1. Crimea bị cô lập: SBU bắn hạ hai tàu do thám Nga và một hệ thống S-400 tại Kerch bị tạm chiếm, trong khi 2.760 xe hơi ùn tắc tìm cách rời khỏi bán đảo.
Đêm qua và sáng nay, Ukraine tiếp tục chiến dịch tấn công tầm trung nhằm cô lập bán đảo Crimea bị tạm chiếm ở phía nam đất nước. Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công hai tàu hỗ trợ quân sự của Nga, một chiếc phà gần hoàn thiện và các hệ thống phòng không bảo vệ eo biển Kerch ở Crimea bị tạm chiếm vào ngày 26 tháng 6. Một đám cháy lớn đã bùng phát tại xưởng đóng tàu, và suốt đêm, lực lượng xâm lược đã đóng cửa cửa khẩu eo biển Kerch, khiến hàng người xếp hàng dài khoảng 15 km vào sáng hôm sau.
Crimea, bị Nga xâm lược năm 2014, đã bị buộc phải trở thành căn cứ tập kết chính của Mạc Tư Khoa cho lực lượng của họ trên khắp phần còn lại của miền nam Ukraine, và chiến dịch kéo dài nhiều tháng của Kyiv nhằm cắt đứt một số ít tuyến đường tiếp tế của bán đảo này đang biến sự phụ thuộc đó thành một điểm yếu thường trực.
Những gì mà đơn vị "Alpha" đã gây ra
Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết máy bay điều khiển từ xa thuộc Trung tâm Tác chiến Đặc biệt "Alpha" của họ đã tấn công các tàu tiếp tế quân sự tại xưởng đóng tàu Zatoka ở Kerch, vùng lãnh thổ bị tạm chiếm. Các máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các tàu cáp thuộc dự án 15310 là Volga và Vyatka, cùng với phà chở hàng kiêm chở khách Petropavlovsk, chiếc tàu đã hoàn thành 96%. Theo SBU, một vụ hỏa hoạn lớn đã bùng phát trên các tàu sau các cuộc tấn công.
Tàu ngầm Volga và Vyatka được đóng cho Bộ Quốc phòng Nga. Nhiệm vụ của chúng là triển khai hệ thống giám sát thủy âm Garmoniya để trinh sát quân sự dưới nước, theo SBU cho biết. Các tàu này cũng có thể rải thủy lôi không tiếp xúc để tấn công tàu thuyền, đường ống dẫn dầu dưới nước, cáp và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác. Mỗi chiếc có giá hàng trăm triệu đô la.
Các nguồn tin không chính thức của Ukraine cũng đưa tin riêng về đám cháy dữ dội gần các vị trí phòng không và phi trường ở Kerch bị tạm chiếm, được dữ liệu FIRMS của NASA xác nhận.
Theo thông báo của cơ quan này, máy bay điều khiển từ xa của đơn vị SBU cũng đã tấn công vũ khí và radar thuộc hệ thống phòng không S-400 bao phủ eo biển Kerch.
Cơ quan An ninh Quốc gia Nga, gọi tắt là SBU cho biết chiến dịch này nằm trong khuôn khổ chiến dịch 40 ngày mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã phê duyệt hôm qua nhằm gây áp lực buộc Nga chấm dứt chiến tranh. Việc vô hiệu hóa hệ thống phòng không, theo SBU, sẽ mở đường cho các cuộc tấn công chính xác hơn nữa.
Một đoạn giao cắt bị đóng cửa, sau đó là một tuyến đường dài 15 km.
Theo kênh thông tin hoạt động của cửa khẩu, lực lượng xâm lược đã đóng cửa eo biển Kerch từ 23:50 đến 06:14 trong thời gian báo động không phận. Đến 8 giờ sáng, 1.300 xe hơi đang chờ rời bán đảo từ phía Kerch, trong khi 710 xe khác đang cố gắng vào từ phía Nga tại Taman.
Đến 10 giờ sáng, hàng xe đã dài lên đến 2.760 chiếc, trong đó 1.780 chiếc đang cố gắng rời khỏi Crimea bị tạm chiếm. Đến trưa, thời gian chờ đợi từ phía Kerch kéo dài khoảng năm tiếng đồng hồ.
Kênh Telegram theo dõi tình hình của Nga, Astra, cho biết vào tối ngày 25 tháng 6, hàng người xếp hàng dài không dưới 15 km. Hầu hết các xe đều chở bình nhiên liệu, một quản trị viên của nhóm trò chuyện về việc vượt biên cho biết — trong cốp xe, trên ghế sau, một số trên nóc xe. Các tài xế đang hướng đến đất liền Nga để tiếp nhiên liệu vì các trạm xăng trên bán đảo bị tạm chiếm đã cạn kiệt.
