cẩm Linh.
Những lo ngại về an ninh cũng gia tăng sau “Chiến dịch Mạng nhện” của Ukraine, trong đó một phi đội máy bay điều khiển từ xa tấn công các phi trường của Nga nằm ngoài Vòng Bắc Cực.
Việc đổ lỗi cho nhau đã bắt đầu giữa các tướng lĩnh, với nhà lãnh đạo Cơ quan Bảo vệ Liên bang và Lực lượng Vệ binh Quốc gia tranh cãi xem ai là người chịu trách nhiệm cho hàng loạt vụ ám sát cao cấp gần đây.
Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga cho biết “Putin giống như tác phẩm điêu khắc mới của Banksy ở Luân Đôn, ông ta không muốn nhìn hay nghe thấy gì cả.”
“Ông ta chỉ nghe theo các cơ quan an ninh, những cơ quan hiện đang kiểm soát mọi lĩnh vực đời sống, và hy vọng rằng người dân sẽ thích nghi với điều này như một trạng thái bình thường mới.”
Để giữ thể diện, Putin đã xuất hiện trong một buổi chụp ảnh dàn dựng ở St. Petersburg tuần trước, trong đó ông hôn lên trán một nữ sinh nhỏ tuổi.
Nhưng các chuyên gia cho rằng Putin đã từng sử dụng chiêu trò này trước đây, và so sánh nó với lần ông ta có hành động kỳ quặc hôn vào bụng một cậu bé hồi năm 2006 khi sự tín nhiệm của ông ta đang giảm sút.
Khodorkovsky nói: “Một dấu hiệu chắc chắn cho thấy Putin đang lo lắng về tỷ lệ ủng hộ giảm sút của mình: ông ấy lại công khai hôn trẻ em.”
Đây chỉ là lần xuất hiện trước công chúng thứ hai của Putin trong năm nay, trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận độc lập và do nhà nước hậu thuẫn cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ mùa thu năm 2022.
Ngay cả những người có tầm ảnh hưởng hào nhoáng nhất nước Nga cũng đang lên tiếng chỉ trích, điển hình là người đẹp Viktoria Bonya sống tại Monaco, người đã nói với hàng triệu người theo dõi của mình rằng người dân không chỉ mệt mỏi với ông ta mà còn rất sợ hãi.
Bài phát biểu gay gắt dài 18 phút của bà đã nhanh chóng thu hút 1,5 triệu lượt thích, buộc Điện Cẩm Linh phải thừa nhận rằng họ thực sự đã ngồi xuống và xem nó.
Ông Putin thậm chí còn lần đầu tiên phải công khai đề cập đến các biện pháp trấn áp internet, kêu gọi các quan chức thông báo cho công chúng và không chỉ tập trung vào việc cấm đoán.
Việc cắt mạng internet hiện nay rất phổ biến ở Mạc Tư Khoa khi các cơ quan an ninh nỗ lực gây nhiễu tín hiệu máy bay điều khiển từ xa, khiến người dân Nga bình thường rơi vào tình trạng mù mịt thông tin trong khi giới thượng lưu ẩn náu trong các nơi trú ẩn của họ.
[The Sun: Petrified Putin bans his chefs & guards from taking the bus or using mobiles as tyrant is gripped by assassination fears]
2. Pháp bắt giữ một người Ukraine có liên hệ với nhà tù tra tấn khét tiếng của Nga ở Donetsk bị tạm chiếm.
Ngày 8 tháng 5, Viện trưởng Viện Kiểm sát Ukraine Ruslan Kravchenko thông báo rằng các quan chức thực thi pháp luật ở Pháp đã bắt giữ một người đàn ông Ukraine bị buộc tội phạm tội ác chiến tranh tại nhà tù Izolyatsia do Nga điều hành ở Donetsk bị tạm chiếm.
Người đàn ông này bị cáo buộc tự nguyện hợp tác với chính quyền xâm lược của Nga từ năm 2017 đến năm 2019 và hỗ trợ nhà lãnh đạo nhà tù trong việc tra tấn các tù nhân.
Sau khi chiếm được Donetsk vào năm 2014, lực lượng Nga đã thiết lập trại tra tấn khét tiếng tại khuôn viên của một nhà máy và trung tâm nghệ thuật cũ mang tên Izolyatsia (“vùng cô lập”) ở Donetsk. Nơi đây nổi tiếng là địa điểm giam giữ và tra tấn bất hợp pháp nhiều tù binh chiến tranh, nhà hoạt động, nhà báo và thường dân Ukraine khác.
Ông Kravchenko cho biết, phối hợp với Văn phòng Tổng công tố Ukraine, lực lượng thực thi pháp luật Pháp đã bắt giữ nghi phạm, người đã sống tị nạn tại Pháp từ năm 2021.
Người đàn ông này đã bỏ trốn khỏi Ukraine sau khi cuộc điều tra hình sự về các hoạt động của ông ta tại Izolatsiya được tiến hành.
Các cựu tù nhân đã cáo buộc cá nhân này tiếp tay cho giám đốc nhà tù, bao gồm tra tấn tù nhân, ép buộc nhận tội và gây áp lực về thể chất và tinh thần. Cuộc điều tra cho đến nay đã xác định được chín nạn nhân.
Sau khi nghi phạm trốn sang Pháp, các công tố viên Ukraine và tổ chức phi chính phủ Truth Hounds đã kêu gọi cơ quan thực thi pháp luật Pháp mở cuộc điều tra hình sự riêng. Ông Kravchenko cho biết các cơ quan Ukraine đã hợp tác với các quan chức Pháp để điều tra vụ án.
