PHAN THIẾT - Long Hương, xứ đạo miền biển, nằm phía cực bắc của Giáo Phận Phan thiết, giáp ranh Cà Ná, Phan rang. Địa bàn Giáo Xứ trải rộng từ Thị Trấn Liên Hương đến các xã lân cận như Bình Thạnh, Phước Thể, Vĩnh Hảo, Vĩnh Tân, Phong Phú, Phan Dũng. Sau 70 năm hình thành và phát triển, nay khởi sự đặt viên đá xây dựng nhà thờ lầu.
Ngày 28.5.2009, ĐGM Phan Thiết, Phaolô Nguyễn Thanh Hoan, Đức Ông JB Lê Xuân Hoa,Tổng đại diện và 36 linh mục đến dâng thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà Thờ Long Hương. Các chủng sinh, các Nữ tu thuộc các hội dòng Khiết tâm Nha trang, MTG Nha trang, MTG Phan thiết, Tu hội Ánh sáng Phúc âm, Tu đoàn Bác ái xã hội, các nhà sư Phật giáo, các chức sắc đạo Cao đài, đạo Chăm phái Bà ni và chính quyền địa phương cùng 3.000 khách mời đã hiệp thông cầu nguyện. Từ quốc lộ I rẽ vào thị trấn 3km, xứ đạo thanh bình bên bờ biển xanh hiền hoà.
Năm 1939 khoảng 30 gia đình Công giáo từ Quảng Bình đến Long Hương định cư lập nghiệp. Lúc bấy giờ đời sống còn quá khó khăn và sinh hoạt tôn giáo cũng trắc trở đủ điều. Mãi đến năm 1954, sau Hiệp định Genever, có thêm một số gia đình Công giáo gốc Quảng Bình và Hà Tỉnh thuộc địa phận Vinh theo làn sóng di dân vào Nam tìm kế sinh nhai. Vùng đất Long Hương “gió thổi cát bay” nhưng biển lại lắm tôm nhiều cá. Bà con quyết định ở lại mảnh đất đầy gió cát nầy để định cư lập nghiệp. Tất cả mọi nhà đều làm nghề truyền thống của cha ông là đánh bắt cá biển. Đến thời điểm này số giáo dân gia tăng lên khoảng hơn 1.500 người. Lúc này, Giáo xứ Long Hương có tên gọi là Giáo xứ Hòa bình được chính thức thành lập. Cha Quản xứ tiên khởi là Lm Giuse Hoàng Quang Tuyên. Giáo xứ nhận Thánh Phêrô làm Quan Thầy.
Sau 2 năm quản xứ, từ 1954-1956, Cha Giuse xây dựng một ngôi nhà thờ nhỏ nối liền với nhà Xứ, rộng 200m2, tường xây, mái lợp ngói, nhà tạm thôi vì điều kiện kinh tế thấp và đời sống giáo dân quá khó khăn.
Năm 1956-1959, cha Giuse Maria Trần Quang Chiểu về nhận xứ, Ngài sửa sang và cơi nới nhà thờ khang trang hơn một chút, rộng thêm 100m2, tường xây lợp tôn.
Năm 1959-1961, cha JB Nguyễn Quang Dung về làm Chính xứ, cha Phêrô Nguyễn Đăng Khoa Phó xứ.
Năm 1961-1969, cha Phêrô Nguyễn Đăng Khoa làm Chính xứ, ngài xây một trường tiểu học gồm 4 phòng.
Năm 1969-1975, cha Bênêđictô Nguyễn Văn Mầu về Quản xứ (lần thứ nhất). Ngài đặc biệt lưu tâm đến đời sống tinh thần của Giáo dân trong giai đoạn khó khăn của cả đất nước. Đời sống đức tin được cũng cố và nâng đỡ.
Sau biến cố năm 1975, bà con miền biển “vượt biên” tìm tự do nên xứ đạo chỉ còn lại độ 600 giáo dân. Chính quyền địa phương mượn trường, mượn đất nhà thờ, rồi họ nới rộng thêm 3 phòng làm trường tiểu học Liên Hương, nay họ chuyển sang cơ sở 2 của trường Liên Hương, vẫn chưa trả lại cho Giáo xứ. Diện tích khuôn viên nhà thờ hiện nay chỉ còn 4310m2 so với lúc đầu là 8000m2. Hy vọng một ngày đẹp trời Giáo xứ sẽ lấy lại đất đai của mình.