Theo Exilenova+, các xe bồn chở nhiên liệu nhằm mục đích giải quyết khủng hoảng nhiên liệu đã đậu lẫn trong hàng xe đang chờ qua cửa khẩu. Chính quyền xâm lược gần đây đã tăng gấp đôi giới hạn chất lỏng được phép vận chuyển qua cửa khẩu, từ 100 lên 200 lít, một thay đổi xuất phát từ tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.
Một đêm đầy những vụ nổ trên khắp bán đảo.
Theo kênh giám sát Krymsky Veter, người dân địa phương đã báo cáo về các đàn máy bay điều khiển từ xa và các vụ nổ trên bầu trời Kerch suốt đêm. Dữ liệu vệ tinh từ NASA FIRMS sau đó cho thấy các đám cháy tại phi trường Baherovo cũ gần Kerch, nơi lực lượng Nga đã đặt các hệ thống Pantsir-S1 và radar, theo Exilenova+ đưa tin. Các vụ nổ cũng được nghe thấy gần Yany Kapu ("Krasnoperekopsk") và ở quận Yevpatoriia, và chính quyền xâm lược đã phát cảnh báo không kích ở Sevastopol hai lần trong đêm.
[Kyiv Independent: Crimea isolation: SBU hits two Russian spy ships and an S-400 in occupied Kerch as 2,760 cars piled up trying to get off the peninsula]
2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu ở vùng Krasnodar Krai và tỉnh Yaroslavl của Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết, đêm 28 tháng 6, Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu ở vùng Krasnodar Krai và tỉnh Yaroslavl của Nga, trong bối cảnh Kyiv tiếp tục chiến dịch chống lại cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Mạc Tư Khoa.
Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng tôi sẽ tiếp tục các hoạt động làm suy yếu khả năng tiến hành cuộc chiến này của Nga. Mỗi lệnh trừng phạt dài hạn đều làm giảm nguồn lực cung cấp cho cỗ máy chiến tranh của Nga và đưa chúng ta tiến gần hơn một bước đến hòa bình."
Theo tổng thống, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Slavyansk ở vùng Krasnodar Krai của Nga, cách tiền tuyến khoảng 300 km, cũng như một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Yaroslavl, cách biên giới Ukraine khoảng 700 km.
Giới chức Nga tuyên bố một người thiệt mạng và một người khác bị thương trong cuộc tấn công ở vùng Krasnodar Krai.
Các bức ảnh và video được đăng tải trên mạng xã hội được tường trình cho thấy những ngọn lửa lớn và cột khói bốc lên từ những gì dường như là các bể chứa tại nhà máy lọc dầu Slavyansk.
Cơ sở này được coi là nhà cung cấp nhiên liệu quan trọng cho Crimea bị Nga tạm chiếm, nơi trữ lượng nhiên liệu đã bị tê liệt trong những tuần gần đây khi Ukraine tìm cách cô lập bán đảo này.
Trụ sở điều hành khu vực Krasnodar Krai sau đó báo cáo rằng vụ cháy tại nhà máy lọc dầu là do mảnh vỡ rơi xuống gây ra.
Tại một khu vực khác ở Nga, khói được nhìn thấy bốc lên từ nhà máy lọc dầu Yaroslavl, nằm cách Mạc Tư Khoa khoảng 250 km về phía đông bắc.
Thống đốc tỉnh Yaroslavl, Mikhail Yevrayev, cho biết trên Telegram rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đang tấn công vào khu vực này.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine sau đó xác nhận rằng chiến dịch diễn ra suốt đêm cũng nhắm vào một cây cầu hỏa xa gần Ichky ở Crimea bị tạm chiếm, nơi lực lượng Nga sử dụng để vận chuyển binh lính và thiết bị quân sự, cũng như một kho đạn dược gần thị trấn Amvrosiivka bị tạm chiếm ở tỉnh Donetsk.
Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết hỏa tiễn của Ukraine đã tấn công ba xưởng tại khu công nghiệp Titan-Barrikady ở Volgograd, gây ra hỏa hoạn và làm hư hại một phần hai trong số đó.
Titan-Barrikady là một doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng lớn của Nga, chuyên sản xuất bệ phóng hỏa tiễn, hệ thống pháo binh và các thiết bị quân sự khác.