Văn phòng Công tố Chống khủng bố Quốc gia Pháp sau đó đã ra yêu cầu bắt giữ người đàn ông này, người đã bị bắt giữ và buộc tội phạm tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại.
Vụ bắt giữ này đánh dấu lần thứ hai một quốc gia nước ngoài bắt giữ một cá nhân vì tội ác chiến tranh ở Ukraine. Năm 2023, Yan Petrovsky, một người theo chủ nghĩa dân tộc Nga-Na Uy và đồng lãnh đạo nhóm bán quân sự cực hữu Rusich, đã bị bắt giữ tại Phần Lan vào ngày 23 tháng 8.
Ông Kravchenko nói: “Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác quốc tế với các đối tác nước ngoài. Điều này một lần nữa chứng minh rằng không biên giới nào có thể bảo vệ những cá nhân phạm tội chống lại người Ukraine.”
Một đơn vị chuyên trách của tòa án Paris hiện đang giám sát cuộc điều tra tiếp tục về các tội danh mà nghi phạm người Ukraine bị cáo buộc tại Izolyatsia.
Ông Denys Kulikovskyi, cựu giám đốc nhà tù Izolyatsia, đã bị tòa án quận Kyiv tuyên án 15 năm tù giam và tịch thu tài sản vào năm 2024. Ông bị kết tội khủng bố, ngược đãi tù nhân và tham gia vào một tổ chức vũ trang bất hợp pháp.
[Kyiv Independent: France arrests Ukrainian linked to notorious Russian torture prison in occupied Donetsk]
3. Thủ tướng Netanyahu tuyên bố: Cuộc chiến với Iran ‘đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn chưa kết thúc’
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo trong một đoạn video được phát sóng sáng Chúa Nhật rằng cuộc chiến ở Iran vẫn chưa kết thúc - và lực lượng quân sự có thể cần phải tiếp tục cuộc chiến trên mặt đất.
“Tôi nghĩ nó đã đạt được rất nhiều thành tựu, nhưng vẫn chưa kết thúc”, Netanyahu nói trong cuộc phỏng vấn truyền hình đầu tiên của ông tại Mỹ kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu.
Cuộc phỏng vấn đã đề cập đến niềm tin của Netanyahu rằng Iran vẫn đang nắm giữ uranium được làm giàu cần phải được loại bỏ, mặc dù ông không nói rõ việc đó sẽ diễn ra như thế nào.
“Vẫn còn những địa điểm làm giàu uranium cần phải bị phá hủy. Vẫn còn những lực lượng ủy nhiệm mà Iran hỗ trợ. Vẫn còn những hỏa tiễn đạn đạo mà họ muốn sản xuất,” ông Netanyahu nói. “Hiện nay, chúng ta đã làm suy yếu rất nhiều thứ trong số đó. Nhưng tất cả những thứ đó vẫn còn đó, và vẫn còn nhiều việc phải làm.”
Khi được hỏi làm thế nào để thực hiện điều đó, thủ tướng cười và nói: “Bạn vào trong, rồi lấy nó ra.”
“Tôi sẽ không nói về các biện pháp quân sự, nhưng điều mà Tổng thống Trump đã nói với tôi là, 'Tôi muốn can thiệp vào đó.' Và tôi nghĩ điều đó hoàn toàn có thể thực hiện được về mặt vật chất. Đó không phải là vấn đề. Nếu bạn đạt được thỏa thuận, và bạn tiến vào, và lấy được nó ra, tại sao không? Đó là cách tốt nhất.”
Hoa Kỳ và Israel lần đầu tiên phát động các cuộc tấn công chống lại Iran vào tháng Hai, giết chết lãnh đạo tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei. Ban đầu, Tổng thống Trump đưa ra nhiều ước tính khác nhau về thời gian kéo dài của cuộc chiến, nhưng có lúc dự đoán cuộc xung đột sẽ kéo dài từ bốn đến năm tuần. Hiện nay, cuộc chiến đã kéo dài 74 ngày tính đến Thứ Hai, 11 Tháng Năm, và Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ tiếp tục ném bom khu vực này cho đến khi “HÒA BÌNH TRÊN KHẮP TRUNG ĐÔNG VÀ TRÊN TOÀN THẾ GIỚI!” được thiết lập.
Tổng thống Trump tuyên bố hôm mùng 7 Tháng Tư rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Iran, và các cuộc đàm phán vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, Netanyahu từ chối cho biết toàn bộ chiến dịch có thể kéo dài bao lâu.
“Tôi sẽ không đưa ra thời gian biểu cụ thể, nhưng tôi có thể khẳng định đây là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng,” ông nói.
Nhiều quan sát viên cho rằng với các tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và của Tổng thống Trump, có lẽ cuộc chiến Iran sẽ kéo dài lâu lắm mới xong.
[CBSNews: Netanyahu: War with Iran ‘accomplished a great deal, but it’s not over’]
4. Tàu chiến Anh hướng đến Trung Đông cho một nhiệm vụ tiềm năng tại eo biển Hormuz.
Tàu HMS Dragon, một tàu thuộc Hạm đội Hoàng gia Anh, đang được triển khai đến Trung Đông để “chuẩn bị sẵn sàng cho bất kỳ nhiệm vụ đa quốc gia nào trong tương lai nhằm bảo vệ vận tải biển quốc tế khi điều kiện cho phép chúng đi qua eo biển Hormuz”, một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng cho biết hôm thứ Bảy.