Ngày 10/7/1975, cha Phêrô Nguyễn Văn Tiến về Quản Xứ, với tên gọi là Giáo Xứ Long Hương, thay cho Giáo Xứ Hòa bình, nhưng chỉ được 2 tháng, ngài bị chính quyền bắt và đưa đi tù. Nhà thờ đóng cửa. Giáo xứ vắng chủ chăn suốt 10 năm dài.
Năm 1988-1992, cha Bênêđictô Nguyễn Văn Mầu về Quản xứ lần thứ 2. Ngài tạm thời trùng tu lại nhà thờ một lần nữa, vì nhà thờ xuống cấp, nhưng với đồng tiền ít ỏi, việc trùng tu cũng sơ sài mang tính đối phó tình thế. Ngài cho xây hang đá và dựng tháp chuông.
Năm 1992-2002, cha Phaolô Hoàng Kim Tốt về làm Quản Xứ. Cảm thông với người dân biển sống tạm qua ngày theo từng mùa cá. Giáo xứ không đủ khả năng xây nhà thờ đã quá xuồng cấp. Ngài cho xây nhà hội, phòng giáo lý, nhà các Nữ tu, sửa sang nhà thờ và xây thêm nhà xứ, chuẩn bị xa cho công trình Nhà thờ mới.
Năm 2002-2007, cha Antôn Nguyễn Kiến Tú về Quản xứ trong giai đoạn kinh tế chung đang suy thoái. Ngài cũng cố các hội đoàn, củng cố các điểm truyền giáo, và ổn định danh bộ Giáo xứ.
Ngày 11/9/2007, cha Phêrô Nguyễn Xuân Anh được bổ nhiệm về Quản Xứ. Số giáo dân lên đến 2.500 người, với 500 gia đình. Đa số bà con sống vùng ven biển, lương giáo lẫn lộn. Trong số đó, có 10% giáo dân ở xã Vĩnh Hảo và một số khác phân tán trong các làng xã lân cận. Việc trước tiên của Ngài là củng cố ban thường vụ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ, ban điều hành 4 giáo họ. Tiếp theo, Ngài lưu tâm đặc biệt đến sinh hoạt thường xuyên của 4 giới Gia Trưởng, Bà Mẹ Công Giáo, Giới trẻ và Thiếu Nhi. Với chuyên môn tổ chức đoàn thể, Ngài đã ổn định lại kỷ cương trong sinh hoạt các giới và các sinh hoạt thêm phần khởi sắc. Ngài cho tập huấn và đào tạo các đoàn thể Legiô, Têrêxa, Ca đoàn và đặc biệt là đội ngũ Giáo Lý Viên. Gần đây, Ngài cho thành lập Hội Bác ái, Hội Lao Động biển và hội Hiếu. Các Nữ tu thuộc Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang cũng được Ngài điều động phục vụ trong tinh thần cộng tác tốt cả với cha sở và với cộng đoàn dân Chúa.
Giáo Xứ miền biển nên giới trẻ lo đi làm ăn kiếm sống, ít học hành lên cao. Tuy nhiên, với nỗ lực của các linh mục quản xứ, Long hương nay đã thay đổi nhiều. Rất nhiều em đang học Trung học và Đại học. Giáo xứ đã đóng góp khiêm tốn cho Giáo phận hai nữ tu thuộc Hội dòng Mến Thánh Giá và nay có một số em nam nữ dự tu.
Sau 70 năm, nhà thờ cũ đã nhiều lần sữa chữa vẫn xuống cấp trầm trọng. Giáo dân ngày càng đông mà Nhà thờ thì nhỏ bé, đất thì chật, nên cần phải xây mới Nhà thờ lầu xứng đáng, khang trang.
Lễ đặt viên đá là khởi đầu cho một công trình xây dựng. Long hương có 2.500 giáo dân và bà con Việt Kiều nhiệt thành lo toan mọi công việc Nhà Chúa.
