Anna Pozzi, trong bản tin ngày 16/04/2026 của AsiaNews, cho hay: Hôm nay, Đức Giáo Hoàng đã đến thăm vùng nói tiếng Anh ở phía tây Cameroon, nơi từng xảy ra một cuộc chiến bị lãng quên đã gây ra hàng ngàn cái chết, sự tàn phá và hơn một triệu người tị nạn ở khu vực này của châu Phi. Trong cuộc gặp gỡ hòa bình với cộng đồng địa phương, Đức Giáo Hoàng đã khuyến khích những người đang nỗ lực vì sự hòa giải, đối lập hành động của họ với những gì mà những kẻ cầm đầu chiến tranh làm, hãy “nhìn vào mắt nhau: chúng ta là một dân tộc vĩ đại!”



Bamenda (AsiaNews) – Hôm nay, Đức Giáo Hoàng Leo XVI đã đến dự một cuộc gặp gỡ hòa bình ở Bamenda (Tây Bắc Cameroon), một khu vực bị ảnh hưởng trong mười năm qua bởi cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn, tác động đến nước láng giềng phía tây nam.

“Tôi rất vui mừng được ở giữa các bạn trong khu vực đầy đau thương này,” Đức Leo phát biểu tại Nhà thờ Thánh Giuse, ám chỉ đến vết thương vẫn còn rỉ máu, được gọi là “Khủng hoảng vùng nói tiếng Anh”.

Phần lãnh thổ này của Cameroon nằm dưới sự cai trị của Anh sau Thế chiến I và sau đó được sáp nhập với các vùng lãnh thổ dưới sự kiểm soát của Pháp. Tuy nhiên, sự sáp nhập này luôn khiến vùng nói tiếng Anh bị gạt ra ngoài lề và bị loại trừ. Và cuối cùng, sự bất mãn của người dân đã biến thành sự phản đối chính trị.

Sau khi các cuộc biểu tình quy mô lớn bị đàn áp dã man vào năm 2016, đấu tranh vũ trang đã nổ ra. Năm 2017, những người ly khai tuyên bố thành lập Cộng hòa Liên bang Ambazonia, một quốc gia không được quốc tế công nhận và là nguồn gốc gây chia rẽ giữa các nhóm khác nhau.

Cuộc xung đột đã gây ra hàng ngàn cái chết, phá hủy hàng trăm ngôi làng và khiến hơn một triệu người phải di dời ở nước láng giềng Nigeria. Ít nhất 500,000 người vẫn đang phải di dời trong nước. Trong gần 5 năm, các trường học đã đóng cửa, và khoảng 700,000 trẻ em không được đến trường. Các tòa nhà và cơ sở hạ tầng bị phá hủy.

Gần đây, một số tuyến đường và sân bay đã được sửa chữa và mở cửa trở lại sau nhiều năm, đặc biệt là cho chuyến thăm của Giáo hoàng.

Tình hình hiện tại đã bình tĩnh hơn, nhưng chưa hoàn toàn yên bình, với một số nhóm vẫn từ chối từ bỏ đấu tranh vũ trang và nhiều nhóm lợi dụng sự bất ổn để tham gia vào các hành vi tội phạm, bao gồm cả bắt cóc.

Đối với người dân ở Bamenda và khu vực nói tiếng Anh của Cameroon, chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng là một phước lành và là nguồn hy vọng to lớn. Đối với Đức Giáo Hoàng Leo, địa điểm này đã tạo cơ hội để ngài đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ về hòa bình tới toàn thế giới.

“Đôi chân của các bạn thật đẹp,” ngài nói, “bám bụi từ mảnh đất nhuốm máu nhưng màu mỡ này, nơi đã bị đối xử tệ bạc, nhưng lại giàu có về cây cối và hoa quả. […] Đôi chân của các bạn đã đưa các bạn đến đây, và bất chấp những khó khăn và trở ngại, chúng vẫn luôn đi trên con đường thiện lành.”

“Tôi biết ơn những lời chào đón của các bạn, bởi vì điều đó là sự thật: Tôi đến đây để rao giảng hòa bình. Tuy nhiên, tôi nhận thấy chính các bạn đang rao giảng hòa bình cho tôi và cho toàn thế giới.