Phát ngôn nhân cho biết thêm: “Việc bố trí trước tàu HMS Dragon là một phần của kế hoạch thận trọng nhằm bảo đảm rằng Vương quốc Anh sẵn sàng, với tư cách là thành viên của liên minh đa quốc gia do Anh và Pháp cùng lãnh đạo, để bảo đảm an ninh eo biển khi điều kiện cho phép.”
Việc triển khai này là một phần trong cam kết của Anh đối với sứ mệnh đa quốc gia mang tính phòng thủ nhằm tăng cường niềm tin của vận tải thương mại đường thủy, cơ quan này cho biết. Anh và Pháp đã dẫn đầu các cuộc họp lập kế hoạch với sự tham gia của hàng chục quốc gia trong một liên minh nhằm thiết lập lại quyền tự do hàng hải trong eo biển. Nhưng họ nhấn mạnh rằng việc này sẽ không bắt đầu cho đến khi có một lệnh ngừng bắn bền vững và ngành hàng hải được bảo đảm rằng tàu thuyền có thể đi qua eo biển một cách an toàn.
Trong khi đó, các quan chức Mỹ cho biết, lệnh phong tỏa của Mỹ đã khiến 58 tàu phải quay đầu.
Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh vẫn tiếp diễn, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết họ đã chặn 58 tàu thương mại đang cố gắng rời hoặc vào các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.
Như vậy chỉ có thêm một tàu so với bản cập nhật của CENTCOM cách đây gần 24 giờ.
CENTCOM cũng nhắc lại rằng bốn tàu đã bị vô hiệu hóa khi cố gắng vượt qua vòng phong tỏa, con số này vẫn không thay đổi so với thông báo của Mỹ hôm thứ Sáu về việc vô hiệu hóa hai tàu.
[CBSNews: U.K. warship heads to Middle East for potential Strait of Hormuz mission]
5. Theo Fico, sau chuyến đi Mạc Tư Khoa, Tổng thống Zelenskiy nên gọi cho Putin nếu muốn gặp mặt.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico ngày 10 tháng 5 cho biết Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nên gọi điện cho Putin nếu muốn có cuộc đàm phán trực tiếp.
Ông Fico đưa ra nhận xét này một ngày sau cuộc gặp với Putin tại Mạc Tư Khoa, nơi ông tham dự các sự kiện nhân Ngày Chiến thắng.
Thủ tướng Slovakia cho biết trong một cuộc trò chuyện riêng, Tổng thống Zelenskiy đã bày tỏ sẵn sàng gặp Putin dưới bất kỳ hình thức nào.
“Tôi đã chuyển lời nhắn từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tới Tổng thống Nga”, Fico cho biết trong một bài phát biểu qua video.
“Trong cuộc gặp riêng của chúng tôi ở Armenia, Tổng thống Zelenskiy nói với tôi rằng ông ấy sẵn sàng gặp Putin dưới bất kỳ hình thức nào. Câu trả lời rất rõ ràng: nếu tổng thống Ukraine quan tâm đến một cuộc gặp, ông ấy nên liên lạc với người đồng cấp Nga qua điện thoại.”
Thủ tướng Slovakia cũng ủng hộ việc gia hạn lệnh ngừng bắn ba ngày do Mỹ hậu thuẫn, vốn đã có hiệu lực từ ngày 9 tháng 5 nhưng đã bị Nga vi phạm trong một loạt các cuộc tấn công vào Ukraine ngày 10 tháng 5.
Ông nói thêm: “Tôi cho rằng lệnh ngừng bắn là hoàn toàn cần thiết để tạo không gian cho những điều thiết yếu — các nỗ lực ngoại giao, đối thoại, đàm phán, những điều hữu ích hơn gấp ngàn lần so với việc giết hại lẫn nhau”.
Ông Fico là nhà lãnh đạo duy nhất của Liên minh Âu Châu đến thăm Mạc Tư Khoa nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga, mặc dù ông không tham dự lễ duyệt binh. Trước đó, một quan chức Slovakia cho biết ông Fico có thể chuyển lời nhắn từ Tổng thống Zelenskiy đến Putin trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Nga.
Tuy nhiên, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov sau đó khẳng định điều này không xảy ra — mặc dù ông thừa nhận Fico đã thảo luận về các cuộc gặp gần đây của ông với Tổng thống Zelenskiy trong cuộc nói chuyện với Putin.
Chuyến thăm gây tranh cãi của Fico tới Mạc Tư Khoa diễn ra sau một loạt cuộc đàm phán với Tổng thống Zelenskiy, bao gồm cả cuộc gặp trực tiếp với tổng thống Ukraine tại Yerevan vào ngày 4 tháng 5. Những cuộc gặp này, diễn ra không lâu sau thất bại của đồng minh Cẩm Linh Viktor Orban tại Hung Gia Lợi, cho thấy Fico có thái độ ấm áp hơn đối với Kyiv sau nhiều tháng căng thẳng leo thang.