Tin tưởng vào Thiên Chúa quan phòng. Cậy trông nơi Thánh Phêrô, bổn mạng Giáo xứ. Nhờ tình thương của quý ân nhân xa gần, hy vọng ngôi Nhà thờ mới sẽ sớm hoàn thành để mọi người sẽ cùng lại đến chung vui ngày lễ Cung Hiến.
Ngày 28.5.2009, ĐGM Phan Thiết, Phaolô Nguyễn Thanh Hoan, Đức Ông JB Lê Xuân Hoa,Tổng đại diện và 36 linh mục đến dâng thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà Thờ Long Hương. Các chủng sinh, các Nữ tu thuộc các hội dòng Khiết tâm Nha trang, MTG Nha trang, MTG Phan thiết, Tu hội Ánh sáng Phúc âm, Tu đoàn Bác ái xã hội, các nhà sư Phật giáo, các chức sắc đạo Cao đài, đạo Chăm phái Bà ni và chính quyền địa phương cùng 3.000 khách mời đã hiệp thông cầu nguyện. Từ quốc lộ I rẽ vào thị trấn 3km, xứ đạo thanh bình bên bờ biển xanh hiền hoà.Năm 1939 khoảng 30 gia đình Công giáo từ Quảng Bình đến Long Hương định cư lập nghiệp. Lúc bấy giờ đời sống còn quá khó khăn và sinh hoạt tôn giáo cũng trắc trở đủ điều. Mãi đến năm 1954, sau Hiệp định Genever, có thêm một số gia đình Công giáo gốc Quảng Bình và Hà Tỉnh thuộc địa phận Vinh theo làn sóng di dân vào Nam tìm kế sinh nhai. Vùng đất Long Hương “gió thổi cát bay” nhưng biển lại lắm tôm nhiều cá. Bà con quyết định ở lại mảnh đất đầy gió cát nầy để định cư lập nghiệp. Tất cả mọi nhà đều làm nghề truyền thống của cha ông là đánh bắt cá biển. Đến thời điểm này số giáo dân gia tăng lên khoảng hơn 1.500 người. Lúc này, Giáo xứ Long Hương có tên gọi là Giáo xứ Hòa bình được chính thức thành lập. Cha Quản xứ tiên khởi là Lm Giuse Hoàng Quang Tuyên. Giáo xứ nhận Thánh Phêrô làm Quan Thầy.
Sau 2 năm quản xứ, từ 1954-1956, Cha Giuse xây dựng một ngôi nhà thờ nhỏ nối liền với nhà Xứ, rộng 200m2, tường xây, mái lợp ngói, nhà tạm thôi vì điều kiện kinh tế thấp và đời sống giáo dân quá khó khăn.
Năm 1956-1959, cha Giuse Maria Trần Quang Chiểu về nhận xứ, Ngài sửa sang và cơi nới nhà thờ khang trang hơn một chút, rộng thêm 100m2, tường xây lợp tôn.
Năm 1959-1961, cha JB Nguyễn Quang Dung về làm Chính xứ, cha Phêrô Nguyễn Đăng Khoa Phó xứ.
Năm 1961-1969, cha Phêrô Nguyễn Đăng Khoa làm Chính xứ, ngài xây một trường tiểu học gồm 4 phòng.
Năm 1969-1975, cha Bênêđictô Nguyễn Văn Mầu về Quản xứ (lần thứ nhất). Ngài đặc biệt lưu tâm đến đời sống tinh thần của Giáo dân trong giai đoạn khó khăn của cả đất nước. Đời sống đức tin được cũng cố và nâng đỡ.
Sau biến cố năm 1975, bà con miền biển “vượt biên” tìm tự do nên xứ đạo chỉ còn lại độ 600 giáo dân. Chính quyền địa phương mượn trường, mượn đất nhà thờ, rồi họ nới rộng thêm 3 phòng làm trường tiểu học Liên Hương, nay họ chuyển sang cơ sở 2 của trường Liên Hương, vẫn chưa trả lại cho Giáo xứ. Diện tích khuôn viên nhà thờ hiện nay chỉ còn 4310m2 so với lúc đầu là 8000m2. Hy vọng một ngày đẹp trời Giáo xứ sẽ lấy lại đất đai của mình.