“Như một người trong số các bạn đã nhận xét, cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến các khu vực này của Cameroon đã đưa cộng đồng Kitô giáo và Hồi giáo xích lại gần nhau hơn bao giờ hết. Thật vậy, các nhà lãnh đạo tôn giáo của các bạn đã cùng nhau thành lập Phong trào Hòa bình, thông qua đó họ tìm cách làm trung gian hòa giải giữa các bên đối lập. […] Phúc thay cho những người kiến tạo hòa bình!”

Đức Giáo Hoàng Leo còn đi xa hơn, đưa ra một lời cảnh báo rõ ràng vượt ra ngoài biên giới khu vực này: “Nhưng khốn thay cho những kẻ lợi dụng tôn giáo và chính danh xưng của Chúa để phục vụ lợi ích quân sự, kinh tế hoặc chính trị của riêng mình, kéo điều thiêng liêng vào bóng tối và sự ô uế.”

Trong bài phát biểu chào đón Đức Thánh Cha, Tổng Giám mục Andrew Nkea Fuanya của Bamenda đã chỉ ra rằng, các vị lãnh đạo truyền thống đang chờ đón ngài tại nhà thờ chính tòa trong một bầu không khí rất trang trọng và cảm động, cùng với các anh chị em từ các Giáo hội Tin Lành, các tín hữu Hồi giáo, các linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, chủng sinh và giáo dân, tất cả đều đã trải qua cuộc khủng hoảng trong khu vực.

“Thưa Đức Thánh Cha, ngài đã đến thăm chúng con vào thời điểm mà người dân của giáo tỉnh này […] cần sự hiện diện và an ủi của ngài nhất,” Tổng Giám mục Fuanya nói.

“Chúng con đã chứng kiến rất nhiều đau khổ trong tám năm qua. Nhiều người dân của chúng con đã phải chịu đựng rất nhiều từ một tình huống mà họ không tạo ra. Hàng ngàn người hoặc là phải di tản trong nước hoặc là phải chạy trốn với tư cách là người tị nạn,” ngài nói thêm.

“Các doanh nghiệp đã bị đóng cửa và trong khoảng bốn năm, con cái chúng con không được phép đến trường. Trẻ em đã bị lợi dụng làm mồi nhử chính trị.” Hơn nữa, “Nhiều linh mục, tu sĩ và giám mục của tỉnh này đã bị quấy rối, đánh đập, bắt cóc hoặc thậm chí bị giết trong cuộc xung đột này.” Tuy nhiên, Giáo hội vẫn tiếp tục mang Tin Mừng như ngọn đèn hy vọng giữa một dân tộc đang bị tổn thương.”

Imam Mohamad Abubakar của đền thờ Hồi giáo trung tâm Buea lưu ý rằng cộng đồng Hồi giáo cũng là nạn nhân của các vụ giết người, cướp bóc, trộm cắp gia súc, tấn công vào các đền thờ Hồi giáo. “Chúng tôi tạ ơn Chúa vì cuộc khủng hoảng này đã không leo thang thành một cuộc chiến tranh tôn giáo và chúng tôi vẫn đang cố gắng yêu thương nhau…” "Chúng ta hãy đối xử với nhau bất chấp tôn giáo của mình."

Mục sư Fonki Samuel Forba, người điều hành hưu trí của Giáo hội Trưởng lão ở Cameroon, nhấn mạnh công việc của các nhà lãnh đạo tôn giáo, đứng đầu là tổng giám mục Bamenda, đã nói chuyện với các lãnh đạo ly khai, cố gắng "tham gia đối thoại với các chiến binh ly khai địa phương, thuyết phục họ rằng hòa bình tốt hơn chiến tranh, và chiến tranh không bao giờ thực sự giải quyết được bất cứ xung đột nào."

“Cuộc khủng hoảng ở vùng nói tiếng Anh này là một trong những cuộc khủng hoảng bị lãng quên trên hành tinh này, nhưng nó đã được đưa ra trước sự chú ý của Vatican, và Vatican thậm chí còn sẵn lòng làm trung gian cho cuộc đối thoại giữa các phe phái đang xung đột,” Mục sư Forba giải thích.

Cuộc họp hòa bình cũng đã lắng nghe những câu chuyện cảm động của các nạn nhân và những người cố gắng hỗ trợ họ, xoa dịu nỗi đau và chữa lành vết thương cho họ.