[Kyiv Independent: Zelensky should call Putin if he wants a meeting, Fico says after Moscow trip]
6. Iran cảnh báo về nỗ lực của Pháp và Anh tại eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảnh báo về nỗ lực dự kiến của Pháp và Anh nhằm hỗ trợ an ninh hàng hải ở eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
“Sự hiện diện của các tàu Pháp và Anh, hoặc của bất kỳ quốc gia nào khác, nhằm mục đích hợp tác với các hành động bất hợp pháp của Mỹ tại eo biển Hormuz, vi phạm luật quốc tế, sẽ vấp phải phản ứng quyết liệt và ngay lập tức từ quân đội”, ông cho biết như trên hôm Thứ Hai, 11 Tháng Năm.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đáp lại bằng cách nói rằng đó sẽ không phải là một cuộc triển khai quân sự mà là một nhiệm vụ quốc tế nhằm bảo đảm an ninh hàng hải khi điều kiện cho phép.
Hải quân Hoàng gia Anh cho biết tàu khu trục HMS Dragon sẽ được triển khai đến Trung Đông trong tuần này.
Trong tuần qua, đã xảy ra một số vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư, và nỗ lực của Mỹ nhằm “hướng dẫn” các tàu thuyền đi qua eo biển đã nhanh chóng bị tạm dừng.
[CBSNews: Iran warns against French-British effort in Strait of Hormuz]
7. Liệu Âu Châu có thể tiếp quản các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine từ tay Tổng thống Trump hay không? Đây là những gì các quan chức cho biết.
Ngày 8 tháng 5, một số nhà lãnh đạo và nhà ngoại giao của khối đã xác nhận rằng Liên Hiệp Âu Châu không có ý định tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình riêng với Nga và cũng không có kế hoạch cụ thể nào để làm như vậy, sau những báo cáo trước đó đưa ra thông tin trái chiều.
Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Mạc Tư Khoa và Kyiv vẫn bế tắc hơn hai tháng nay, do Washington đang tập trung vào cuộc chiến với Iran.
Tờ Financial Times đưa tin ngày 7 tháng 5, trích dẫn phát biểu của Chủ tịch Hội đồng Âu Châu Antonio Costa, rằng sự thất vọng của các thủ đô Âu Châu trước việc thiếu tiến triển đã khiến các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu chuẩn bị cho các cuộc đàm phán riêng với Putin.
Mặc dù Costa nói rằng có “tiềm năng” ở đó, nhưng hầu hết các bình luận của ông đều không ủng hộ kết luận của Financial Times.
Trong cùng một câu, ông nói rằng “đây chưa phải là một kế hoạch” và “chúng ta nên tránh làm gián đoạn tiến trình” do Tổng thống Donald Trump dẫn đầu.
Phát ngôn nhân của ông Costa đã làm rõ thêm với tờ Kyiv Independent rằng “những gì tổng thống đã nói phù hợp với những tuyên bố trước đây của ông: sẽ có lúc Liên Hiệp Âu Châu cần phải nói chuyện với Nga vì đây là vấn đề sống còn đối với Âu Châu.”
Nhưng họ nói thêm: “Hiện tại chưa phải là thời điểm thích hợp vì chúng ta cần tạo điều kiện cho tiến trình hòa bình do Tổng thống Trump dẫn đầu”.
Tương tự, Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, cũng đồng ý rằng Liên Hiệp Âu Châu chưa sẵn sàng đàm phán với Nga, mặc dù “các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra thực sự không đi đến đâu cả”.
Đầu tiên, “chúng ta cũng cần thống nhất xem mình muốn nói gì với họ”, Kallas nói.
Một yêu cầu mà bà Kallas đã bổ sung vào danh sách mong muốn của mình là việc rút quân Nga khỏi vùng Transnistria của Moldova, như bà đã phát biểu trong chuyến thăm Moldova.
Về phía Ukraine, có một số ý kiến ủng hộ việc Âu Châu tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình.
“Nếu người Mỹ tạm nghỉ, vậy còn người Âu Châu thì sao? Chúng ta hãy cùng nhau tìm ra giải pháp nào đó,” một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent, nhưng nói thêm rằng “người Nga không muốn (đàm phán) nếu không có (người Mỹ).”
“Trước đây từng có Liên minh những người sẵn lòng — giờ nó ở đâu rồi?”
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna trả lời tờ Kyiv Independent rằng Estonia ủng hộ nguyên tắc các vấn đề liên quan đến an ninh Âu Châu và cấu trúc an ninh rộng lớn hơn của lục địa không nên được thảo luận mà không có sự tham gia của Liên Hiệp Âu Châu.
Đồng thời, ông nói rằng Tallinn “không ủng hộ đối thoại chỉ vì mục đích đối thoại”.
Ông Tsahkna cho biết: “Trước bất kỳ cuộc đối thoại nào có thể diễn ra với Nga, Liên Hiệp Âu Châu trước tiên phải thống nhất nội bộ về việc chính xác chúng ta sẽ thảo luận điều gì với Nga, mục tiêu của các cuộc đàm phán đó là gì, và những yêu cầu cũng như chiến thuật nào sẽ định hướng chúng”.
“Chúng ta thấy rõ ràng rằng Nga chưa từ bỏ các mục tiêu của mình... Vì lý do này, trọng tâm chính của chúng ta phải là hỗ trợ Ukraine và gia tăng áp lực lên Nga. Các cuộc thảo luận về đàm phán không được làm chúng ta xao nhãng khỏi ưu tiên đó.”