Mức độ thiệt hại toàn diện đối với các nhà máy lọc dầu, cầu hỏa xa, kho đạn dược và cơ sở quốc phòng vẫn đang được đánh giá.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố hệ thống phòng không của họ đã bắn hạ 213 máy bay điều khiển từ xa trên 13 khu vực, bao gồm cả Crimea đã sáp nhập và vùng biển Azov và Hắc Hải. Báo Kyiv Independent chưa thể xác minh ngay lập tức các báo cáo này.
Trong bối cảnh các cuộc không kích, Nga đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu ngày càng trầm trọng, càng thêm tồi tệ do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu. Hơn 20 khu vực của Nga đã áp đặt các hạn chế đối với việc bán nhiên liệu. Nhiều người Nga đã lên mạng xã hội để báo cáo về thời gian chờ đợi hàng giờ để đổ xăng tại các trạm dịch vụ.
Vụ tấn công được báo cáo diễn ra trong bối cảnh Kyiv tiếp tục leo thang chiến dịch chống lại cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga, một nguồn thu quan trọng của Mạc Tư Khoa, góp phần thúc đẩy cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.
Vụ tấn công mới nhất diễn ra vài ngày sau khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu ở Cộng hòa Bashkortostan của Nga vào ngày 25 tháng 6.
Vụ tấn công ngày 19 tháng 6 vào Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa đã làm ngừng hoạt động tại cơ sở này — một trong những nhà máy lớn nhất ở Nga, chịu trách nhiệm cung cấp 40% thị trường nhiên liệu Mạc Tư Khoa và phần lớn xăng dầu của khu vực. Vài ngày sau, nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodorgsintez ở Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, nhà máy lọc dầu lớn thứ tư của Nga, cũng ngừng hoạt động sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, theo Reuters đưa tin.
[Kyiv Independent: Ukraine struck oil refineries in Russia's Krasnodar Krai and Yaroslavl Oblast, Zelensky says]
3. Ngoại trưởng Ba Lan chỉ trích quyết định của Nawrocki tước bỏ danh hiệu cao quý nhất của Tổng thống Zelenskiy.
Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cho biết quyết định của Tổng thống Karol Nawrocki tước bỏ Huân chương Đại bàng trắng của Ba Lan khỏi tay Tổng thống Volodymyr Zelenskiy là một phản ứng không phù hợp đối với tranh chấp ngoại giao gần đây giữa Warsaw và Kyiv.
Trong cuộc phỏng vấn với TVN24, Sikorski cho biết phản ứng của Ba Lan "là không phù hợp, vì nó đã làm nhục cá nhân tổng thống Ukraine."
Ông nói thêm rằng nếu Nawrocki tham khảo ý kiến của ông, ông sẽ đề xuất một phương án khác, chẳng hạn như đổi tên phi trường Jasionka bằng tên các nạn nhân của Quân đội Kháng chiến Ukraine, gọi tắt là UPA.
Sikorski cũng lập luận rằng Tổng thống Zelenskiy lẽ ra nên tính đến sự nhạy cảm về mặt lịch sử của Ba Lan khi phê duyệt tên của một đơn vị Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine nhằm vinh danh các Anh hùng của UPA.
"Ông ấy lẽ ra nên nghĩ: được rồi, quân đội kháng chiến Ukraine đã chiến đấu chống lại sự cai trị của Liên Xô, nhưng họ cũng đã giết hại người Ba Lan," Sikorski nói, gợi ý rằng Ukraine lẽ ra nên vinh danh "một người anh hùng cụ thể đã chiến đấu chống lại sự xâm lược của Liên Xô."
Ngày 19 tháng 6, Nawrocki đã thu hồi Huân chương Đại bàng trắng của Tổng thống Zelenskiy sau phản ứng dữ dội của công chúng về tên gọi mới của đơn vị quân đội này.
UPA, tổ chức đã chiến đấu giành độc lập cho Ukraine trong Thế chiến II, chủ yếu được người Ba Lan nhớ đến vì vụ thảm sát Volyn, trong đó hàng chục ngàn thường dân Ba Lan đã bị giết hại.
Quyết định này đã gây ra một cuộc tranh chấp ngoại giao giữa Kyiv và Warsaw, với việc một số quan chức cao cấp của Ukraine trả lại huân chương nhà nước Ba Lan để phản đối.
Sikorski lập luận rằng quyết định của Nawrocki đã tước đoạt của ông "cơ hội đối thoại với tổng thống của một quốc gia quan trọng đang tham chiến".