Ngày 10/7/1975, cha Phêrô Nguyễn Văn Tiến về Quản Xứ, với tên gọi là Giáo Xứ Long Hương, thay cho Giáo Xứ Hòa bình, nhưng chỉ được 2 tháng, ngài bị chính quyền bắt và đưa đi tù. Nhà thờ đóng cửa. Giáo xứ vắng chủ chăn suốt 10 năm dài.
Năm 1988-1992, cha Bênêđictô Nguyễn Văn Mầu về Quản xứ lần thứ 2. Ngài tạm thời trùng tu lại nhà thờ một lần nữa, vì nhà thờ xuống cấp, nhưng với đồng tiền ít ỏi, việc trùng tu cũng sơ sài mang tính đối phó tình thế. Ngài cho xây hang đá và dựng tháp chuông.
Năm 1992-2002, cha Phaolô Hoàng Kim Tốt về làm Quản Xứ. Cảm thông với người dân biển sống tạm qua ngày theo từng mùa cá. Giáo xứ không đủ khả năng xây nhà thờ đã quá xuồng cấp. Ngài cho xây nhà hội, phòng giáo lý, nhà các Nữ tu, sửa sang nhà thờ và xây thêm nhà xứ, chuẩn bị xa cho công trình Nhà thờ mới.
Năm 2002-2007, cha Antôn Nguyễn Kiến Tú về Quản xứ trong giai đoạn kinh tế chung đang suy thoái. Ngài cũng cố các hội đoàn, củng cố các điểm truyền giáo, và ổn định danh bộ Giáo xứ.
Ngày 11/9/2007, cha Phêrô Nguyễn Xuân Anh được bổ nhiệm về Quản Xứ. Số giáo dân lên đến 2.500 người, với 500 gia đình. Đa số bà con sống vùng ven biển, lương giáo lẫn lộn. Trong số đó, có 10% giáo dân ở xã Vĩnh Hảo và một số khác phân tán trong các làng xã lân cận. Việc trước tiên của Ngài là củng cố ban thường vụ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ, ban điều hành 4 giáo họ. Tiếp theo, Ngài lưu tâm đặc biệt đến sinh hoạt thường xuyên của 4 giới Gia Trưởng, Bà Mẹ Công Giáo, Giới trẻ và Thiếu Nhi. Với chuyên môn tổ chức đoàn thể, Ngài đã ổn định lại kỷ cương trong sinh hoạt các giới và các sinh hoạt thêm phần khởi sắc. Ngài cho tập huấn và đào tạo các đoàn thể Legiô, Têrêxa, Ca đoàn và đặc biệt là đội ngũ Giáo Lý Viên. Gần đây, Ngài cho thành lập Hội Bác ái, Hội Lao Động biển và hội Hiếu. Các Nữ tu thuộc Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang cũng được Ngài điều động phục vụ trong tinh thần cộng tác tốt cả với cha sở và với cộng đoàn dân Chúa.
Giáo Xứ miền biển nên giới trẻ lo đi làm ăn kiếm sống, ít học hành lên cao. Tuy nhiên, với nỗ lực của các linh mục quản xứ, Long hương nay đã thay đổi nhiều. Rất nhiều em đang học Trung học và Đại học. Giáo xứ đã đóng góp khiêm tốn cho Giáo phận hai nữ tu thuộc Hội dòng Mến Thánh Giá và nay có một số em nam nữ dự tu.
Sau 70 năm, nhà thờ cũ đã nhiều lần sữa chữa vẫn xuống cấp trầm trọng. Giáo dân ngày càng đông mà Nhà thờ thì nhỏ bé, đất thì chật, nên cần phải xây mới Nhà thờ lầu xứng đáng, khang trang.
Lễ đặt viên đá là khởi đầu cho một công trình xây dựng. Long hương có 2.500 giáo dân và bà con Việt Kiều nhiệt thành lo toan mọi công việc Nhà Chúa.
Tin tưởng vào Thiên Chúa quan phòng. Cậy trông nơi Thánh Phêrô, bổn mạng Giáo xứ. Nhờ tình thương của quý ân nhân xa gần, hy vọng ngôi Nhà thờ mới sẽ sớm hoàn thành để mọi người sẽ cùng lại đến chung vui ngày lễ Cung Hiến.