Các nhà ngoại giao từ hai quốc gia Liên Hiệp Âu Châu cũng nói với tờ Kyiv Independent rằng cho đến nay vẫn chưa có cuộc đàm phán nghiêm chỉnh nào về một sáng kiến hòa bình do Âu Châu dẫn đầu, và một người xác nhận rằng chưa có cuộc thảo luận nào về vấn đề này giữa các trưởng phái đoàn của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là các cuộc đàm phán hòa bình do Âu Châu dẫn đầu sẽ không bao giờ diễn ra.
Vào tháng Hai, Kallas đã lưu hành một bản thảo luận giữa các thủ đô quốc gia, nêu rõ những nhượng bộ tiềm năng mà Liên Hiệp Âu Châu nên yêu cầu Nga trong bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào, như một bước đầu tiên để đề cập đến vấn đề này.
Bước tiếp theo là các Ngoại trưởng sẽ thảo luận thêm về vấn đề này trong cuộc gặp không chính thức tại Síp vào cuối tháng 5, sau đó nó có thể trở thành một nội dung thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh tiếp theo của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu vào ngày 18 tháng 6.
Tuy nhiên, không ai ảo tưởng rằng hòa bình sẽ sớm đến. Một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu cho biết “Nga hoàn toàn không có ý định tham gia nghiêm chỉnh vào bất kỳ nỗ lực chân thành nào”, khiến toàn bộ quá trình này “có phần lý thuyết”.
8. Bahrain bắt giữ hàng chục người
Bahrain hôm Chúa Nhật, 10 Tháng Năm, cho biết họ đã bắt giữ hàng chục người bị cáo buộc có liên hệ với một nhóm trực thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.
Bộ Nội vụ nước này hôm thứ Bảy cho biết đã bắt giữ 41 người và đang tiếp tục điều tra để có biện pháp giải quyết tiếp theo đối với bất kỳ ai có liên hệ với nhóm này, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Bahrain được lãnh đạo bởi một chế độ quân chủ Hồi giáo Sunni, nhưng giống như Iran, đa số dân cư theo Hồi Giáo Shiite /si-ai/. Các nhóm nhân quyền cho rằng vương quốc này đã lợi dụng cuộc chiến giữa Iran và Mỹ, nơi đặt hạm đội 5 của họ tại nước này, để đàn áp những người bất đồng chính kiến trong nước.
Hồi giáo là tôn giáo chính thức của Bahrain, và đại đa số công dân nước này theo đạo Hồi. Tuy nhiên, với vai trò là trung tâm khu vực quan trọng cho người lao động nhập cư, quốc gia này là nơi sinh sống của nhiều tín ngưỡng đa dạng, bao gồm Kitô giáo, Ấn Độ giáo và Phật giáo.
Hồi giáo chiếm khoảng 73,7% dân số trong đó người Hồi giáo Shiite /si-ai/ chiếm đến 70%. Gia đình cầm quyền và nhiều công dân có ảnh hưởng là người Hồi Giáo Sunni. Kitô giáo khoảng 9,3% bao gồm cả người Kitô giáo bản địa Bahrain khoảng 1.000 công dân và một cộng đồng người nước ngoài lớn, bao gồm người Công Giáo Tin Lành và Chính thống giáo Syria.
Ấn Độ giáo khoảng 9,8%, chủ yếu được thực hành bởi cộng đồng người Ấn Độ nhập cư đông đảo. Ngoài ra còn có các tín hữu Phậtgiáo, đạo Sikh, đạo Baha'i và một cộng đồng Do Thái bản địa nhỏ với khoảng 36 công dân.
[CBSNews: Bahrain arrests dozens]
9. Điện Cẩm Linh chỉ trích Armenia gay gắt về những phát ngôn “chống Nga” của Tổng thống Zelenskiy tại Yerevan.
Ngày 10 tháng 5, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Mạc Tư Khoa đang chờ lời giải thích từ Armenia về những “tuyên bố chống Nga” của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại hội nghị thượng đỉnh Âu Châu ở Yerevan.
Tổng thống Zelenskiy đã đến thăm Armenia để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Chính trị Âu Châu diễn ra vào ngày 4-5 tháng 5, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của ông tới quốc gia Nam Caucasus này.
Tổng thống đã có các cuộc gặp song phương với Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và các nhà lãnh đạo khác, đồng thời kêu gọi cộng đồng Âu Châu tăng cường áp lực lên Nga để chấm dứt cuộc chiến tranh chống lại Ukraine.
Ông Peskov nói với hãng thông tấn nhà nước Nga Vesti rằng Armenia có quyền tổ chức bất kỳ hội nghị thượng đỉnh nào như một phần trong chính sách đối ngoại đa phương của mình.
Tuy nhiên, việc đưa ra các quan điểm “chống Nga” là “không phù hợp với tinh thần quan hệ” giữa Mạc Tư Khoa và Yerevan, Peskov nói, đồng thời chỉ trích Pashinyan vì không phản bác lại những tuyên bố như vậy.
“Điều quan trọng nhất là Armenia không có lập trường chống Nga. Đó là điều quan trọng nhất đối với chúng tôi”, Peskov nói thêm.
Lời cảnh báo này nhấn mạnh sự rạn nứt ngày càng lớn giữa Yerevan và Mạc Tư Khoa, khi Armenia, từng là đồng minh thân cận của Nga, đang theo đuổi mối quan hệ gần gũi hơn với phương Tây và quá trình hội nhập Âu Châu.
Trước đó, Bộ Ngoại giao Nga đã chỉ trích mạnh mẽ Armenia và triệu tập đại sứ nước này về chuyến thăm của Tổng thống Zelenskiy.