Tổng thống Zelenskiy đã được Tổng thống lúc bấy giờ là Andrzej Duda trao tặng giải thưởng này, huân chương cao quý nhất của nhà nước Ba Lan.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo không nên leo thang thêm nữa, gọi việc các chính trị gia Ba Lan và Ukraine tiếp tục can thiệp vào cuộc tranh chấp là một "sai lầm chiến lược" sẽ gây tổn hại cho cả hai nước.
[Kyiv Independent: Polish FM criticizes Nawrocki's decision to strip Zelensky of top honor]
4. Vụ tấn công tàu biển làm dấy lên lo ngại về lệnh ngừng bắn ở eo biển Hormuz.
Vụ việc hôm thứ Bảy xảy ra sau vụ tấn công tàu chở hàng trước đó và diễn ra trong bối cảnh leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hồi đầu tháng này.
Hãng Evergreen Marine của Đài Loan hôm thứ Sáu cho biết tàu Ever Lovely mang cờ Singapore của họ đã bị một "đối tượng không xác định" va phải khi đang di chuyển trên tuyến đường được cơ quan hải quân Anh UKMTO khuyến nghị, gần Oman. Evergreen cho biết các cuộc kiểm tra ban đầu cho thấy cửa sổ buồng lái bị hư hại.
"Toàn bộ thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa đều an toàn," công ty cho biết trong một thông cáo gửi sở giao dịch chứng khoán. "Tàu đã rời eo biển Hormuz an toàn."
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy tàu Ever Lovely đang ở Vịnh Oman vào sáng thứ Sáu, trên đường đến Singapore.
Hai quan chức Mỹ nói với Reuters rằng Iran đã bắn vào con tàu, trong khi một nguồn tin giấu tên của Mỹ nói với AP rằng con tàu đã bị trúng một máy bay điều khiển từ xa thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC.
Trong bản cập nhật hôm thứ Bảy, các quan chức an ninh hàng hải cho biết con tàu mới nhất bị va chạm ở eo biển đã bị hư hại nhưng không có thương vong, trong bối cảnh báo an ninh khu vực được nâng cao sau một loạt sự việc.
Tổ chức Hàng hải và Vận tải Vương quốc Anh, gọi tắt là UKMTO hôm thứ Bảy cho biết họ đã nâng mức độ cảnh báo từ trung bình lên "đáng kể" tại eo biển này sau các vụ tấn công vào tàu thương mại.
"Thủy thủ đoàn được khuyến cáo về sự hiện diện của thủy lôi và nên chuẩn bị tinh thần cho sự hiện diện của hải quân khi các hoạt động rà phá tiếp tục diễn ra", UKMTO cho biết trong một thông báo.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đã cảnh báo các thủy thủ không nên di chuyển trên các tuyến đường không được Tehran chấp thuận, ngay sau khi Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO của Liên Hiệp Quốc tuyên bố hồi đầu tuần này sẽ di tản khoảng 11.000 thủy thủ bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.
Ebrahim Azizi, nhà lãnh đạo ủy ban an ninh quốc gia của quốc hội Iran, đã phản hồi trên mạng xã hội hôm thứ Sáu về những phát ngôn của Tổng thống Trump, nói rằng eo biển Hormuz "do Iran quản lý" và cảnh báo Mỹ "tôn trọng các quy tắc" và "không nhầm lẫn việc kiểm soát với việc leo thang căng thẳng".
"Đây không phải là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn; đây là việc quản lý thỏa thuận ngừng bắn," Azizi viết.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC đã bắn những phát súng mà họ mô tả là "cảnh cáo" về phía các tàu sử dụng tuyến đường không được Tehran chấp thuận, mặc dù Iran chưa trực tiếp bình luận về các báo cáo về các cuộc tấn công cụ thể.
Bahrain cũng cho biết hôm thứ Bảy rằng nước này đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran, một sự việc đã nhanh chóng bị các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông lên án.
[CBSNews: Ship Attack Raises Ceasefire Concerns in Strait of Hormuz]
5. Lực lượng Ukraine tấn công cây cầu hỏa xa trọng yếu ở vùng Luhansk bị tạm chiếm.
Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tấn công và làm hư hại một cây cầu hỏa xa chiến lược ở vùng Luhansk bị Nga tạm chiếm, làm phức tạp thêm các hoạt động hậu cần cho lực lượng Nga ở miền đông Ukraine.
Hôm Chúa Nhật, ngày 28 tháng 6, kênh Telegram "Exilenova+" đã đăng tải những bức ảnh cho thấy mức độ thiệt hại nặng nề đối với một cây cầu hỏa xa nằm ở làng Sabivka bị tạm chiếm. Theo báo cáo kèm theo các hình ảnh, công trình này đã bị lực lượng Ukraine tấn công hai ngày trước đó, vào ngày 26 tháng 6.
