Ông trùm truyền thông Hương Cảng Jimmy Lai đã bị kết án 20 năm tù trong phiên tòa an ninh quốc gia hôm thứ Hai, gây ra sự lên án mạnh mẽ từ các nhà lập pháp Mỹ và một số chính phủ nước ngoài.
Lai, một công dân Anh, là người sáng lập tờ báo Apple Daily (nay đã đóng cửa), chuyên đăng tải các bài báo chỉ trích chính phủ Đảng Cộng sản Trung Quốc và các nhà lãnh đạo do chính phủ lựa chọn ở Hương Cảng. Lai là một trong những nhân vật cao cấp đầu tiên bị bắt giữ theo Luật An ninh Quốc gia năm 2020, luật mà Trung Quốc ban hành để đáp trả các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tháng làm rung chuyển đặc khu hành chính này.
Ông Lai bị Tòa án sơ thẩm Hương Cảng kết án ba tội danh liên quan đến “gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia”. Đây là bản án dài nhất từ trước đến nay theo Luật An ninh Quốc gia Hương Cảng, và thực chất là án tù chung thân đối với người đàn ông 78 tuổi này. Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã đề nghị người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình xem xét việc trả tự do cho ông Lai, viện dẫn các báo cáo về tình trạng sức khỏe yếu của ông.
Tám bị cáo đồng phạm—bao gồm sáu cựu nhân viên cao cấp của Apple Daily, một nhà hoạt động và một trợ lý pháp lý—đã bị kết án từ sáu năm ba tháng đến 10 năm tù về các tội danh liên quan đến thông đồng.
Lai đã ở trong tù hơn 5 năm, đang thụ án riêng liên quan đến các cáo buộc gian lận và tổ chức các cuộc tụ tập trái phép trong các cuộc biểu tình.
Chính quyền Hương Cảng do Bắc Kinh hậu thuẫn đã sử dụng đạo luật gây tranh cãi này để tấn công và bỏ tù các nhà hoạt động, nhà báo, luật sư và cựu Dân biểu ủng hộ phong trào dân chủ. Vương quốc Anh và nhiều chính phủ cho rằng đạo luật này vi phạm khuôn khổ “một quốc gia, hai chế độ” của Trung Quốc đối với thành phố và Hiệp ước Anh-Trung bảo đảm các quyền tự do chính trị trong 50 năm sau khi Hương Cảng được trao trả lại cho Trung Quốc năm 1997.
“ Việc kết án Jimmy Lai là vết nhơ mới nhất đối với hồ sơ nhân quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc và là trò hề đối với lời hứa duy trì ‘một quốc gia, hai chế độ’ của họ”, Dân biểu John Moolenaar, một đảng viên Cộng hòa đến từ Michigan và là chủ tịch Ủy ban đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện, viết trong một tuyên bố.
Tổng thống Trump “đã nói rõ ràng” với người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc hội đàm trực tiếp hồi tháng 10 rằng ông Lai nên được trả tự do và được phép rời Hương Cảng để đoàn tụ với gia đình, Dân biểu này nói thêm, đồng thời cam kết sẽ “tiếp tục dẫn đầu các nỗ lực trừng phạt những người chịu trách nhiệm về việc đàn áp ông Lai và các đồng nghiệp của ông”.
“Nếu Tổng Bí thư Tập Cận Bình muốn cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ, thì việc trả tự do cho Jimmy Lai là bước đầu tiên ông ấy cần thực hiện”, ông ấy nói thêm.
Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Rick Scott của Florida nói: “Tối nay, người bạn của tôi, Jimmy Lai, đã bị Trung Quốc Cộng sản kết án oan 20 năm tù vì 'tội' dám suy nghĩ khác với Đảng Cộng sản Trung Quốc và từ chối sử dụng tờ báo của mình để tuyên truyền cho Đảng Cộng sản Trung Quốc. Thế giới đang theo dõi, và chúng ta biết sự thật: Jimmy Lai vô tội, và tối nay anh ta đáng lẽ phải ở nhà với gia đình chứ không phải trong tay chế độ tàn bạo của Tập Cận Bình.”
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông cũng đã nêu trường hợp của ông Lai trong cuộc hội đàm với ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh tháng trước. Trung Quốc không công nhận song tịch đối với những người gốc Hoa.
Năm ngoái, Hương Cảng đã tụt hạng từ vị trí thứ 135 xuống vị trí thứ 140 trong số 180 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá trong Chỉ số Tự do Báo chí của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới.
“Đối với người đàn ông 78 tuổi này, đây chẳng khác nào một bản án chung thân”, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết trong một thông cáo báo chí.
“Chính quyền Hương Cảng phải chấm dứt sự giam cầm khủng khiếp đối với Jimmy Lai và trả tự do cho ông ấy để được đoàn tụ với gia đình.” Cuộc đàm phán giữa Starmer và Tập Cận Bình tháng trước “đã mở ra cuộc thảo luận trực tiếp về những mối quan ngại cấp bách nhất của chúng ta với chính phủ Trung Quốc, ở cao cấp nhất,” Cooper nói, đồng thời cam kết Luân Đôn sẽ “nhanh chóng tham gia” sâu hơn với Bắc Kinh về vấn đề này.
“Việc truy tố ông Lai và các đồng phạm đã gây ra tác động tiêu cực đến tự do ngôn luận ở Hương Cảng”, Ngoại trưởng Úc Penny Wong cho biết trong tuyên bố của mình. “Chúng tôi tiếp tục kêu gọi Trung Quốc chấm dứt việc đàn áp các quyền tự do ngôn luận, hội họp, truyền thông và xã hội dân sự, phù hợp với các khuyến nghị của Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, và kêu gọi bãi bỏ Luật An ninh Quốc gia ở Hương Cảng.”
“Bản án nặng nề dành cho Jimmy Lai theo Luật An ninh Quốc gia Hương Cảng không chỉ tước đoạt tự do cá nhân và chà đạp lên tự do ngôn luận và báo chí, mà còn phủ nhận quyền cơ bản của người dân trong việc buộc những người nắm quyền phải chịu trách nhiệm”, trích dẫn thông cáo báo chí từ chính phủ Đài Loan, nơi cuộc đàn áp nền dân chủ Hương Cảng được theo dõi đặc biệt sát sao. Bắc Kinh tuyên bố Đài Loan là lãnh thổ của mình và đã đề xuất một đường lối “hai chế độ” tương tự cho hòn đảo tự trị này.
Source:Newsweek