Elise Ann Allen, trong bản tin của Crux ngày 18 tháng 4 năm 2026, nhận định: Khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến Angola giàu dầu mỏ vào thứ Bảy, ngài có thể sẽ mang đến một thông điệp vừa lên án vừa khích lệ cho một quốc gia nơi đức tin đang phát triển nhanh chóng, giữa sự bất bình đẳng lan rộng và di sản của chiến tranh.
Trong cuộc phỏng vấn với tổ chức từ thiện Công Giáo Viện trợ cho Giáo hội đang gặp khó khăn, Giám mục António Jaca của Benguela ở phía tây cho biết di sản của cuộc chiến tranh giành độc lập của quốc gia khỏi Bồ Đào Nha, kết thúc năm 1975, vẫn còn hiện hữu, và mặc dù đã có những tiến bộ, nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
“Đó là những năm tháng dài đầy đau khổ. Nhưng hòa bình cũng là về sự phát triển và hòa hợp xã hội, vì vậy vẫn còn một chặng đường dài phía trước,” ĐC Jaca nói.
Khi nói về tình trạng nghèo đói lan rộng trong cả nước, ngài than thở rằng tình hình kinh tế hiện tại ở Angola “vẫn còn rất, rất khó khăn. Chúng tôi có tỷ lệ thất nghiệp và tội phạm cao, điều này chắc chắn là hậu quả của tình trạng thất nghiệp và thanh niên nhàn rỗi.”
Ngài nói thêm, “Hầu hết các gia đình sống dựa vào thu nhập bấp bênh và buôn bán phi chính thức”. Ngài nói thêm: “Không thể có hòa bình trong xã hội nếu không có hòa bình trong gia đình, và để có được điều đó, các gia đình phải có đủ để sống qua ngày.”
Angola là một quốc gia giàu dầu mỏ, tự hào với nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ và địa hình đa dạng, như các bãi biển nhiệt đới, mạng lưới sông ngòi chằng chịt và sa mạc cận Sahara. Mặc dù giàu có về tài nguyên thiên nhiên, nhưng phần lớn dân số hơn 40 triệu người lại sống trong cảnh nghèo cùng cực.
Tham nhũng và bóc lột được cho là những yếu tố chính góp phần vào tình trạng này và có khả năng sẽ là những điểm chính mà Đức Giáo Hoàng Leo đề cập trong chuyến thăm kéo dài hai ngày rưỡi của mình.
Là quốc gia nói tiếng Bồ Đào Nha lớn nhất sau Brazil, Angola vẫn chủ yếu nói tiếng Bồ Đào Nha. Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có phần lớn bài phát biểu bằng tiếng Bồ Đào Nha, đánh dấu lần đầu tiên ngài nói ngôn ngữ này trước công chúng với tư cách là Giáo hoàng.
Angola là một quốc gia đa số theo Ki-tô giáo, với hơn 90% trong số 40 triệu dân tự nhận mình là người Ki-tô giáo. Công Giáo La Mã là tôn giáo lớn nhất, với khoảng 40-55% dân số theo đạo Công Giáo, trong khi chỉ có dưới 30% là người theo đạo Tin lành.
Một thực trạng xã hội khó khăn
Mặc dù sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, Angola vẫn phải đối diện với tình trạng nghèo đói nghiêm trọng, với hơn một nửa dân số, khoảng 53%, sống với mức thu nhập dưới 4 đô la một ngày, bất chấp việc đây là một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn.
Sự bất bình đẳng gay gắt, điều mà Đức Giáo Hoàng Leo đã nhiều lần lên án, kể cả trong một bài giảng tại trung tâm tài chính Douala của Cameroon, cùng với giá lương thực cao và sự phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng.
Các khu vực nông thôn chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, với ước tính khoảng 11.1 triệu người vào năm 2020 sống với mức thu nhập dưới 2.15 đô la một ngày, trong khi phải đối diện với lạm phát cao. Những năm gần đây, Angola cũng bị cuốn vào các cuộc biểu tình rầm rộ nổ ra vào tháng 8 năm 2025 do chính phủ cắt giảm trợ cấp nhiên liệu và tăng giá dầu diesel. Các cuộc biểu tình trở nên hỗn loạn, với người biểu tình cướp bóc và đốt lốp xe trên đường phố.
Tình trạng bất ổn này đánh dấu thời kỳ hỗn loạn nhất ở Angola kể từ cuộc đảo chính năm 1977 và một loạt phản ứng bạo lực đối với cuộc bầu cử năm 1992 của đất nước, khi quốc gia này cũng đã phải chiến đấu với chế độ độc tài trong nhiều thập niên.
Ước tính hàng chục nghìn người Angola đã thiệt mạng trong cả hai trường hợp, làm trầm trọng thêm bạo lực và sự chia rẽ xã hội bắt nguồn từ cuộc chiến tranh giành độc lập năm 1975-2002.
Ngoài ra, Angola đang chịu áp lực ngày càng tăng từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để thắt chặt ngân sách kể từ năm 2023, khi nước này cắt giảm trợ cấp nhiên liệu lần cuối, nhằm kiềm chế tình trạng nghèo đói tràn lan.