Cầu Sabivka được coi là một nút giao thông quan trọng trong cơ sở hạ tầng giao thông của khu vực. "Nó đóng vai trò quan trọng trong vận tải hỏa xa giữa các khu vực bị tạm chiếm tạm thời ở vùng Luhansk và Donetsk," phần mô tả của kênh truyền hình cho biết.
Cuộc tấn công vào cầu Sabivka là một phần của chiến dịch tăng cường và có hệ thống của lực lượng Ukraine nhằm cô lập quân đội Nga bằng cách cắt đứt các tuyến đường tiếp tế chính và các tuyến đường hậu cần của họ trên khắp các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.
Chiến dịch Luhansk diễn ra sau một loạt các cuộc tấn công do Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine, gọi tắt là SSO và các binh chủng khác thực hiện nhằm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu ở miền nam Ukraine và bán đảo Crimea bị tạm chiếm hồi đầu tuần.
Ngày 23 tháng 6, Cơ quan An ninh Quốc gia, gọi tắt là SSO báo cáo về việc cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea gần làng Rozdolne bị phá hủy hoàn toàn. SSO lưu ý rằng cây cầu này đóng vai trò là "tuyến đường vận tải quân sự-hậu cần chiến lược" được sử dụng để vận chuyển hàng hóa, tài nguyên và thiết bị quân sự từ Nga sang miền nam Ukraine và trong nội bộ bán đảo.
Hình ảnh do máy bay điều khiển từ xa của quân đội công bố cho thấy những cú đánh chính xác đã phá hủy đường ray và gây sập một nhịp cầu. Một cuộc tấn công thứ hai sau đó đã phá hủy thiết bị sửa chữa của Nga được đưa đến hiện trường.
Chiến dịch này diễn ra không ngừng nghỉ trên nhiều mặt trận. Trước chiến dịch kênh đào Bắc Crimea, Bộ Tổng tham mưu Ukraine đã xác nhận các cuộc tấn công vào một số điểm nghẽn chiến lược khác:
Ngày 21 tháng 6, lực lượng Ukraine tấn công cầu hỏa xa bắc qua sông Syvash ở Chonhar, làm gián đoạn tuyến hỏa xa Novooleksiyivka-Dzhankoy quan trọng nối liền miền nam Ukraine với Crimea. Ngày 20 tháng 6, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine tấn công cầu đường bộ bắc qua eo biển Henichesk.
Trước đó, vào ngày 19 tháng 6, các cuộc tấn công đã được xác nhận tại các cầu hỏa xa ở khu vực Rozdolne và Vladislavivka.
Các chiến dịch kéo dài này đã buộc phải tạm thời đóng cửa các trạm kiểm soát chính, bao gồm Chonhar và các cửa khẩu gần Henichesk, làm suy yếu nghiêm trọng khả năng củng cố tuyến phòng thủ và duy trì năng lực tấn công của quân đội Nga.
[Kyiv Post: Ukrainian Forces Strike Key Railway Bridge in Occupied Luhansk Region]
6. Ông Fico cho biết Slovakia sẽ không cam kết viện trợ cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh NATO.
Ngày 27 tháng 6, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã lên tiếng phản đối kế hoạch của NATO về việc cam kết viện trợ tài chính và quân sự quy mô lớn cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới của Liên minh ở Ankara.
Những phát biểu của ông Fico được đưa ra chưa đầy hai tuần trước hội nghị thượng đỉnh thường niên của NATO, sẽ diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8 tháng 7. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã được mời tham dự hội nghị, nơi các thành viên Liên minh được tường trình sẽ cam kết viện trợ hàng tỷ đô la dưới dạng vũ khí mới và các gói viện trợ cho Ukraine.
Ông Fico nói với truyền thông Slovakia rằng ông phản đối các đề xuất của NATO, mà ông mô tả là "quá lớn". Ông cũng cho biết sẽ tiến hành đàm phán với Bộ trưởng Quốc phòng Slovakia Robert Kalinak để bảo đảm phái đoàn Bratislava đến hội nghị thượng đỉnh mà không có ủy quyền "để Slovakia tham gia vào các khoản vay quân sự hoặc đóng góp tài chính tiếp theo".
Trong khi các hội nghị thượng đỉnh NATO kể từ năm 2022 tập trung vào sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine trong bối cảnh Nga xâm lược toàn diện và Kyiv nỗ lực gia nhập liên minh, hội nghị thượng đỉnh năm 2026 dự kiến sẽ thử thách sự đoàn kết của NATO trong bối cảnh những rạn nứt lớn giữa Mỹ và các đồng minh khác. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết trọng tâm sẽ là tăng cường sản xuất quốc phòng trên khắp các quốc gia thành viên.