Một thành viên của một gia đình phải di tản đã kể lại câu chuyện của họ. “Năm người hàng xóm của con đã bị giết và một người bạn thân của con cũng bị giết,” người cha nói. “Trong khi chúng con bị các chiến binh ly khai nhắm mục tiêu, binh lính chính phủ cũng đang đốt phá nhà cửa,” ông nói thêm. “Con đã trốn thoát cùng gia đình khỏi Mbiame, bỏ lại tất cả những gì con từng sở hữu”.

Sơ Carine Tangiri Mangu thuộc Dòng Nữ Thánh Anne đã chia sẻ trải nghiệm đau thương về việc bị bắt cóc với một nữ tu khác. “Đây là tình trạng mà nhiều phụ nữ tận hiến phải làm việc và sống cuộc đời của họ trong vùng chiến sự này.”

Bất chấp mọi khó khăn, giống như nhiều người khác, bà vẫn tiếp tục thực hiện công việc mục vụ và hỗ trợ tâm lý xã hội cho những người bị tổn thương. Đối với bà, sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng là nguồn động viên mạnh mẽ để thực hiện sứ mệnh tông đồ trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.

Đức Giáo Hoàng Leo đã dùng hình ảnh ẩn dụ “dầu được đổ lên vết thương của anh chị em mình” để xoa dịu nỗi đau. Ngài cảm ơn tất cả những người, đặc biệt là phụ nữ, cả giáo dân và tu sĩ, “những người chăm sóc những cá nhân bị tổn thương bởi bạo lực. Đó là một nhiệm vụ to lớn mà ngày qua ngày không được nhìn thấy, và như Sơ Carine đã nhắc nhở chúng ta, nó cũng rất nguy hiểm.”

Đức Giáo Hoàng Leo tiếp tục nói về một điều vượt ra ngoài biên giới Cameroon.

“Những kẻ cầm đầu chiến tranh giả vờ không biết rằng chỉ cần một khoảnh khắc để phá hủy, nhưng cả đời người thường không đủ để xây dựng lại. Họ nhắm mắt làm ngơ trước sự kiện hàng tỷ đô la được chi cho việc giết chóc và tàn phá, nhưng các nguồn lực cần thiết cho việc chữa lành, giáo dục và phục hồi lại không hề có.” Những kẻ cướp đoạt tài nguyên đất đai của các bạn thường đầu tư phần lớn lợi nhuận vào vũ khí, do đó duy trì một vòng luẩn quẩn bất ổn và chết chóc không hồi kết thúc.

“Đó là một thế giới bị đảo lộn, một sự bóc lột công trình sáng tạo của Thiên Chúa mà mọi lương tâm chân chính đều phải lên án và bác bỏ. Chúng ta phải thực hiện một sự thay đổi hướng đi quyết định – một sự hoán cải thực sự – sẽ dẫn chúng ta đi theo hướng ngược lại, trên con đường bền vững giàu tình huynh đệ nhân loại. Thế giới đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa, nhưng nó được giữ vững bởi vô số anh chị em hỗ trợ lẫn nhau!”

Đức Thánh Cha kết thúc bài phát biểu của mình bằng cách khuyến khích tất cả những ai, “đông đảo như sao trên trời và hạt cát trên bờ biển”, đang tiếp tục “con đường hòa bình và hòa giải”.

“Hãy nhìn vào mắt nhau: chúng ta là một dân tộc rộng lớn! Hòa bình không phải là điều chúng ta phải tạo ra: đó là điều chúng ta phải đón nhận bằng cách chấp nhận người láng giềng của mình như anh chị em ruột thịt.”

“Chúng ta là một gia đình, cùng chung sống trên một ngôi nhà: hành tinh tuyệt vời này, nơi mà các nền văn hóa cổ thời đã gìn giữ qua hàng thiên niên kỷ.”

Trích dẫn lời Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi mọi người “hãy cùng nhau bước đi, mỗi người theo ơn gọi riêng của mình, mở rộng ranh giới cộng đồng, bắt đầu bằng những nỗ lực cụ thể ở cấp địa phương, để yêu thương tha nhân, bất kể họ là ai và ở đâu.

“Các bạn là những chứng nhân cho cuộc cách mạng thầm lặng này! […] Chúng ta hãy tiến về phía trước một cách can đảm, không nản lòng, và trên hết, cùng nhau, luôn luôn cùng nhau!”