Lãnh đạo chính trị ở Angola cũng là một nguồn gây tranh cãi kéo dài, khi Tổng thống João Lourenço, được bầu vào tháng 9 năm 2017, kế nhiệm tổng thống lâu năm José Eduardo dos Santos, người đã nắm giữ chức vụ trong suốt 38 năm.
Là một thành viên của đảng MPLA của Angola, ông đã được tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2017, với những cam kết về cải cách kinh tế, các chiến dịch chống tham nhũng và cam kết đối với ngoại giao.
Đức Giáo Hoàng Leo – sứ giả của sự thay đổi
Trước nhiều thách thức khác nhau của Angola, nhiều người hy vọng rằng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo sẽ đánh dấu một chất xúc tác cho sự thay đổi, đặc biệt là đối với nhóm dân số trẻ đông đảo của đất nước.
Tổng giám mục Filomeno Nascimento của Luanda nói với ACN rằng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng đặc biệt quan trọng đối với giới trẻ, những người chiếm khoảng 60% dân số cả nước.
“Đức Giáo Hoàng đang đến thăm Angola vào thời điểm các bạn còn trẻ, tràn đầy năng lượng, ước mơ và nhiệt huyết,” ngài nói, kêu gọi giới trẻ “Hãy đón nhận Đức Thánh Cha và chào đón ngài với nguồn năng lực phù hợp với độ tuổi của các bạn.”
Ngài nhắn nhủ giới trẻ hãy cho Đức Giáo Hoàng thấy “giới trẻ Angola mạnh mẽ, xinh đẹp và tràn đầy ước mơ như thế nào. Hãy cho ngài thấy đức tin đã định hình và thổi hồn vào cuộc sống của các bạn ra sao, giúp các bạn vượt qua những thử thách của cuộc sống như thế nào và tin tưởng rằng với nỗ lực, với kỷ luật và sự hy sinh, bạn có thể xây dựng một tương lai khác biệt.”
Sau khi đến Luanda vào thứ Bảy, Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có cuộc gặp riêng với Tổng thống João Lourenço, trước khi gặp gỡ các nhà chức trách quốc gia và các thành viên của đoàn ngoại giao. Sau đó, ngài sẽ có cuộc gặp riêng với các giám mục địa phương để kết thúc ngày đầu tiên ở Angola.
Vào Chúa nhật, ngài sẽ chủ trì Thánh lễ tại Kilamba, một khu đô thị đang được quy hoạch cách Luanda khoảng 30km về phía nam. Cuối ngày hôm đó, ngài sẽ cử hành buổi cầu nguyện kinh Mân Côi tại quảng trường trước Đền thờ “Mẹ Muxima”.
Ngài dự kiến sẽ đến thăm một viện dưỡng lão, cử hành Thánh lễ tại quảng trường Saurimo, và sau đó gặp gỡ các giám mục, linh mục và những người được thánh hiến ở Angola. Ngài sẽ khởi hành đến Guinea Xích đạo vào ngày hôm sau.
Chuyến thăm của Giáo hoàng Leo đến đền thờ Muxima được coi là đặc biệt quan trọng, vì nó đánh dấu cả nguồn hy vọng, nhưng cũng là một di sản đau thương trong xã hội Angola, vì nơi đây từng là trung tâm rửa tội cho những nô lệ được đưa đến châu Âu.
Nhà thờ Đức Mẹ Muxima được người Bồ Đào Nha xây dựng vào cuối thế kỷ 16, và trở thành một phần của lịch sử Angola. Nhà thờ này trở thành điểm hành hương nổi tiếng sau những báo cáo về sự hiện ra của Đức Mẹ Maria vào khoảng năm 1833.
Ban đầu, nó là một phần của khu phức hợp pháo đài, sau này trở thành trung tâm buôn bán nô lệ, nơi người Angola được rửa tội trước khi bị bắt đi bộ đến cảng chính Luanda của Angola để lên tàu đến Mỹ. Điều này khiến nhà thờ vừa là nguồn cảm hứng tâm linh, vừa là lời nhắc nhở về lịch sử phức tạp của Công Giáo trong nước và sự bóc lột lục địa châu Phi.
Angola, mặc dù có dân số Công Giáo đông đảo, cũng được coi là thiếu đại diện trong Giáo hội toàn cầu, vì quốc gia từng là thuộc địa của họ, Bồ Đào Nha, với dân số gần 11 triệu người, khoảng một phần tư dân số Angola, có sáu Hồng Y còn sống, trong khi Angola không có Hồng Y nào.
Do đó, chuyến thăm của Giáo hoàng Leo được kỳ vọng sẽ làm sáng tỏ tình cảnh của người dân địa phương đang phải chịu đựng nghèo đói và tham nhũng, nhưng cũng làm sáng tỏ một khu vực trên thế giới có một trong những cộng đồng Công Giáo trẻ nhất và phát triển nhanh nhất thế giới.