Các nhà ngoại giao NATO nói với Politico rằng dự thảo tuyên bố của hội nghị thượng đỉnh bao gồm cam kết viện trợ quân sự 70 tỷ euro (hơn 79 tỷ đô la) cho Ukraine. Hoa Kỳ, quốc gia đã cắt giảm mạnh viện trợ cho Ukraine kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền, dự kiến sẽ không đóng góp vào gói viện trợ này.
Ông Fico cho biết Slovakia cũng chọn không tham gia tài trợ cho Ukraine cùng với các đồng minh NATO, mặc dù ông nói rằng ông không thể ngăn cản các quốc gia khác "muốn chuẩn bị cho chiến tranh".
"Các bạn có biết điều gì có thể xảy ra không? Một chiếc máy bay điều khiển từ xa sẽ bay đến đây, dù cố ý hay vô ý, rơi xuống một tòa nhà chung cư, sẽ có người chết hoặc bị thương, và chúng ta có thể đối mặt với Thế chiến III", ông nói.
"Đó là lý do tại sao tôi nói thay cho Slovakia: không ủng hộ chiến tranh, Slovakia sẽ không trả tiền cho các khoản chi phí quân sự của Ukraine."
Những bình luận của Fico ám chỉ đến các sự việc gần đây liên quan đến việc máy bay điều khiển từ xa xâm phạm lãnh thổ NATO. Vào tháng 5, một máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed của Nga đã tấn công một tòa nhà chung cư ở Rumani, gần biên giới với tỉnh Odesa của Ukraine. Nga đã bác bỏ kết luận của chính phủ Rumani về nguồn gốc của máy bay điều khiển từ xa này.
Chưa đầy một tuần sau, một thuyền điều khiển từ xa Ukraine lạc hướng đã phát nổ tại cảng Constanta thuộc Hắc Hải của Rumani vào ngày 5 tháng 6, nhưng không gây thương vong.
Fico từ lâu đã chỉ trích việc viện trợ quân sự cho Ukraine, đôi khi lặp lại những luận điệu của Điện Cẩm Linh về cuộc chiến. Quan hệ với Kyiv đã phần nào được cải thiện sau khi Viktor Orban, đồng minh thân Nga của Fico tại Liên minh Âu Châu, bị mất chức vào tháng Tư.
Vào tháng 5, Fico và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Âu Châu tại Armenia. Trong cuộc gặp, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ sẵn sàng gặp Putin, một thông điệp mà Fico cho biết ông đã chuyển đến nhà lãnh đạo Nga trong chuyến thăm Mạc Tư Khoa.
[Kyiv Independent: Slovakia will not pledge aid to Ukraine at NATO summit, Fico says]
7. Khi cuộc bầu cử Duma Quốc gia đến gần, Putin tuyên bố phương Tây tìm cách gây bất ổn chính trị cho Nga.
Hôm Chúa Nhật, 28 Tháng Sáu, Putin đã cáo buộc các nước phương Tây đang cố gắng gây bất ổn chính trị cho Nga, một cáo buộc được đưa ra khi Điện Cẩm Linh đang tăng cường chuẩn bị cho cuộc bầu cử Duma Quốc gia vào mùa thu năm nay.
Phát biểu tại đại hội của đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất, Putin nói rằng phương Tây đã thất bại trong việc đánh bại Nga "trên chiến trường" và do đó đang cố gắng "kích động tình hình chính trị và gieo rắc bất ổn nội bộ".
Putin không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh cho những tuyên bố của mình. Ông cũng lặp lại những cáo buộc vô căn cứ rằng Ukraine đã thực hiện "các hành động khủng bố" vì lực lượng của họ được tường trình đang rút lui dọc theo chiến tuyến.
Trong khi Nga tăng cường chiến dịch tấn công mùa hè ở tỉnh Donetsk, Ukraine đã giành lại được nhiều lãnh thổ hơn so với những gì đã mất trong tháng 5, theo lời Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi. Đồng thời, Kyiv đã sử dụng các cuộc tấn công tầm xa để tấn công vào các địa điểm quân sự và cơ sở hạ tầng kinh tế được sử dụng để duy trì nỗ lực chiến tranh của Nga.
Putin cũng ca ngợi các binh sĩ Nga đang chiến đấu chống lại Ukraine là "tinh hoa thực sự" của đất nước và cho biết cuộc bầu cử Duma Quốc gia sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch vào tháng 9.