Ông Pashinyan đáp lại rằng Armenia không phải là đồng minh của Nga trong cuộc chiến ở Ukraine.
Quốc gia Nam Caucasus này về mặt pháp lý vẫn là thành viên của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể, gọi tắt là CSTO do Nga lãnh đạo, nhưng đã đình chỉ các hoạt động của tổ chức này vào năm 2024.
Động thái này diễn ra sau khi khối quân sự Nga không can thiệp vào cuộc xung đột giữa Armenia và Azerbaijan năm 2022, và Nga cũng không hành động khi Azerbaijan chiếm Nagorno-Karabakh trong cuộc tấn công năm 2023.
[Kyiv Independent: Kremlin lashes out at Armenia over Zelensky's 'anti-Russian statements' in Yerevan]
10. Điện Cẩm Linh cho biết họ dự kiến các đặc phái viên Mỹ Witkoff và Kushner sẽ đến “khá sớm”.
Ngày 10 tháng 5, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov cho biết, các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner có thể sẽ đến thăm Mạc Tư Khoa trong thời gian tới để tiếp tục đối thoại với phía Nga.
“Sớm muộn gì, tôi nghĩ là khá sớm thôi, các đồng nghiệp thường xuyên của chúng tôi là Steve Witkoff và Kushner sẽ đến Mạc Tư Khoa, và chúng tôi sẽ tiếp tục đối thoại với họ,” Ushakov nói với hãng thông tấn nhà nước Nga Vesti.
Ông Witkoff và ông Kushner, đặc phái viên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump trong các cuộc đàm phán hòa bình Nga-Ukraine, đã đến thăm Mạc Tư Khoa lần cuối vào ngày 22 Tháng Giêng để gặp Putin, nhưng không đạt được bước đột phá nào hướng tới một giải pháp cuối cùng.
Mặc dù đã nhiều lần đến Nga, các phái viên vẫn chưa đến thăm Kyiv. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết hai người có thể sẽ đến thăm Ukraine vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè.
Những phát ngôn của Ushakov được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực khôi phục hòa bình do Mỹ dẫn đầu ở Ukraine đang bị đình trệ do Kyiv và Mạc Tư Khoa vẫn còn bất đồng sâu sắc về vấn đề lãnh thổ.
Nga đã yêu cầu Ukraine nhượng lại toàn bộ khu vực Donbas, bao gồm cả những khu vực vẫn do lực lượng Ukraine kiểm soát và một vành đai pháo đài có vị trí chiến lược quan trọng.
Ông Ushakov cho biết các cuộc đàm phán hòa bình sẽ không tiến triển cho đến khi Ukraine rút quân khỏi Donbas, đồng thời cáo buộc Kyiv “biết” rằng họ sẽ phải từ bỏ khu vực này “sớm muộn gì”.
Ukraine kiên quyết bác bỏ việc nhượng thêm lãnh thổ, chỉ ra rằng Nga đã thất bại trong việc chiếm giữ lãnh thổ này bất chấp nhiều năm tiến hành các cuộc tấn công tốn kém.
Thay vào đó, giới lãnh đạo Ukraine kêu gọi một lệnh ngừng bắn vô điều kiện dọc theo các chiến tuyến hiện tại như một điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán hòa bình.
Nỗ lực mới nhất nhằm khôi phục ngoại giao đã dẫn đến việc Mỹ làm trung gian hòa giải một thỏa thuận ngừng bắn ba ngày, có hiệu lực từ ngày 9 tháng 5 - ngày Nga kỷ niệm chiến thắng trong Thế chiến II bằng một cuộc duyệt binh quân sự thu nhỏ - cho đến ngày 11 tháng 5.
Ukraine cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng các cuộc tấn công vào khu vực dân cư và các hành động thù địch đang diễn ra dọc theo mặt trận vào ngày 10 tháng 5.
[Kyiv Independent: Kremlin says it expects US envoys Witkoff, Kushner, 'quite soon']
11. Bắc Kinh đã học được gì về Mỹ từ cuộc chiến tranh Iran?
Cuộc xung đột ngày càng khó giải quyết giữa Mỹ và Iran đang bộc lộ những điểm yếu về quân sự và chiến lược của Mỹ - và mang lại những bài học quan trọng cho đối thủ lớn nhất của họ.
Trung Quốc đang theo dõi khi Mỹ thất bại trong việc phá vỡ lệnh phong tỏa Iran và phải sử dụng hỏa lực mạnh, chính quyền Trump đang chật vật để thoát khỏi một cuộc chiến không được lòng dân, giá khí đốt toàn cầu tăng vọt và các tài liệu chiến lược của Ngũ Giác Đài tiết lộ rằng việc ngăn chặn Bắc Kinh không còn là ưu tiên hàng đầu nữa.
Trong khi Tổng thống Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị gặp nhau trong một cuộc gặp quan trọng vào tuần tới, Mỹ đang bị mắc kẹt trong một thỏa thuận ngừng bắn không chắc chắn. Và với các đồng minh thất vọng từ chối hỗ trợ và cuộc chiến gây ra rắc rối chính trị cho Tổng thống Trump trong nước, các quan chức quốc phòng Mỹ đương nhiệm và tiền nhiệm lo ngại Trung Quốc đang nắm giữ lợi thế trong cuộc gặp này.
“Phía Trung Quốc hoàn toàn có quyền nói, ‘Các ông còn gì để xây dựng sức mạnh răn đe nữa?’”, một cựu quan chức quốc phòng cho biết. “Để một cuộc đàm phán lớn thành công, bạn phải có đủ sức mạnh để thực hiện nó. Bạn không thể nói suông về vấn đề này.”
Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra hai tháng sau khi Tổng thống Trump hoãn cuộc gặp ban đầu tại Bắc Kinh, với lý do cần tập trung vào cuộc chiến đang nổ ra lúc bấy giờ. Tuy nhiên, chiến dịch quân sự của Mỹ dường như đã chuyển từ mục tiêu phá hủy chương trình hạt nhân của Iran sang một cuộc xung đột phức tạp và kéo dài hơn, tập trung vào việc ai kiểm soát eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới.
“Quân đội Trung Quốc đang nghiên cứu rất kỹ các hoạt động của chúng ta chống lại Iran để xác định những điểm yếu mà họ có thể khai thác trong một cuộc xung đột với Hoa Kỳ”, một quan chức quốc phòng cho biết, người này cũng như những người khác được phỏng vấn đều yêu cầu giấu tên để thảo luận về các vấn đề tình báo nhạy cảm.
Quan chức này cho biết Trung Quốc theo dõi sát sao cách các chỉ huy quân sự Mỹ lên kế hoạch và thực hiện các chiến dịch, từ tốc độ tấn công hỏa tiễn đến việc thu thập thông tin tình báo.
Đại sứ quán Trung Quốc và Ngũ Giác Đài không trả lời yêu cầu bình luận.
“Quân đội Hoa Kỳ có thừa đủ đạn dược, vũ khí và kho dự trữ để phục vụ tất cả các mục tiêu chiến lược của Tổng thống Trump và hơn thế nữa, và Chiến dịch Epic Fury đã cho thấy điều gì xảy ra khi bạn gây sự với Hoa Kỳ,” phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Anna Kelly nói, đề cập đến tên mà chính quyền đặt cho chiến dịch quân sự chống lại Iran. “Mặc dù vậy, Tổng thống vẫn thúc giục các nhà thầu quốc phòng của chúng ta liên tục sản xuất thêm vũ khí ‘made in America’, vốn là những loại vũ khí tốt nhất trên thế giới.”
Nhưng Bắc Kinh, quốc gia đang nhanh chóng tăng cường kho hỏa tiễn tầm xa và máy bay điều khiển từ xa, gần như chắc chắn đã nhận thấy những khó khăn của Mỹ trong việc mở lại eo biển hoặc ngăn chặn các cuộc tấn công của Iran vào tàu chiến và đồng minh của hải quân Mỹ trong khu vực. Việc điều chuyển tàu chiến, hệ thống phòng không và quân đội từ Thái Bình Dương sang Trung Đông cũng là một dấu hiệu cho thấy kho vũ khí của Mỹ không phải là vô hạn.
Ngũ Giác Đài “vẫn đang thể hiện năng lực chiến thuật mạnh mẽ”. “Nhưng nếu thiếu chính sách và chiến lược rõ ràng, chúng ta đang gặp khó khăn ở cấp độ tác chiến. Câu hỏi mà họ phải trả lời là liệu đó chỉ là vấn đề riêng của chính quyền hiện tại hay là một vấn đề rộng hơn trong chiến tranh của Mỹ.”
Các quan chức quốc phòng Mỹ đã công khai khẳng định rằng việc di dời các khí tài, bao gồm một nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm và một số tàu hải quân chở 2.500 Thủy Quân Lục Chiến, không làm giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu của Mỹ ở Thái Bình Dương.
“Tôi không thấy bất kỳ tổn thất thực sự nào đang ảnh hưởng đến khả năng răn đe Trung Quốc của chúng ta”, Đô đốc Samuel Paparo, nhà lãnh đạo nhóm quân sự giám sát khu vực Thái Bình Dương, nói với các nhà lập pháp tháng trước.
Ông Paparo cho biết kinh nghiệm tác chiến và chiến đấu mà các thủy thủ đoàn tàu Mỹ tích lũy được sẽ vô cùng quý giá, đặc biệt là so với lực lượng Trung Quốc vốn ít kinh nghiệm hơn trong việc tự vệ.
Mặc dù quân đội Trung Quốc tiên tiến hơn nhiều so với Iran, Tehran đã chứng tỏ khả năng đặc biệt thành thạo trong việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công một chiều giá rẻ để tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn và áp đảo một số hệ thống phòng không.
Kho hỏa tiễn của Trung Quốc có thể lớn hơn nhiều so với kho của Iran, vì vậy “họ có thể sử dụng một số hỏa tiễn của mình theo cách mà Iran đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa”, theo Becca Wasser, một chuyên gia về chiến lược quốc phòng từng phục vụ trong Ủy ban Chiến lược Quốc phòng Quốc gia do Quốc hội bổ nhiệm.
“Họ không cần dùng máy bay điều khiển từ xa để gây nhiễu radar phòng không và áp đảo hệ thống theo cách tương tự,” bà nói. “Vì vậy, sẽ không có việc bảo quản tài sản thực sự, ít nhất là trong giai đoạn đầu của một cuộc chiến tiềm tàng với Mỹ.”
Bắc Kinh cũng đang phải đối mặt với những khó khăn riêng. Trung Quốc chưa tham chiến lần nào kể từ khi xâm lược Việt Nam năm 1979 và đang trong quá trình thanh trừng quân sự quy mô lớn, dẫn đến việc hai cựu bộ trưởng quốc phòng, Li Shangfu và Wei Fengh, bị kết án tử hình trong tuần này. Theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS, cuộc đàn áp này đã dẫn đến việc hơn 100 sĩ quan quân đội cao cấp bị cách chức kể từ năm 2022.