Những phát biểu này được đưa ra chưa đầy ba tháng trước cuộc bầu cử quốc hội Nga, cuộc bầu cử đầu tiên kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Mặc dù các cuộc bầu cử ở Nga không có nhiều sự cạnh tranh chính trị thực sự, Điện Cẩm Linh vẫn tìm cách bảo đảm một kết quả khả quan cho đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất để củng cố tính hợp pháp của Putin.
Tại đại hội ngày 28 tháng 6 của đảng Nước Nga Thống nhất, đảng này tuyên bố rằng các nhân vật chủ chốt, gồm Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin và Ủy viên Quyền trẻ em Nga Maria Lvova-Belova sẽ đại diện cho đảng cầm quyền trong cuộc bầu cử Duma Quốc gia sắp tới.
Vào năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và Lvova-Belova vì vai trò của họ trong các vụ bắt cóc trẻ em được nhà nước cho phép.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh Nga đang đối mặt với áp lực nội bộ ngày càng gia tăng, bao gồm tăng trưởng kinh tế chậm lại, thiếu nhiên liệu ở hàng chục khu vực, các vụ gián đoạn internet liên tục và các cuộc tấn công tầm xa ngày càng thường xuyên của Ukraine vào sâu bên trong lãnh thổ Nga. Các nhà phân tích cho rằng sự suy giảm ổn định mà Điện Cẩm Linh đã hứa hẹn từ lâu có thể làm phức tạp thêm nỗ lực huy động sự ủng hộ của cử tri cho đảng Nước Nga Thống nhất.
[Kyiv Independent: As State Duma elections near, Putin claims West seeks to politically destabilize Russia]
8. Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain để trả đũa vụ tấn công của Mỹ.
Ngày Chúa Nhật theo giờ địa phương, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào Kuwait và Bahrain để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn nào tiếp theo sẽ vấp phải "phản ứng mạnh mẽ".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Mỹ "đã phá hủy tám cơ sở quân sự quan trọng của Mỹ tại căn cứ Ali al-Salem ở Kuwait và căn cứ hải quân Hạm đội 5 tại cảng Salman ở Bahrain", họ cho biết trong một tuyên bố.
"Bất kỳ hành động gây hấn nào của kẻ thù, bất kể lý do gì, ngay cả đối với những mục tiêu không đáng kể... cũng sẽ nhận được sự đáp trả mạnh mẽ," Lực lượng Vệ binh Cách mạng nhấn mạnh.
Hiện chưa có báo cáo nào về thương vong, tác động lớn hoặc thiệt hại tại các địa điểm của Hoa Kỳ.
[CBSNews: Iran says it carried out strikes against U.S. military sites in Kuwait, Bahrain in retaliation for U.S. attack]
9. Israel tấn công miền nam Li Băng bất chấp thỏa thuận khung nhằm chấm dứt xung đột.
Truyền thông nhà nước Li Băng đưa tin, Israel đã nối lại các cuộc tấn công vào Li Băng hôm Chúa Nhật, hai ngày sau khi hai nước ký kết một thỏa thuận, mà một Dân biểu của Hezbollah cảnh báo sẽ dẫn đến "xung đột nội bộ".
Các cuộc tấn công diễn ra một ngày sau khi một người thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel vào miền nam, theo Bộ Y tế Li Băng, quân đội Israel cho biết họ đã tấn công vào các thành viên Hezbollah gần "vùng an ninh" tự xưng của họ, kéo dài 10 km (6 dặm) vào lãnh thổ Li Băng.
Hãng thông tấn quốc gia Li Băng đưa tin về một số cuộc tấn công diễn ra hôm Chúa Nhật.
Quân đội Israel cho biết một binh sĩ "đã hy sinh trong giao tranh" ở miền nam Li Băng.
Trong một tuyên bố sau đó, tướng Eyal Zamir, chỉ huy quân đội Israel, đã phê duyệt kế hoạch "tiếp tục các hoạt động trong khu vực an ninh, phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn".
[CBSNews: Israel strikes south Lebanon despite framework agreement to end hostilities]
10. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đe dọa "ngừng hoàn toàn" đàm phán nếu thỏa thuận ngừng bắn bị vi phạm.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công ở Bahrain và Kuwait, tuyên bố mục tiêu là căn cứ không quân Al Asad ở Kuwait.
"Hãy cho kẻ thù biết rằng việc vi phạm lệnh ngừng bắn... sẽ dẫn đến việc đình trệ hoàn toàn các hoạt động đang diễn ra," Lực lượng Vệ binh Cách mạng nói thêm.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đơn vị kiểm soát kho hỏa tiễn đạn đạo của Iran, chỉ chịu sự chỉ huy của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei và được tường trình đang nắm giữ ảnh hưởng lớn hơn nữa trong Cộng hòa Hồi giáo.
Quân đội Mỹ cho biết "Iran đã có cơ hội tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn" nhưng "đã chọn không làm vậy" khi lực lượng của họ tấn công người Kiku.
Theo các trang web theo dõi tàu biển, tàu Kiku dường như đang cố gắng sử dụng tuyến đường được thiết lập gần bờ biển Oman, một tuyến đường thay thế cho tuyến đường bị Iran cấm vận chạy qua vùng biển của nước này, khi nó bị tấn công.
[CBSNews: Iran's Revolutionary Guard threatens "complete halt" to talks if ceasefire is violated]
11. Theo thỏa thuận ba bên, quân đội Israel sẽ tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng, theo tuyên bố của Israel.
Những thỏa thuận hòa bình đối lập dường như đang gây ra vấn đề cho Hoa Kỳ và hòa bình ở Trung Đông.
Israel khẳng định thỏa thuận ba bên được ký kết với Li Băng, và được đàm phán cùng với Mỹ, cho phép lực lượng Israel tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng cho đến khi Hezbollah bị giải giáp. Lực lượng dân quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn, vốn không tham gia vào các cuộc đàm phán, hôm nay tuyên bố sẽ không tuân thủ các điều kiện đó.
"Nguyên tắc quan trọng được thiết lập trong thỏa thuận là Israel sẽ không tái triển khai quân đội ở miền nam Li Băng, không rút quân, chừng nào tổ chức khủng bố Hezbollah chưa bị giải giáp trên toàn Li Băng, và sự an toàn của người dân miền bắc được bảo đảm," Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cho biết trong một tuyên bố video tối thứ Bảy.
"Đây là điều kiện cơ bản mà Thủ tướng Benjamin Netanyahu và tôi đã cam kết và đang thực hiện," ông nói thêm.
Theo cả Iran và Hezbollah, thỏa thuận ba bên được ký kết hôm thứ Sáu mâu thuẫn với bản ghi nhớ 14 điểm được ký với Iran hồi đầu tháng này. Bản ghi nhớ quy định chiến tranh sẽ kết thúc "trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Li Băng" và Iran cùng Mỹ sẽ "bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Li Băng". Cả Israel và Hezbollah đều không tham gia vào các cuộc đàm phán về bản ghi nhớ này.
"Thử thách sẽ nằm ở việc thực hiện thỏa thuận, và dự kiến sẽ còn nhiều thách thức hơn nữa," ông Katz nói trong đoạn ghi âm. "Thủ tướng và tôi đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF chuẩn bị cho việc lưu trú kéo dài trong khu vực an ninh, và triển khai lực lượng phù hợp để bảo vệ binh sĩ IDF và loại bỏ các mối đe dọa đối với các cộng đồng phía bắc."
[CBSNews: Israeli military to stay in southern Lebanon per trilateral agreement, Israel says]
12. Iran cảnh báo việc thách thức các tuyến đường biển qua eo biển Hormuz sẽ làm leo thang căng thẳng ở Trung Đông.
Ngoại trưởng Iran hôm Chúa Nhật cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm bỏ qua các tuyến đường qua eo biển Hormuz đã được thỏa thuận với Hoa Kỳ sẽ "làm gia tăng căng thẳng" ở Trung Đông, trong bối cảnh hai nước liên tục công kích và cáo buộc nhau vi phạm một thỏa thuận ngừng bắn mong manh.
"Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp dụng các thỏa thuận mới hoặc riêng biệt so với những gì Cộng hòa Hồi giáo Iran đang thực hiện sẽ chỉ dẫn đến tình hình phức tạp hơn và trì hoãn việc mở lại eo biển Hormuz, đồng thời làm gia tăng căng thẳng", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết.
"Tôi kêu gọi tất cả các bên... tuân thủ bản ghi nhớ và không để bản ghi nhớ này đi chệch khỏi mục tiêu đã đề ra."
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hôm Chúa Nhật cho biết họ đang thực hiện các biện pháp để kiểm soát giao thông qua eo biển này - nơi mà trong thời bình, khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu của thế giới đi qua - và rằng các tàu vi phạm sẽ bị giải quyết nghiêm khắc hơn trước.
[CBSNews: Iran warns challenge to Hormuz routes will spike Middle East tensions]