Nhưng cũng giống như việc Mỹ theo dõi sự phát triển quân sự của Bắc Kinh, chính phủ Trung Quốc đã tiến hành các nghiên cứu chi tiết về quân đội Mỹ trong nhiều thập niên. Điều này bắt nguồn từ ít nhất là Chiến dịch Bão Sa mạc, khi họ chứng kiến Mỹ lần đầu tiên sử dụng vũ khí tấn công chính xác. Trung Quốc bắt đầu hạ thủy những Hàng Không Mẫu Hạm đầu tiên sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và đầu tư mạnh vào hỏa tiễn tầm xa để kiềm chế quân đội Mỹ.
“Họ biết cách chúng ta triển khai sức mạnh,” một cựu quan chức quốc phòng khác cho biết. “Họ biết về sự phụ thuộc của chúng ta vào tàu chở dầu, vào các căn cứ, cách chúng ta tiến hành các cuộc không kích, các cuộc tấn công phi động cơ, việc sử dụng chiến tranh điện tử, chiến tranh mạng. Họ nghiên cứu tất cả những điều đó rất kỹ lưỡng. Đây là cơ hội để họ học hỏi về phương thức chiến tranh của Mỹ.”
Và Trung Quốc có lẽ cũng đang theo dõi tốc độ Mỹ sử dụng hết các loại hỏa tiễn cao cấp của mình, từ Tomahawk đến hệ thống phòng không Patriot.
“Họ biết rằng mọi hỏa tiễn được sử dụng ở Iran đều là hỏa tiễn không thể dùng để răn đe ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, cựu quan chức này cho biết.
[CBSNews: What Beijing has learned about the U.S. from the Iran war]
12. Mỹ tụt hạng dưới Nga trong cuộc khảo sát về nhận thức toàn cầu.
Theo một cuộc khảo sát do Liên minh các Tổ chức Dân chủ (Alliance of Democracies Foundations) ủy thác thực hiện vào ngày 7 tháng 5, nhận thức toàn cầu về Hoa Kỳ đã giảm năm thứ ba liên tiếp, hiện xếp hạng thấp hơn Nga vài bậc.
Những phát hiện này, được thực hiện bởi công ty thăm dò dư luận Nira Data, xuất hiện trong bối cảnh các chính sách của Tổng thống Donald Trump tiếp tục gây căng thẳng trong quan hệ giữa các đồng minh, bao gồm cả Ukraine.
Cuộc khảo sát, dựa trên phản hồi của hơn 46.000 người ở 85 quốc gia, cho thấy Hoa Kỳ xếp thứ 128 trong số 132 quốc gia và tổ chức quốc tế được khảo sát, ngay sau Nga, quốc gia xếp thứ 126.
Cụ thể, Hoa Kỳ có điểm số nhận thức ròng toàn cầu là -16, trong khi Nga đạt -11 điểm, trên thang điểm đo lường nhận thức từ -100 đến +100, với điểm số âm biểu thị quan điểm không thuận lợi.
Ngược lại, Ukraine lại có điểm số nhận thức toàn cầu tích cực, đạt +9 và đứng thứ 62 trong số các quốc gia được khảo sát, xếp sau khá xa các đồng minh phương Tây là Thụy Sĩ và Canada, hai nước cùng đứng đầu với số điểm +36.
Kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump đã định hình lại chính sách đối ngoại của Mỹ, đặt câu hỏi về cam kết của nước này đối với các nguyên tắc phòng thủ tập thể của NATO đồng thời đe dọa sáp nhập lãnh thổ NATO ở Greenland.
Tương tự, bất chấp nhiều tháng đàm phán nhằm làm trung gian hòa giải một lệnh ngừng bắn giữa Nga và Ukraine, cuộc chiến ở Ukraine cũng đã giảm mức độ ưu tiên khi Mỹ đang tiến hành chiến tranh với Iran.
Mới đây, Kyiv đã bày tỏ sự thất vọng của mình trước những nỗ lực nhằm nối lại các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn đầu. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bày tỏ sự không hài lòng khi các đặc phái viên của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đã tránh đến Ukraine, trong bối cảnh Kyiv ngày càng bất mãn với chiến lược của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.
Nhận thức toàn cầu về Hoa Kỳ đã giảm đáng kể trong hai năm khảo sát gần đây, giảm tổng cộng 38 điểm so với mức nhận thức tích cực từng đạt +22 vào năm 2024. Điểm số nhận thức về Hoa Kỳ tiếp tục giảm trong năm qua, giảm 10 điểm từ -6.
Vào năm 2026, chỉ có 22 trong số 84 quốc gia tham gia khảo sát đánh giá Hoa Kỳ có cái nhìn tích cực về cường quốc toàn cầu này.
Israel, một đồng minh thân cận của Hoa Kỳ, đứng cuối cùng trong số các quốc gia được khảo sát với điểm số nhận thức là -24, xếp sau Bắc Hàn và Afghanistan với điểm -19.
Cuộc khảo sát, được tiến hành trực tuyến từ ngày 19 tháng 3 đến ngày 21 tháng 4, đã được điều chỉnh theo độ tuổi, giới tính và trình độ học vấn để phù hợp với dân số trưởng thành sử dụng internet của cả nước.